Túrkııalyq júrdek poıyz jyldamdyǵymen rekord jańartty — sheteldegi qazaq baspasózi
Kazinform HAA sheteldegi qazaq tilinde taraıtyn aqparat kózderine aptalyq sholýyn usynady.
Iran ǵalymdary qaterli isikke qarsy jańa gel oılap tapty — Eurasia Today
Irandyq ǵalymdar qaterli isikke qarsy dárini isik jasýshalaryna tikeleı jetkizip, lazer sáýlesiniń áserimen belsenetin jańa gel jasap shyǵardy. Zertteýshilerdiń aıtýynsha, bul tehnologııa onkologııalyq aýrýlardy emdeý tıimdiligin arttyryp, saý tinderdiń zaqymdanýyn azaıtýǵa múmkindik beredi.
Bul týraly osy aptada Qyrǵyzstanda shyǵatyn Eurasia Today aqparat agenttigi habarlady.
Keltirilgen derekterge súıensek, geldiń negizin hıtozan bıopolımeri quraıdy. Ol metotreksat hımıopreparatyn jáne lazer áserinen belsenetin perılendıımıdti tasymaldap, olardyń isik ornalasqan aımaqta baqylanatyn túrde bosatylýyn qamtamasyz etedi. Lazer sáýlesi perılendıımıdti belsendirip, qaterli jasýshalardy joıatyn otteginiń erekshe túrin túzedi, al metotreksat olardyń kóbeıýin tejeıdi.
Eurasia Today aqparat agenttiginń málimetinshe, zerthanalyq synaqtarda metotreksattyń tómen dozasyn lazerlik sáýlelenýmen birge qoldaný sút bezi qaterli isigi jasýshalarynyń 80 paıyzdan astamyn joıǵan. Sonymen qatar saý jasýshalarǵa aıtarlyqtaı zııan kelmegen. Jobany Iranda postdoktorantýralyq taǵylymdamadan ótip júrgen zertteýshi Farnaz Azadıhah usyndy.
Sondaı-aq osy aptada Eurasia Today basylymynda «Qazaqstannan Qyrǵyzstanǵa munaı tranzıti bastaldy» degen taqyryptaǵy aqparat jarııalandy.
Atalǵan BAQ-tyń keltirgen derekterine súıensek, «QazTransOıl» AQ alǵash ret Qyrǵyzstanǵa munaıdyń tranzıttik jetkizilimin júzege asyrdy. Kompanııanyń baspasóz qyzmetiniń málimetinshe, alǵashqy munaı partııasy 15 tamyzda jóneltilgen. 2026 jylǵy tamyzda Qazaqstan aýmaǵy arqyly Qyrǵyzstanǵa jalpy 35 myń tonna munaı jetkizildi.
Munaı tasymaly «QazTransOıldyń» magıstraldyq qubyr júıesi arqyly «Shaǵyr» munaı quıý pýnktine deıin júzege asyrylady. Onda munaı temirjol tsısternalaryna tıeledi. Jańa tranzıttik baǵyt Qazaqstannyń kólik-logıstıkalyq áleýetin arttyryp, halyqaralyq munaı tasymaly qyzmetterin keńeıtýge jáne Ortalyq Azııadaǵy energetıkalyq yntymaqtastyqty nyǵaıtýǵa múmkindik beredi.
Qazaqstan men Ózbekstan qalamgerleri Tashkent deklaratsııasyna qol qoıdy— ÓzA
2–3 qyrkúıek kúnderi Tashkentte Ózbekstan men Qazaqstan jazýshylarynyń «Túrki áleminiń rýhanı murasy: ádebıet — dáýirler men urpaqtar dıalogy» atty halyqaralyq forýmy ótti. Ózbekstan táýelsizdiginiń 35 jyldyǵyna, Bakýdegi Birinshi túrkologııa kongresiniń 100 jyldyǵyna jáne Álisher Naýaıdyń 585 jyldyǵyna arnalǵan jıynnyń basty qorytyndysy — Tashkent deklaratsııasynyń qabyldanýy boldy. Bul týraly «ÓzA» aqparat agenttigi málimdedi.
Habarlamada aıtylýynsha, qujatqa Ózbekstan jáne Qazaqstan Jazýshylar odaqtarynyń basshylary men Túrki mádenıeti jáne murasy qorynyń prezıdenti qol qoıdy. Deklaratsııada eki el qalamgerleri, ǵalymdary, aýdarmashylary jáne mádenı mekemeleri arasyndaǵy yntymaqtastyqty kúsheıtý, ádebı shyǵarmalardy ózara aýdarý, birlesken baspa jobalaryn júzege asyrý, jas talanttardy qoldaý jáne ádebı murany tsıfrlandyrý mindetteri belgilendi.
Sońǵy jyldary qazaq-ózbek ádebı baılanysy jańa deńgeıge kóterildi. Kemel Toqaev shyǵarmalary ózbek tiline aýdarylyp, 2023 jyl «Tañ-Sholpan» jýrnalynda «Ózbek ádebıeti jyly» retinde jarııalandy. Al 2026 jyly Qasymhan Begmanovtyń «Uly dala sabaǵy» men Mereke Qulkenovtiń «Shattyq» kitaptary ózbek oqyrmanyna usynyldy. Forým aıasynda qabyldanǵan Tashkent deklaratsııasy eki baýyrlas halyqtyń ádebı-mádenı yntymaqtastyǵyn odan ári damytýǵa negiz bolmaq.
Qytaı-Qyrǵyzstan-Ózbekstan temirjolynyń qurylysy júrip jatyr — «Halyq gazeti»
Qytaı-Qyrǵyzstan-Ózbekstan temirjoly — úsh el memleket basshylarynyń tikeleı qoldaýymen júzege asyrylyp jatqan «Bir beldeý, bir jol» bastamasyndaǵy mańyzdy jobalardyń biri. Ol Qytaı men Ortalyq Azııa elderi arasyndaǵy kólik baılanysyn nyǵaıtýǵa baǵyttalǵan strategııalyq joba sanalady, dep habarlaıdy «Halyq gazeti» basylymy.
Qytaılyq BAQ-tyń málimetinshe, qazir temirjol qurylysyna qatysqan mamandar kúrdeli taýly aımaqta jumystar júrgizip jatyr. Joba aıasynda shekaralas aýmaqta temirjol jelisi salynyp, taý silemderin kesip ótetin tonnelder men ózender arqyly ótetin kópirler boı kóterýde.
Qytaı-Qyrǵyzstan-Ózbekstan temirjoly úsh el arasyndaǵy kólik-logıstıkalyq baılanystardy keńeıtip, Ortalyq Azııanyń tranzıttik áleýetin arttyrýǵa múmkindik beredi. Halyqaralyq joba aımaqtaǵy ekonomıkalyq jáne saýda baılanystaryn damytýǵa da serpin bermek. Sondaı-aq osy aptada Halyq gazetinde «Alashankoý porty arqyly 6000-nan astam júk poıyzy ótti» degen taqyryptaǵy aqparat jarııalandy.
Atalǵan basylymnyń deregine súıensek, bıyl Shyńjańdaǵy Alashankoý porty arqyly 6000-nan astam Qytaı-Eýropa (Ortalyq Azııa) júk poıyzy ótti. Bul mejege ótken jylmen salystyrǵanda 41 kún buryn qol jetkizildi. 1 qyrkúıekte elektromehanıkalyq jabdyqtar, jańa energetıkalyq kólikter men kúndelikti tutyný taýarlary tıelgen kezekti poıyz Polshadaǵy Malashevıche qalasyna jol tartty.
Alashankoý porty Shyńjańnyń Buratala Mońǵol avtonomııalyq oblysynda ornalasqan. Búginge deıin port arqyly 129 baǵyt boıynsha 58 myńnan astam júk poıyzy ótip, Germanııa men Polsha bastaǵan 21 el men aımaqqa 200-den astam túrli júk jetkizildi. Port Qytaı men Eýropa jáne Ortalyq Azııa arasyndaǵy mańyzdy temirjol-logıstıkalyq toraptardyń birine aınalyp otyr.
Irandyq basylymdar Máskeý kitap jármeńkesinde usynyldy— ParsToday
Iran kitap jáne ádebıet úıi 2-6 qyrkúıek aralyǵynda ótip jatqan 39-shy Máskeý halyqaralyq kitap jármeńkesine qatysyp, kórermenderge 500-den astam kitap ataýyn usyndy, dep habarlaıdy ParsToday.
Atalǵan aqparat agenttiktiń málimeti boıynsha, Irannyń Mádenıet jáne ıslamdyq baǵdar mınıstrliginiń atynan uıymdastyrylǵan stendte ádebıet, mádenıet jáne óner, balalar men jasóspirimder, dinı taqyryptar, sondaı-aq Irannyń ulttyq jáne mádenı ereksheligine arnalǵan basylymdar qoıylǵan.
Sondaı-aq jármeńke aıasynda Irannyń mádenı áleýetin tanystyrý, eldiń granttyq baǵdarlamasyn ilgeriletý jáne reseılik baspagerlermen yntymaqtastyqty damytýǵa baǵyttalǵan birqatar is-shara ótýde. Sonymen qatar stendte ırandyq ıllıýstratorlardyń jumystary tanystyrylyp, ásirese balalar men jasóspirimder ádebıetindegi eldiń kórkemdik jáne shyǵarmashylyq múmkindikteri kórsetildi.
Túrkııalyq júrdek poıyz 250 km/saǵ jyldamdyqpen rekord jańartty — TRT
Túrkııanyń alǵashqy otandyq elektrli júrdek poıyzy synaq kezinde saǵatyna 250 shaqyrym jyldamdyqqa jetti. Bul týraly Túrkııa Kólik jáne ınfraqurylym mınıstri Abdýlkadır Ýraloglý málimdedi. TÜRASAŞ kompanııasy óndirgen poıyzdyń dınamıkalyq synaqtary Gebze–Eskıshehır baǵytynan keıin Eskıshehır–Polatly ýchaskesinde de sátti jalǵasyp jatyr, dep jazdy Túrkııa Radıo Televızııa aqparat agenttigi.
«TRT»-nyń deregine súıensek, mınıstrdiń aıtýynsha, poıyzdyń paıdalaný jyldamdyǵy saǵatyna 225 shaqyrymǵa eseptelgen. Sońǵy synaq barysynda ol 250 km/saǵ jyldamdyqqa jetip, buǵan deıingi 240 km/saǵ kórsetkishin jańartty. Qazir poıyz qaýipsizdik, ártúrli jyldamdyq jáne paıdalaný jaǵdaılaryndaǵy synaqtardan ótip jatyr.
577 jolaýshyǵa arnalǵan 8 vagondy poıyz alıýmınıı korpýstan jasalǵan jáne avtomatty toqtatý, klımat-baqylaý, órt týraly eskertý, beınebaqylaý júıelerimen jabdyqtalǵan. Poıyzdy basqarý jáne tartý júıeleri ASELSAN kompanııasymen birlesip otandyq tehnologııa negizinde ázirlengen. Quramda múmkindigi shekteýli jolaýshylarǵa arnalǵan oryndar men arnaıy kótergishter de qarastyrylǵan.
Sondaı-aq Túrkııa Radıo Televızııa aqparat agenttiginde «Turkcell» robottandyrylǵan hırýrgııalyq ota synaǵyn ótkizdi» degen taqyryptaǵy aqparat jaryq kórdi.
Túrkııalyq basylymnyń dereginshe, «Turkcell» «TEKNOFEST Kógildir otan» aıasynda robottandyrylǵan hırýrgııalyq ota synaǵyn ótkizdi.
«Turkcell» kompanııasynyń bas dırektory Alı Taha Koch qashyqtan robottandyrylǵan hırýrgııa synaǵyna qatysty «X» áleýmettik jelisindegi paraqshasynda jazba jarııalaǵan.
Koch jazbasynda: «TEKNOFEST Mavi Vatan aıasynda alǵash ret Turkcell-diń 5G ınfraqurylymyn paıdalanyp, qashyqtan robottandyrylǵan hırýrgııalyq ota jasaý synaǵyn ótkizdik. Turkcell retinde 5G jáne basqa da barlyq tehnologııalyq múmkindikterimiz arqyly Ulttyq tehnologııalyq serpilis bastamasyna úles qosýdy jalǵastyramyz», — dep jazǵan.
