Túrkııa birtindep plastıkten bas tartpaqshy
ASTANA.KAZINFORM — Túrkııa bir ret qoldanylatyn plastık ónimderdi birtindep alyp tastaıtyn jańa ereje daıyndap jatyr, dep habarlaıdy Kazinform agenttiginiń Ankaradaǵy menshikti tilshisi.
Túrkııanyń Qorshaǵan orta, ýrbanızatsııa jáne klımattyń ózgerýi mınıstrligi plastıkalyq lastanýdy azaıtýǵa baǵyttalǵan jańa ereje jobasyn daıyndady. Qujatta tabıǵat pen sý resýrstaryna aıtarlyqtaı zııan keltiretin bir ret qoldanylatyn plastıkalyq ónimderdi birtindep alyp tastaý qarastyrylǵan.
Bastama birqatar bir ret qoldanylatyn ónimderdi engizýge tyıym salýdy josparlap otyr. Olarǵa plastıkalyq shanyshqylar, pyshaqtar, qasyqtar, taıaqshalar, keńeıtilgen polıstıroldan jasalǵan tárelkeler men tamaq konteınerleri, keseler men sýsyn konteınerleri, plastık tútiksheler, plastık tutqalary bar maqta taıaqshalary jáne plastıkalyq shar taıaqshalary kiredi.
Erejeler kúshine engennen keıin olar ekologııalyq taza balamalarmen aýystyrylady. Mysaly, plastıkalyq konteınerler men keseler qaǵazben, plastıkalyq ydystar aǵashpen, al tútiksheler men sýsyn aralastyrǵyshtar qaǵaz nemese aǵashpen aýystyrylady. Maqta taıaqshalary da aǵash negizdermen shyǵarylady.
Túrkııa mınıstrligi mundaı ónimderdi joıý jyl saıyn shamamen 1,5 mıllıon tonna CO₂-ǵa teń kómirqyshqyl gazy shyǵaryndylarynyń aldyn alýǵa jáne qaldyqtardy basqarý shyǵyndaryn shamamen 1,5 mıllıard túrik lırasyna azaıtýǵa múmkindik beredi dep esepteıdi.
Bılik saıasattyń negizgi maqsaty tek plastıkti bir ret qoldanylatyn qaǵaz nemese aǵash buıymdarmen almastyrý ǵana emes, sonymen qatar qaıta paıdalanýǵa bolatyn sheshimderge birtindep kóshý ekenin atap kórsetedi. Atap aıtqanda, azamattardy shynydan, metalldan jáne farfordan jasalǵan berik ydys-aıaqtar men ydystardy paıdalanýǵa shaqyrady.
Qujat «Nóldik qaldyq» baǵdarlamasynyń bóligi retinde daıyndaldy jáne memlekettik organdarǵa, sala ókilderine jáne qoǵamdyq uıymdarǵa talqylaýǵa usynylady. Erejeniń sońǵy nusqasy osy jyldyń sońynda kúshine enedi.
Ǵylymı zertteýlerge sáıkes, álemde óndiriletin plastıktiń shamamen 40%-y bir ret qoldanylatyn zattar. Bul qaldyqtardyń aıtarlyqtaı bóligi tıimsiz qaıta óńdeý júıelerine baılanysty qorshaǵan ortaǵa túsedi.
Teńiz qoqysynyń shamamen 80%-y bir ret qoldanylatyn plastıkalyq zattardan jáne balyq aýlaý quraldarynan alynǵan plastıkalyq komponentterden turatyny atap ótildi. Sondyqtan kóptegen elder bul saladaǵy saıasatyn qataıtyp jatyr.
2019 jyly Eýropalyq Odaq 27 eýropalyq eldi osyndaı ónimderdiń birqataryn óndirýge tyıym salýǵa nemese qatań shekteýge mindetteıtin bir ret qoldanylatyn plastıkalyq dırektıvany qabyldady.
Buǵan deıin biz Mońǵolııa jan basyna shaqqandaǵy plastık qaldyqtary boıynsha álemde kósh bastap turǵanyn habarlaǵan edik,