Túrkistanda orman alqaptary eki ese ulǵaıdy
TÚRKІSTAN. QazAqparat - Túrkistan qalasyndaǵy jasyl beldeý aýmaǵyndaǵy qosymsha 4 myń ga jýyq jerge japyraqty jáne sekseýil kóshetteri men tuqymy egildi. Oblystyń orman tuqymbaǵynyń kólemi eki ese ulǵaıyp, onda ár jyly 35-40 mln ártúrli aǵash kóshetteri ósiriledi, dep habarlaıdy QazAqparat oblys ákiminiń baspasóz qyzmetine silteme jasap.
Dúnıejúzilik qorshaǵan ortany qorǵaý kúni qarsańynda uıymdastyrylǵan «Sekseýildi saqtaıyq» respýblıkalyq aqparattyq naýqan aıasynda Túrkistanda art-ınstallıatsııa ashyldy.
Qumdy shóldiń qorǵany, «shól dalanyń padıshasy» atanǵan sekseýildi qorǵaý, saqtaý, ony paıdalanýǵa tyıym salý tóńiregindegi máseleleler Túrkistan oblysy ákiminiń orynbasary Ulan Tájibaev pen BUUDB-nyń Qazaqstandaǵy Turaqty ókiliniń orynbasary Vıtalıı Vremısh qatysqan basqosýda kóterildi.
Shóleıtti dala qum kóshkinin «kisendep» ustaıtyn, ulan-ǵaıyr adyrlardyń topyraǵyn erozııadan saqtap, daýyldardan qorǵaıtyn sekseýildiń basym bóligi Otyrar, Sozaq, Shardara aýdandarynda ósedi.
Sekseýil alqaptaryn ulǵaıtý maqsatynda ár jyly 11 400 ga, onyń ishinde 900 ga sekseýildi kóshetterimen egý jáne 10500 ga tuqymynan sebý arqyly mádenı ekpe alqaptaryn qurý jumystary josparlanyp, merziminde atqarylýda.
Túrkistan oblysynda 3 mln 131 myń gektar orman qory jerleri bar, onyń 50 % -dan astamy ormanmen kómkerilgen.
Ótken jyly ormandy molaıtý sharalary boıynsha 11 610 gektar jerge mádenı orman ekpelerin júrgizý josparlanyp, tolyǵymen oryndaldy.
QR Prezıdentiniń Qazaqstan halqyna Joldaýynda respýblıka aýmaǵynda ekologııalyq ahýaldy jaqsartý úshin 2 mlrd aǵash kóshetterin otyrǵyzý tapsyrylǵan bolatyn.
Osyǵan oraı bıyl Túrkistan oblysynda 30 mln dana tal egiledi dep josparlanyp otyr.
«Túrkistan qalasynyń ekologııalyq ahýalyn jaqsartý jáne turaqtandyrý maqsatynda qala aınalasynan 2019-2023 jyldary 7700 gektar aýmaqqa «Jasyl beldeý» qurý josparlanyp, qazirgi tańda 4 jylǵa josparlanǵan meje artyǵymen oryndaldy. Qazirgi tańda onyń 7 700 gektary aıaqtalǵan. Dál osy tusta ár taldy egip, baptaýdyń ońaı soqpaıtynyn aıtyp ótkim keledi. Túrkistan oblysynyń klımatyna baılanysty kóshetterdiń jersinýi 50 % -dan aspaıdy. Ózge óńirlerde 70% tóńireginde. Sý tapshylyǵy kezeń-kezeńmen sheshilýde. Ár tal jeke-jeke sýarylady. Alda oblys ortalyǵynyń aınalysyndaǵy 20 myń gektar aýmaqqa jasyl beldeý qalyptasatyn bolady»,-deıdi oblys ákiminiń orynbasary.
Oblys kóleminde 5 jylda 110 210 gektar jerge 170 mln kóshet otyrǵyzý boıynsha keshendi jospar bekitilip, jumys qarqyndy júrip jatyr.
Oblys ákimdigine qarasty orman sharýashylyǵy mekemelerindegi 21 pıtomnıkte búginde 8,6 mln asa ártúrli aǵash kóshetteri ósirilip jatyr.
Olardyń sanyn 30 mln-nan asyrý josparlanǵan.
Elimizdiń memlekettik orman qory aýmaǵyndaǵy sekseýil ekpelerinde aǵash kesýdiń barlyq túrine 2023 jylǵy 31 jeltoqsanǵa deıin tyıym salynǵan.
Osyǵan baılanysty, sekseýildi zańsyz kesý oqıǵalaryn toqtatý men saýda oryndarynda satylýynyń aldyn alý barysynda orman sharýashylyǵy mekemeleri, aýmaqtyq ınspektsııa, Túrkistan oblysynyń mamandandyrylǵan tabıǵat qorǵaý prokýratýrasy men oblystyq ІІD jergilikti polıtsııa qyzmetiniń tabıǵat qorǵaý polıtsııa qyzmetkerlerimen halyq arasynda túsindirme jumysy men qatar reıd uıymdastyryp, turaqty jumys atqarylyp jatyr.
