Túrkııada janarmaı baǵasy kúrt ósip jatyr
ASTANA. KAZINFORM — Taıaý Shyǵystaǵy qaqtyǵys saldarynan álemdik munaı baǵasynyń kúrt qymbattaýy Túrkııada benzın men dızel otynynyń kezekti ret qymbattaýyna ákelip, ekonomıka men tutynýshylarǵa túsetin qysymdy kúsheıtip otyr. Bul týraly Kazinform agenttiginiń Ankaradaǵy tilshisi habarlady.
Túrkııada janarmaı baǵasynyń qarqyndy ósýi jalǵasyp jatyr, bul álemdik energetıkalyq naryqtaǵy turaqsyzdyqpen tikeleı baılanysty. Deutsche Welle málimetinshe, sońǵy baǵa ósimi ásirese dızel otyny segmentinde aıqyn baıqalady: onyń quny bir lıtri úshin 80 túrik lırasyna (shamamen 860 teńge) jýyqtady.
Sońǵy ret shamamen 2,52 lıraǵa qymbattaǵannan keıin dızel baǵasy Ystanbul qalasynda 77,5 lıraǵa jýyq, al Ankara men Izmır qalalarynda shamamen 79 lıraǵa jetti. Al Dııarbakyr sııaqty keı óńirlerde 80 lıradan asyp ketken.
Benzın baǵasy da aıtarlyqtaı ósti — aqpan aıynyń sońynan beri ol 4 lıradan astamǵa qymbattady. Ystanbulda benzınniń bir lıtri buryn shamamen 58 lıra bolsa, qazir 62,5 lıradan (shamamen 670 teńge) asyp otyr.
Baǵanyń ósýiniń negizgi sebebi — munaı qunynyń kúrt qymbattaýy. Etalondyq Brent markaly munaı baǵasy AQSh, Izraıl jáne Iran arasyndaǵy shıelenistiń ýshyǵýyna baılanysty bir barrel úshin 119 dollarǵa deıin kóterildi. Naýryz aıynyń sońyna qaraı da baǵa 105 dollardan joǵary deńgeıde qalyp otyr, bul Taıaý Shyǵystaǵy shıeleniske deıingi 70 dollarlyq kórsetkishten aıtarlyqtaı joǵary.
Baǵanyń ósýine Ormýz buǵazy sııaqty mańyzdy munaı tasymaldaý baǵyttarynyń strategııalyq mańyzy da áser etýde. Bul aımaqtaǵy kez kelgen qaýip álemdik energııa tasymaldaýshylar baǵasyna birden yqpal etedi.
Energoresýrstar ımportyna joǵary táýeldi Túrkııa mundaıdaǵy ózgeriske erekshe sezimtal.
Baǵanyń ósýin tejeý úshin bılik «eşel mobil» tetigin qaıta iske qosty, oǵan sáıkes baǵanyń bir bóligi salyq júktemesin azaıtý arqyly óteledi. Alaıda sarapshylar bul sharany ýaqytsha sheshim dep baǵalaıdy.
Mamandardyń pikirinshe, munaı baǵasynyń ósýi jalǵassa, qysym tek tutynýshylarǵa ǵana emes, memlekettik bıýdjetke de áser etedi. Mundaı jaǵdaıda Túrkııa jáne basqa da ımportqa táýeldi elder ınflıatsııany tejeý men bıýdjettik turaqtylyqty saqtaý arasynda tepe-teńdik izdeýge májbúr.
Buǵan deıin Túrkııanyń qarjy jáne qazyna mınıstri Mehmet Shımshek elde azyq-túlik baǵasynyń óskenin málimdegen edi.