Túrkistan oblysynda laı sý iship otyrǵan turǵyndar taza sýǵa qashan qol jetkizedi
TÚRKІSTAN. KAZINFORM – Tólebı aýdanynyń turǵyndary kóp jyldan beri laı sý ishýge májbúr ekenin aıtyp, taǵy da dabyl qaqty. Ásirese jańbyrly kúnderi Leńgir qalasynyń bir bóligi men Qaratóbe, Tasaryq, Kóksáıek aýyldyq okrýgterindegi eldimekenderde bul máseleniń ózektiligi arta túsedi.
Leńgir qalasynyń turǵyny Olesıa Molchanovanyń aıtýynsha, aýyzsýdyń sapasyna qatysty másele birneshe jyldan beri sheshilmeı keledi. Turǵyndar tıisti mekemelerge talaı ret shaǵymdanǵanymen, «jóndeý jumystary júrgizilip jatyr» degen jaýaptan ári aspaǵan.
– Bul másele 2017 jyldan beri jalǵasyp keledi. Jańbyr jaýǵan saıyn sý qatty laılanady. Keıde ony ishý túgili, jýynýdyń ózinen qorqamyz. Kıim jýǵanda sarǵaıyp ketedi. Sondyqtan sýdy uzaq ýaqyt aǵyzyp, bótelkelerge quıyp tundyryp, súzgiden ótkizip baryp qana paıdalanamyz. Bir aıda sýǵa 30 myń teńgege deıin tóleıtin kezderimiz boldy, – dedi ol.
Turǵynnyń sózinshe, buǵan deıin úılerge bulaqtan taza ári mıneraldarǵa baı sý berilgen. Keıin jańa sý qubyry júrgizilip, turǵyndar taza sý kózinen ajyratylǵan. Sol kezderi sý shamamen eki aı boıy tazaryp, halyq súzgi nemese tazartý qondyrǵysy iske qosyldy dep úmittengen. Alaıda keıin sý qaıtadan laılana bastaǵan.
Leńgirdegi sý máselesi taıaýda oblystyq qoǵamdyq keńestiń otyrysynda da kóterildi. «Otandastar qory» KeAQ-nyń Túrkistan oblysy jáne Shymkent qalasy boıynsha sarapshy ókili, oblystyq qoǵamdyq keńes múshesi Begaly Rysbek sý júıesin jobalaý kezinde qatelikter ketkenin aıtty.
– Taýdyń basynda otyrǵan halyq taza aýyzsýǵa jarymaı otyr. Kezinde Leńgir qalasyna 7,5 mlrd teńgege sý qubyrlary aýystyrylyp, aýyzsý júıesi júrgizildi. Sýdy taýdaǵy bulaq basynan tartý kerek edi. Alaıda qubyrdy jarty joldan aryqqa qosyp jibergen. Endi onyń zardabyn halyq kórip otyr, – dedi ol.
Túıtkildi máselege qatysty Tólebı aýdanynyń ákimdigi resmı túsinikteme berdi.
Vedomstvo málimetinshe, Leńgir qalasyndaǵy 37 myńnan astam turǵynǵa táýligine shamamen 12,2 myń tekshe metr aýyzsý beriledi. Jazǵy kezeńde táýliktik qajettilik 18,9 myń tekshe metrge deıin artady. Osyǵan baılanysty jaz aılarynda sý tapshylyǵy bolady.
– Máseleni sheshý úshin qosymsha sý kózderin iske qosý jumystary júrgizilip jatyr. Bıyl Dostyq eldimekenindegi ekinshi sý kóterý stantsııasy aýmaǵynda eki jańa uńǵyma qazyldy. Olardy iske qosý nátıjesinde qalaǵa táýligine 5,5 myń tekshe metrge deıin qosymsha sý berýge múmkindik týady. Qazirgi ýaqytta jańa uńǵymalarǵa qajetti ınjenerlik ınfraqurylym – sý munaralary, elektr jabdyqtary, qorshaý jáne beınebaqylaý júıeleri ornatylyp jatyr. Jumystar jyl sońyna deıin tolyq aıaqtalsa, Lenger qalasyna táýligine shamamen 19,6 myń tekshe metr aýyzsý jetkizýge múmkindik bolady. Bul kórsetkish jazǵy kezeńdegi qajettilikti tolyq óteýge jetkilikti, – dep habarlady aýdan ákimdiginen.
Sonymen qatar apatty jaǵdaıdaǵy 3 myń tekshe metrlik rezervýardy qalpyna keltirý, eski sý qubyrlaryn tazalaý, rezervtik sý jelisin tartý jáne «Kókterek» sý tazartý nysanynyń qýatyn arttyrý máseleleri qarastyrylyp otyr. Budan bólek «Qyryqbulaq» sý kózin tıimdi paıdalaný úshin qosymsha sý tazartý qondyrǵysyn ornatý jáne qala aýmaǵyndaǵy «Qarabastaý» bulaǵyn iske qosý múmkindigi zerdelenip jatyr.
– Aldaǵy ýaqytta Alataý aýyldyq okrýgi aýmaǵyndaǵy «Aqmeshit» shatqalynan Leńgir qalasyna deıin aýyzsý magıstralin tartý josparlanǵan. Aldyn ala esep boıynsha, magıstraldyń uzyndyǵy shamamen 22 shaqyrym, jobanyń boljamdy quny – 4,1 mlrd teńge, – delingen aýdan ákimdiginiń málimetinde.
Leńgirmen qatar, Tólebı aýdanyndaǵy 10-nan astam aýylda jańbyr jaýǵan saıyn aýyzsý sapasy nasharlaıdy.
Aýdan ákimdigi usynǵan málimetke sáıkes, sý máselesiniń sozbalańǵa túsýine birqatar sebep bar. Atap aıtqanda, sý tartý josparlanǵan «Baqyraýyq» bulaǵy «Aqsý-Jabaǵyly» memlekettik tabıǵı qoryǵynyń aýmaǵynda ornalasqan. Osyǵan baılanysty sý kózin paıdalaný úshin halyqaralyq uıymdar men mınıstrlikterden arnaıy ruqsat alý birneshe jylǵa sozylǵan.
– Endi ruqsat alynǵan soń Baldyberekte sý tazartý qondyrǵysyn ornatýǵa bıyl bıýdjetten 100 mln teńge bólindi. Jalpy jobanyń quny – 1,7 mlrd teńge. Josparlanǵan jumystar 2027 jyldyń sońyna deıin aıaqtalsa, 15-ke jýyq eldimeken sapaly aýyzsýmen qamtylady, – dep málimdedi vedomstvo.
Buǵan deıin Túrkistan oblysynda turǵyndar laı sý iship otyrǵanyna shaǵymdanǵanyn jazǵan edik.
