Túrkistannyń ýrbanıstıka ortalyǵy: iske asqan jobalar men jospar qandaı
TÚRKІSTAN. KAZINFORM — Túrkistandaǵy ýrbanıstıka ortalyǵynyń jumysyna bıyl 112,1 mln teńge bólindi. Keıingi eki jylda mekeme mamandary 54 joba men jobalyq usynys ázirlep, onyń 15-in júzege asyrdy. Bıýdjet qarajaty qandaı maqsattarǵa jumsalady, qandaı jobalar iske asty jáne aldaǵy jyldary qalada qandaı ózgerister bolýy múmkin?
Qalalyq ortany damytý máselesine Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaev ta nazar aýdarǵan. Prezıdent elimizdiń barlyq óńirindegi ýrbanıstıka ortalyqtarynyń jumysyn jandandyryp, elorda tájirıbesin óńirlerge taratýdy tapsyrdy.
Sondaı-aq jaıly qoǵamdyq keńistikter qalyptastyrý kezinde qala turǵyndarynyń pikirleri men qajettilikterin eskerýdiń mańyzyn atap ótti.
Túrkistanda ýrbanıstıka ortalyǵy 2019 jylǵy 4 sáýirde qurylǵan. Qalalyq sáýlet jáne qala qurylysy bóliminiń qaramaǵyndaǵy «Túrkistan Ýrbanıstıka ortalyǵy» KMM sáýlettik tujyrymdamalar, eskızder men abattandyrý jónindegi usynystar ázirleıdi. Bul jumystar tarıhı qalanyń zamanaýı kelbetin qalyptastyrýǵa baǵyttalǵan.
Ortalyqtyń qarjylandyrylýy, ázirlengen jobalary men aldaǵy josparlary týraly Kazinform agenttiginiń resmı saýalyna Túrkistan qalasy ákimdiginiń sáýlet jáne qala qurylysy bóliminiń basshysy Muhıt Kóshenov jaýap berdi.
Ýrbanıstıka ortalyǵyna qansha qarjy bólindi
Ortalyqty Nursultan Qalmyrza basqarady. Mekemede 24 shtattyq birlik qarastyrylǵan, onyń 14-i jobalaý bólimine tıesili. Mamandar sáýlettik sheshimder, landshaftyq jáne grafıkalyq dızaın baǵyttarynda jumys istep, qalalyq keńistikterdiń eskızderi men úsh ólshemdi modelderin ázirleıdi.
— Ortalyqtyń shtatynda basshy, onyń eki orynbasary, 14 qyzmetkerden turatyn jobalaý bólimi, alty qyzmetkerden quralǵan jalpy bólim jáne bas esepshi bar. Mekemeniń negizgi qyzmeti — eskızdik usynystar ázirleý, landshaftyq jáne grafıkalyq dızaın, úsh ólshemdi vızýalızatsııa, sondaı-aq qalalyq ortany jaqsartýǵa baǵyttalǵan sáýlettik jáne jobalyq usynystar daıyndaý, — dedi Muhıt Kóshenov.
Ortalyq jergilikti bıýdjet esebinen qarjylandyrylady. 2025 jyly mekemege 99,8 mln teńge bólinse, 2026 jyly bul soma 112,1 mln teńgege jetken. Osylaısha, bir jylda qarjylandyrý kólemi 12 mln teńgeden astamǵa artqan.
Bólingen qarajat negizinen mekemeniń kúndelikti qyzmetin qamtamasyz etýge, qyzmetkerlerdiń eńbekaqysyn tóleýge, mindetti tólemder men materıaldyq-tehnıkalyq qajettilikterge jumsalady. Sáýlettik ıdeıalar men eskızderdi ortalyq mamandary óz kúshterimen ázirleıdi, sondyqtan árbir joba boıynsha jeke jobalaý sharttary jasalmaıdy.
— Ortalyqtyń qyzmeti jergilikti bıýdjet qarajaty esebinen qarjylandyrylady. 2025 jyly onyń jumysyna 99 mln 835 myń teńge, al 2026 jyly 112 mln 143 myń teńge bólindi. Bekitilgen qarjylandyrý josparlaryna sáıkes, bul qarajat mekemeniń negizgi qyzmetin qamtamasyz etýge, onyń ishinde qyzmetkerlerdiń eńbekaqysyn tóleýge, mindetti tólemderge, materıaldyq-tehnıkalyq qamtamasyz etýge jáne ortalyqtyń mindetterin oryndaýǵa baılanysty ózge de shyǵyndarǵa baǵyttalady. Shtattaǵy mamandar ázirlegen eskızdik jáne jobalyq usynystar boıynsha jeke jobalaý sharttary jasalmaıdy, ár usynystyń quny jeke belgilenbeıdi, — dep túsindirdi Muhıt Kóshenov.
Qansha joba júzege asty
Keıingi eki jylda ortalyq mamandary 54 joba men jobalyq usynys ázirlegen. Olardyń qatarynda sáýlettik sheshimdermen birge qoǵamdyq keńistikterdi abattandyrýǵa baǵyttalǵan bastamalar da bar.
2025 jyly 29 joba men usynys ázirlenip, onyń segizi júzege asyryldy. 2026 jyly ázirlengen 25 jobanyń jeteýi júzege asyryldy, bireýi iske asyrylyp jatyr, al qalǵan 17-si qaraý jáne kelisý kezeńinde tur.
Ortalyq jumysy ázirlengen jobalardyń sanymen ǵana shektelmeıdi. Mamandar qoǵamdyq aýmaqtardyń syrtqy kelbetine, jaıaý júrginshilerge arnalǵan keńistikterdi damytýǵa jáne sáýlettik sheshimderdiń qalalyq ortamen úılesýine de mán beredi.
— Ortalyqtyń negizgi jumys baǵyttaryna eskızdik usynystar ázirleý, landshaftyq jáne grafıkalyq dızaın, úsh ólshemdi vızýalızatsııa, qalalyq ortany jetildirýge baǵyttalǵan sáýlettik jáne jobalyq usynystar daıyndaý jatady. 2025 jyly «Túrkistan Ýrbanıstıka ortalyǵy» KMM ázirlegen 29 joba men usynystyń segizi júzege asyryldy. 2026 jyly daıyndalǵan 25 bastamanyń jeteýi júzege asyrylyp, bir joba iske asyrý satysynda tur. Qalǵan 17 joba tıisti qaraý jáne kelisý kezeńinen ótip jatyr, — dedi Muhıt Kóshenov.
Túrkistanda qandaı jobalar ázirlendi
Qaladaǵy ózgerister qoǵamdyq keńistikterdi, aýmaqtardyń sáýlettik bezendirilýin jáne ınfraqurylymdy qamtıdy. Ortalyq ázirlegen jáne júzege asqan nemese qazir iske asyrylyp jatqan jobalardyń qatarynda mynalar bar:
- «Túrkistan qalasynyń dızaın-kody»;
- «Rámizder alańy»;
- «Taıqazan aınalma joly»;
- «Qolónershiler ortalyǵy»;
- «Imandylyq ashanasy»;
- Kesene aýmaǵyn qorshaý jónindegi jobalyq usynys;
- «Eko-park».
Bul jobalardyń árqaısysy qalany damytýdyń belgili bir baǵytyna arnalǵan. Usynystar qoǵamdyq aýmaqtardy jańǵyrtýdy, qalalyq dızaın elementterin jetildirýdi, abattandyrýdy jáne demalys oryndaryn qalyptastyrýdy qamtıdy.
Ortalyq mamandary kógaldandyrý máselelerimen de aınalysady. Olar saıabaqtar men skverlerge arnalǵan eskızder ázirlep, jaıaý júrginshiler ınfraqurylymy men qalalyq aýmaqtardy jaryqtandyrýdy jetildirý jóninde usynystar daıyndaıdy.
2026-2027 jyldary qandaı ózgerister josparlanǵan
Aldaǵy jyldary ortalyq Túrkistandy abattandyrýǵa baǵyttalǵan jobalyq usynystar ázirleýdi jalǵastyrady. Negizgi nazar qoǵamdyq keńistikterge, jasyl aımaqtarǵa, saıabaqtar men skverlerge, sondaı-aq jaıaý júrginshiler baǵyttaryn damytýǵa aýdarylady.
Jańa jobalar qala qurylysynyń mindetteri men jergilikti bıýdjettiń múmkindikterin eskere otyryp qaralyp, tıisti kelisýden ótýi kerek. Jumystardyń kezektiligi men júzege asyrylatyn nysandardyń tizimi osy sheshimderge baılanysty aıqyndalady.
— Qoǵamdyq keńistikterdi damytý, saıabaqtar men skverlerdi abattandyrý, qalalyq ortanyń sapasyn arttyrý, kógaldandyrý, jaıaý júrginshiler ınfraqurylymyn jetildirý jáne qalanyń sáýlettik kelbetin jaqsartý baǵytyndaǵy jumystar jalǵasady. 2026-2027 jyldarǵa arnalǵan naqty jobalar tizimi olardy belgilengen tártippen qaraý jáne kelisý, sondaı-aq tıisti bıýdjettik sheshimder qabyldaý nátıjesinde aıqyndalady, — dep túsindirdi Muhıt Kóshenov.
Jaıly ári qolaıly qalalyq orta qalyptastyrý elimizdegi ýrbanıstıka ortalyqtarynyń negizgi baǵyttarynyń birine aınalyp keledi. Almatyda da osyndaı mekeme qalalyq jobalardy saraptamalyq-taldamalyq turǵydan pysyqtaý, qoǵamdyq keńistikterdi damytý jáne kógaldandyrý tásilderin jetildirýmen aınalysady.
Buǵan deıin Óskemenniń damý jospary men qalada ýrbanıstıka ortalyǵyn qurý máselesi týraly jazǵan edik.
