Túrmelerde jazasyn óteýshiler jumys istep, bilim alýyna qandaı jaǵdaı jasalǵan
ASTANA. KAZINFORM — Elimizde qylmys jasap, sottalǵan 30 myńnan astam azamat abaqtyda jazasyn ótep jatyr. Degenmen olardyń qateligin túzetip, jańa ómir bastaýyna da múmkindik berilip otyr. Atap aıtqanda, bas bostandyǵynan aıyrylǵandar túrmede jumys istep, aqsha taba alady. Tipti, kásiptik jáne tehnıkalyq bilim alýyna da bolady.
QR Іshki ister mınıstrligi Qylmystyq atqarý júıesi komıteti resmı saýalymyzǵa joldaǵan jaýabynda elimizdiń abaqtylaryndaǵy sottalǵandar jaıynda statıstıkany bólisti.
— Qazaqstan Respýblıkasynyń qylmystyq-atqarý júıesi mekemelerinde búgingi tańda 30 myńnan astam adam jazasyn ótep jatyr. Olardyń 2 myńnan astamy — áıel, shamamen 70-i — kámeletke tolmaǵandar, — delingen jaýapta.
Sonymen qatar, vedomstvo ár adamnyń eńbek etýge, qyzmet túri men kásibin erkin tańdaýǵa quqyǵy bar ekenin atap ótti. Sottalǵandardy jumysqa ornalastyrý sottalǵan adamnyń resmı ótinish berýi negizinde eńbek shartyn jasasý arqyly júzege asyrylady.
— Qazirgi ýaqytta shamamen 21 myń adam resmı túrde jumysqa ornalasqan, bul kórsetkish jalpy sottalǵandar sanynyń 65%-ynan asady, — delingen habarlamada.
Túrmede qandaı mamandyqtardy ıgerýge múmkindik bar
Búginde Qazaqstan abaqtylarynda kásiptik jáne tehnıkalyq bilim beretin 35 uıym jumys isteıdi. Onda sottalǵandar 48 mamandyq boıynsha bilim alyp keledi. Atap aıtqanda, bas bostandyǵynan aıyrylǵandar tiginshi, aspaz, tamaqtandyrýdy uıymdastyrý, kondıter-bezendirýshi, pishýshi, tigin óndirisi jáne kıimdi modeldeý, modeler-pishýshi, árleý-qurylys jumystarynyń sheberi, ara sharýashylyǵy jáne jibek sharýashylyǵy, shashtaraz óneri, esepteý tehnıkasy jáne aqparattyq jeliler, sondaı-aq, basqa da oqý baǵdarlamalarynan ótedi.
— Odan bólek, qylmystyq atqarý júıesi mekemelerinde 34 mamandyq boıynsha qysqa merzimdi, ıaǵnı 1-2 aılyq kýrstar uıymdastyrylady, — dep málimdedi Qylmystyq atqarý júıesi komıteti.
Vedomstvo sottalǵan áıelder arasynda suranys joǵary mamandyqtardy da atap ótti. Olar — tiginshi, shashtaraz, vızajıst, kondıter jáne pishýshi.
Jazasyn óteýshilerdiń qaýipsizdigi qalaı qamtamasyz etiledi
Qylmystyq atqarý júıesi komıteti túrmelerde zań buzýshylyqtardyń aldyn alý úshin qandaı sharalar atqarylyp jatqanyn da habarlady.
— Qoǵamdyq baqylaýdy kúsheıtý maqsatynda árbir jasaqta ornalasqan termınaldar arqyly shaǵym túsirý múmkindigi qamtamasyz etilgen, sondaı-aq jeke qabyldaýlar ótkiziledi. Mekemelerge qoǵamdyq baqylaý komıssııalary jáne Ulttyq aldyn alý tetiginiń ókilderi, sondaı-aq Adam quqyqtary jónindegi bıýro músheleri turaqty túrde baryp turady, — delingen habarlamada.
Sonymen qatar qazir elimizde 78 túrme jumys istep tur. Sonyń bári de beınebaqylaý kameralarymen qamtylǵan.
— Barlyq mekemede QAJ, ІІM jáne prokýratýra organdarynyń aqparattyq júıelerimen ıntegratsııalanǵan jappaı beınebaqylaý júıesi jumys isteıdi. Memleket basshysynyń tapsyrmasy boıynsha QAJ mekemelerindegi «Jappaı beınebaqylaý» jobasy barlyq 78 penıtentsıarlyq mekemede engizildi, — delingen resmı jaýapta.
Beınebaqylaý júıeleri jasandy ıntellekt jáne beıneanalıtıka tehnologııalarymen jabdyqtalǵan. Olar adamnyń bet-beınesin jáne memlekettik tirkeý nómirlik belgilerin tanıdy, tyıym salynǵan aımaqtarǵa kirý faktilerin habarlaıdy, sondaı-aq, beınekamera obektıviniń jabylǵanyn anyqtap, jaýapty qyzmetkerlerge belgi beredi.
Túrmeden shyqqandar qoǵamǵa beıimdele ala ma
Komıtet málimetinshe, amnıstııa jáne jazasyn ótep shyqqandardyń ary qaraıǵy ómiri qalaı bolatyny da — basty nazardaǵy máseleler.
Al qazir «QR jańa Konstıtýtsııasynyń qabyldanýyna baılanysty raqymshylyq jasaý týraly» QR Zańyn iske asyrý máselesi Іshki ister mınıstrligi men Qylmystyq-atqarý júıesi komıtetiniń turaqty baqylaýynda. Búginge deıin sottar myńnan astam materıaldy qarady, nátıjesinde qylmystyq-atqarý júıesi mekemelerinen 970 adam bosatyldy. Bostandyqqa shyqqannan keıin olardyń árqaısysy ákimshilik qadaǵalaýda bolady.
Sonymen qatar probatsııa qyzmetiniń esebinde turǵan taǵy 947 azamat jazasyn odan ári óteýden bosatyldy. Budan bólek, abaqtylardaǵy 1 000-nan astam sottalǵan kisiniń jaza merzimi qysqartyldy.
Jazasyn óteýshiler erkindikke shyqqanan keıin, olardy qoǵamǵa beıimdeý tetikteri de qarastyrylǵan.
— 2025 jyly Qylmystyq kodekstiń 44-babyna ózgerister engizilip, probatsııalyq baqylaýda turǵan adamdardyń mindetteri keńeıtildi. Atap aıtqanda, jumyspen qamtý organdarynda tirkelý, úıde bolýdyń belgilengen ýaqytyn saqtaý jáne psıhobelsendi zattardy qoldanýǵa tyıym salý talaptary engizildi. Qabyldanǵan sharalar sottalǵandardy qaıta áleýmettendirýge, olardyń eńbekpen qamtylýyn qamtamasyz etýge jáne qaıtalama quqyq buzýshylyqtardyń aldyn alýǵa baǵyttalǵan, — delingen resmı jaýapta.
QAJ komıtetiniń habarlaýynsha, júıeni odan ári damytý maqsatynda ınvestıtsııalar tartý jáne jergilikti atqarýshy organdarmen ózara is-qımyldy jolǵa qoıý jumystary jalǵasyp jatyr.
Aıta keteıik, buǵan deıin Abaı oblysynda túrmeden qashyp ketken adam ustalǵanyn jazǵanbyz.