Túrkistanda «Zergerdiń qoly altyn» kórmesi ashyldy
ASTANA. QazAqparat - Túrkistanda Halyqaralyq zergerler kúni qarsańynda «Áziret Sultan» memlekettik tarıhı-mádenı qoryq-mýzeıinde «Zergerdiń qoly altyn» kórmesi ashyldy, dep habarlaıdy mýzeıdiń baspasóz qyzmeti.
Baspasóz málimetterine qaraǵanda, atalmysh shara Elbasy Nursultan Nazarbaevtyń «Uly dalanyń jeti qyry» maqalasynda kóterilgen máselege oraı uıymdastyrylyp otyr.
Kórmege mýzeı qoryndaǵy HIH-HH ǵasyrlarǵa tán áshekeıler men zergerlik buıymdar, túrli qolóner týyndylarynan quralǵan 100-den asa jádigerler qoıyldy.
Sharaǵa qolóner sheberleri, mektep oqýshylary jáne zııaly qaýym ókilderi men mýzeı qyzmetkerleri qatysty.
Jıynda «Áziret Sultan» memlekettik tarıhı-mádenı qoryq-mýzeıiniń dırektory Nurbolat Ahmetjanov kópshilikti aıtýly sharamen quttyqtady.
«Áziret Sultan» babamyzdyń atymen atalatyn qoryq-mýzeı qorynda 1978 jyly qurylǵan sátte 700 ǵana jádiger bolsa, olardyń aýqymy keńeıip búgingi tańda 24 myńnan asty. Olardyń 13629-y nýmızmatıkalyq, 5175-i arheologııalyq, 2919-y jazba eskertkishter. Al, 2698 etnografııalyq jádigerler ishinde 800 -den asa birin-biri qaıtalamaıtyn erekshelik pen ásemdikke ıe áshekeıler men zergerlik týyndylar bar»,-deıdi N.Ahmetjanov.
Onyń sózinshe, ata-babalarymyz kúndelikti turmysta, salt-dástúrde qoldanǵan túrli buıymdar, ıaǵnı, beldikter men qapsyrmalar, tanalar, túımeler men alqalar, boıtumarlar men júzik, shashbaýlar syndy kóptegen zattar búgingi kúnniń eń qundy jádigerleri sanalady.
«Jýyrda ǵana Elbasy Nursultan Ábishuly Nazarbaevtyń «Uly dalanyń jeti qyry» maqalasynda «Uly daladaǵy ejelgi metallýrgııa» bóliminde de bul jaıynda tereń oı salǵany belgili. Babalarymyz áshekeılerdi temirden soqqan. Kún saıyn aýqymy keńeıip, qorǵa qosylyp jatqan qundy dúnıelerdi saqtap, olardy urpaqtan-urpaqqa amanattaý bizdiń basty paryzymyz. Qazaq mádenıeti men ónerin, san qyrly sheberligin onyń ishinde túrli oıý-órnekpen kómkerilip, árbir pishini ózindik syr shertetin tereń fılosofııaǵa negizdelgen dúnıeleri álem aldynda jarııa etýge laıyqty qundy dúnıeler bolyp tabylady. Kórmege kelgen árbir kelýshi atalǵan jádigerlerdiń tarıhy men avtoryna, mán-maǵynasyna tereń úńile alady»,-dedi qoryq-mýzeı dırektory.
Sondaı-aq, Túrkistan qalalyq Etnopedagogıkalyq kolledjiniń dırektory Aıǵanym Serim de qazaq áshekeıleriniń qoǵamdaǵy orny, jastar úshin tárbıelik máni jaıynda oı bólisti.
«Elbasymyzdyń ózi «Uly dalanyń jeti qyry» maqalasynda atap ótken metallýrgııa salasyna qatysty tolǵanym ótkenimiz ben búginimizdi sabaqtastyra otyryp, tereń tárbıe men tanymǵa baǵyttaıdy. Ata-babalarymyz metallýrgııany tereń meńgergen. Ony biz Esik qalasynan tabylǵan «Altyn adam», qasıetti Túrkistanymyzdaǵy taıqazan men shyraǵdan, áshekeı buıymdardan-aq kóz jetkize alamyz. Ata-babalarymyzdyń zerlik buıymdar men áshekeılerdi qadirleýi - úlken dástúr. Búgingi urpaq sol dástúrdi ári qaraı sabaqtastyryp, jalǵastyrýy tıis»,-deıdi kolledj dırektory.
Onyń pikirinshe, búgingi kórmede qoıylǵan kúmisten jasalǵan kise beldik pen sholpynyń qoldanylýy, tárbıesi qandaı tereń. Al, júzikterdiń ózi túr-túrge bólinip, qudaǵı atanǵan anany nemese quda túsip, atastyrylǵan qyzdyń qolyna qarap, áshekeılerinen ańǵara bilgen.
«Atalǵan qundylyqtardy joımaı, qaıta jańǵyrtýymyz kerek. Bıylǵy «Jastar jyly» jastar úshin salt-dástúr men ádet-ǵurypty da jańǵyrtyp, ata-baba murasyna bet burǵan tarıhı tanymǵa toly betburys jyly retinde de atap ótýge shaqyramyn. Sheteldiń dástúrimizge jat sáni emes, ultymyzdyń qaımaǵy buzylmaǵan ulttyq dáni jastar boıynda búr jaryp, tól áshekeılerimiz qaıta túleýi mańyzdy»,-dedi Aıǵanym Abanqyzy.
Kórme barysynda Túrkistan qalasynyń turǵyny - zergerler úıirmesiniń jetekshisi, Qazaqstan qolóner sheberler odaǵynyń múshesi, temirden túıin túıgen zerger Qalmyrza Tasov kelýshilerge sheberlik dárisin uıymdastyrdy.
«Aıta ketsek, ejelgi dáýirdiń turmystyq zattary men áshekeılerinen jasaqtalǵan kórmeni bir kún ishinde 700-deı adam tamashalap úlgerdi»,-delingen «Áziret Sultan» memlekettik tarıhı-mádenı qoryq-mýzeıiniń baspasóz qyzmeti taratqan habarlamada.
