Túrkistandaǵy ıAsaýı kesenesine qaýip tónip tur - Ý. Bıshimbaev
ASTANA. 22 qańtar. QazAqparat - Túrkistandaǵy ıAsaýı kesenesine qaýip tónip tur. Búgin Májilistiń jalpy otyrysynda Úkimet basshysynyń atyna saýal joldaǵan depýtat Ýálıhan Bıshimbaev osy máseleni kóterdi.
«ıAsaýı eskertkishiniń búkil tarıhynda bolmaǵan sary daqtar qazir Qoja Ahmet ıAsaýı qabiriniń tassúńgisinde jáne Qazandyǵynda baıqalyp otyr, muny sarapshylar aıǵaqtap berdi. Bul tassúńginiń qıraýyna alyp kelýi múmkin jáne keseneniń ózine úlken qaýip tóndirip tur. Túrkistan táýelsiz Qazaqstannyń rýhanı astanasy bolyp tabylady, sondyqtan da keseneni saqtaý tek eskertkishti ǵana emes, bizdiń rýhanı muramyzdy saqtaý máselesi bolyp otyr», - deıdi depýtat. Onyń sózine qaraǵanda, 1952 jyldan bastap keseneni saqtaý boıynsha obektıvti tehnogendik jáne tabıǵı sebepterden týyndaǵan ár túrli problemalar birneshe márte oryn alǵan. Alaıda, nysandy jańǵyrtý kezinde qurylys materıaldarynyń durys tańdalmaǵandyǵynan birqatar problemalar týyndaǵanyn sarapshylar anyqtapty. Máselen, Qazandyq kúmbeziniń qalanǵan tastarynda, kúmbezdiń aralyǵynda tuzdy sylaq baıqalsa, al 1993-2000 jyldarǵa deıin júrgizilgen jańǵyrtý jumystarynda ondaı tuz bolmaǵan. Qalanǵan tastardaǵy tuz kúmbezdi angıdrıdpen qaptaý kezinde paıda bolǵanyn saraptama kórsetken tárizdi.
«Sondaı-aq keseneniń temperatýralyq-ylǵaldy rejımin turaqty ustap turý da eskertkishti saqtaý úshin mańyzdy másele bolyp tabylady. Jylytylmaıtyn nysannyń ishinde temperatýralyq-ylǵaldy rejımdi turaqty ustap turý úshin jáne múmkindiginshe ylǵaldy boldyrmaý maqsatynda jeldetýdiń durys rejımin qoldaný qajet. Ol úshin tek qana murajaıdy jeldetý ádistemesin ázirleýmen shektelmeı, keseneni materıaldyq jáne kadrlar resýrstarymen, barlyq bólmelerdiń qabyrǵalarynyń perımetri boıynsha jáne tómeninen joǵaryǵa deıin temperatýralyq-ylǵaldy rejımniń únemi monıtorıngin júrgizip turý úshin arnaıy jabdyqtarmen qamtamasyz etý qajet», - deıdi ol. Bul rette depýtat máseleniń memlekettik mańyzy zor ekenin, ıAsaýı kesenesiniń arqasynda Túrkistan qalasy ár elderden zııarat etýge keletinderdiń ortalyǵy bolyp tabylatynyn eske salady. «Sondyqtan eskertkishti saqtap qalý memleketimizdiń halyqaralyq bedeline de áser etetini anyq», - degen saýal sońyna bir top depýtat qol qoıǵan.
