Túrkııa qazaqtarynyń kóshbasshysy bolǵan Dálelhan Janaltaı dúnıeden ozdy
YSTAMBUL. 15 qańtar. QazAqparat /Irına Dynnıkova/ - Búgin Ystambuldaǵy "Qazaq kent" ayylynda Túrkııadaǵy qandastarymyzdyń kóshbasshysy bolǵan, Qytaı Respýblıkasy Parlamentiniń jáne Taıvan Parlamentiniń depýtaty, Qazaqstan Táýelsizdik alǵannan keıin Dúnıejúzi qazaqtary qaýymdastyǵy Tóralqasynyń múshesi bolǵan Dálelhan Janaltaı dúnıeden ozdy.
2001 jyly D.Janaltaıdy Qazaqstan Respýblıkasy Prezıdenti Nursultan Nazarbaev Táýelsizdiktiń 10 jyldyǵy medalimen, 2008 jyly «Parasat» ordenimen marapattady.
Dálelxan Janymxanuly Janaltaı, 1922 jyly 15 maýsymda Altaı aýdany (qazirgi Qytaı Xalyq Respýblıkasy, Shynjań-Uıǵyr avtonomııalyq ólkesi) Órmegeıti jaılaýynda dúnıege kelgen. Qazaq joǵarǵy mektebin jáne dinı medreseni bitirgen. 1940 jyly Ólkelik "Qazaq-Qyrǵyz" quryltaıynyń Altaı aımaǵy bóliminde quryltaı ókili bolyp qyzmet istedi.
1945 jyldyń basynda Shynjań ólkelik úkimet bastyǵy Ý Jý Shıdyń nusqaýy boıynsha tynyshtyq ornatý úshin komıssııa múshesi bolyp Altaıǵa bardy. Sondaı-aq, sol jyly soltústik-batys áskerı-saıası jáne ákimshilik mekemesiniń Shynjań bóliminde general Jań Je Jýń jáne Úrimshide general Lý Mıń Chýńnyń qaramaǵynda polkovnık dárejesinde qyzmet atqardy.
1948 Jyly eldiń parlament múshesi retinde Nanjıń qalasynda ótkizilgen Qytaı memleket bastyǵyn saılaý quryltaıyna xalyq ókili bolyp qatynasty. Bul qyzmet 1991 jylǵa deıin ulasyp jańa saılaý ótkiziletindikten barlyq depýtattarmen birge ókilettigin tapsyryp qurmetti demalysqa shyqty.
Túrkııaǵa kelgennen keıin túrli qoǵamdyq isterge aralasqan Dalelxan Janaltaı, Taıvanmen qarym-qatynasty nyǵaıtyp 1971-78 jyldary aralyǵynda 30-ǵa jýyq balany Taıvanǵa bilim alýǵa joldady. 1972 jyly Ystambul qalasynyń Gúneshli aydanynda "Qazaq Kent" ayylyn qurý alqasynyń bastyǵy boldy.
Ol, 1992 jyly Qazaqstan Respýblıkasy Prezdenti Nursultan Nazarbaevtyń shaqyrýy boıynsha Almatyda bolǵan dúnıejúzi qazaqtarynyń tuńǵysh quryltaıyna qatysyp, qaýymdastyq tóralqasynyń múshesi boldy. Bul qyzmetti 2002 jyly Túrkistan qalasynda ótkizilgen ekinshi quryltaıǵa deıin jalǵastyrdy.
2000 jyly Dúnıejúzi qazaqtary qaýymdastyǵy onyń «Qıly zaman - Qıyn kúnder» atty eńbegin basyp shyǵardy.
D.Janaltaı qasıetti Quran kárim kitabynyń qazaq tiline aýdarylýynda sarapshy boldy. Ana tili - qazaq tilinen basqa, arab, qytaı, orys, aǵylshyn, úrdý jáne túrik tilderin bilgen.
