Túrkııadaǵy Djýmalykyzyk pen Pergama ıÝNESKO tizimine engizildi
ASTANA. QazAqparat - Katar Memleketiniń astanasy Dohadaǵy Halyqaralyq kongress ortalyǵynda ótken ıÝNESKO Dúnıejúzilik mura komıtetiniń 38-sezinde Túrkııanyń Osmanly ımperııasynyń qalyptasý orny bolyp tabylatyn Býrsadaǵy Djýmalykyzyk jáne Kóp qabatty mádenı-tarıhı peızaj alańy bolyp tabylatyn Izmırdegi Pergama oryndaryn dúnıejúzilik mura tizimine qabyldaýǵa sheshim qabyldandy.
Osmanly ımperııasynyń birinshi astanasy bolǵan jáne ımperııanyń qalyptasý kezeńine qatysty kóptegen tarıhı eskertkishterdi saqtap qalǵan Býrsa, búginde óziniń ındýstrııasymen, tabıǵı kórikti jerlerimen aldyńǵy qatardan kórinýde. Býrsanyń 700 jyldyq tarıhyna ıe Djmýalykyzyk óńiri, Osmanly kezeńiniń dástúrli sáýletin kúni búginge deıin saqtap qalǵandyǵy nazar aýdartady.
Atap aıtar bolsaq, dúnıejúzilik mura tizimine «Osmanly ımperııasynyń qalyptasý orny» bolyp engen Býrsa men Djýmalykyzyk alty tarıhı keshennen turady: Orhangazy kesheni men sol aımaqty óz alańyna eńgizetin Hanlar óńiri, Hýdavendıgar (1-shi Mýrad) kesheni, Iyldyrym (1-shi Baıazıd) kesheni, Ieshıl (1-shi Mehmed) kesheni, Mýradıe (2-shi Mýrad) kesheni jáne Djýmalykyzyk aýyly.
Atalmysh tizimge eńgizilgen kelesi mádenı mura Izmır - Pergama. Óziniń tarıhı murasymen, baılyǵymen Izmırdiń tarıhyna ashylǵan esik bolyp sanalatyn Pergama - antıkalyq kezeńde Pergamon atalyp, Ellınıstıkalyq kezeńniń asa mańyzdy mádenı jáne óner ortalyqtarynyń biri bolǵan. Ellınıstıkalyq kezeńdegi eń úlken kitaphanalardyń biri ornalasqan Pergama, mádenı peızaj sanatynda tizimge alyndy. Pergama 9 tarıhı keshennen turady: ellınıstıkalyq, rımdik, shyǵysrımdik jáne Osmanly kezeńi, akropol, jeti qorǵan jáne sonymen birge Kyıbele kıeli orny.
