Túrkistan turǵyny júregindegi dertti velosıpedtiń kómegimen emdedi

Fýrqat Qaýynbaev Kentaý qalalyq sáýlet jáne qala qurylysy bóliminde bas maman qyzmetin atqarady.

Qaladan 14 shaqyrym jerdegi Qarnaq aýylynda turatyn ol kúndelikti jumysyna velosıpedpen baryp keledi.

Qysy-jazy qos dóńgelekti kólikti janyna serik etken jigit aǵasy velosıpedin zaman talabyna saı sándep alǵan.

– Velosıpedti qysy-jazy tebemin. Eger de qysta qar qalyń bolsa, jumysyma velosıpedti jetelep jaıaý baryp kelemin. Bul bir jaǵynan maǵan úlken demalys. Buryndary aýyldan qalaǵa kelgenshe bir velosıped minetinmin. Al qalanyń ishindegi jumystaryma ekinshi velosıpedimdi paıdalanatynmyn. Qazir barlyǵyna bir velosıpedpen baryp júrmin. Úıdegi garajymda qosymsha úsh velosıpedim tur, – deıdi ol.

Buqaralyq sporttyń bul túri jigit aǵasynyń densaýlyǵyna kóp paıdasyn tıgizipti. Bozbala shaǵynda jeńil atletıkamen shuǵyldanǵan Fýrqat joǵary oqý ornynda oqyp júrgende júgirýden eshkimge des bermegen. Qatarynyń aldy bolyp, ınstıtýttyń chempıony atanǵan. Tipti, respýblıkalyq ýnıversıadalarǵa da qatysqan. Úlken dárejege jetpese de, kishigirim saıystardyń aldy bolǵan. Áskerge barǵan kezinde de janyna serik bolǵan sporttan qol úzbegen. Tek qyzmetke ornalasqan soń, júgirýin sıretipti.

– Shahtaǵa dıspetcher bolyp jumysqa ornalastym. Bir jerde otyryp jumys istegen soń sportty qoıýǵa týra keldi. Biraz kún ótken soń júregim aýyryp tósek tartyp jatyp qaldym. Tekserildim. «Júregiń úlkeıgen» degen dıagnoz qoıdy. Oǵan basty sebep – sportty tastap ketýim bolypty. Organızm ábden qalyptasyp qalǵannan keıin, sportty tastap ketýge bolmaıdy eken. Júrek aýrýy boıynsha naýqas atanyp, esepke turdym. Aýrýhanadan shyqqan soń aýyldan qalaǵa júgirip baryp kelip júrdim. Aýyldastarym kúlip, kelemejdegen soń velosıpedke kóshtim. Sonda da ákeme kelip: «Balańa qoı deseıshi, uıat qoı, aqshasy joq bolsa, aqsha bereıik», degender de boldy. Alty jyl qatarynan velosıpedpen júrgen soń dárigerler «júregiń qalypty» dep esepten shyǵardy. Halyq ta meni 15 jyl boıy sóz etti. Qazir úırendi, – deıdi kentaýlyq veloshabandoz.

Fýrqat Zahıtdınuly jumysyna 35 mınýtta jetedi. Bólimge berilgen qyzmettik kólikti tek reıdtik jumystarda, qurylys nysandaryn aralaǵanda nemese alys saparǵa shyqqanda ǵana paıdalanady. Basshylardan da «velosıpedińdi tasta, uıat bolady» degenderi de kezdesipti. Tipti, «Sen ózińe júktelgen jumysty emes, jeke isterińdi atqaryp júrsiń», dep urysqan kezderi de bolypty. Tek jaǵdaıdy aıtyp túsindirgen soń, «joq» deı almapty.

- 1985 jyly bir jalaqyma «Týrıst» dep atalatyn velosıpedti satyp aldym. Sodan beri 36 jyl ótti. Bir velosıpedim aptaǵa jetpeı qoldy boldy. Keıde aptasyna eki velosıpedti urlattym. Al eń uzaǵyn 14 jyl mindim. Ramasynyń 8 jerinen jamalǵan edi. Aýylǵa ketip bara jatyp úsh jerinen synyp ketti. Men kóbinde ustalǵan velosıpedti satyp alamyn. Osyǵan deıin 30 velosıpedke minsem, sonyń úsheýi-aq jańa edi – deıdi ol.

Fýrqat velosıpedti joǵary talǵammen alady. Aqaýy baıqalsa, jóndep alý esh qıyndyq týdyrmaıdy.

Jaqsylap kútip minse, jemshóp, benzın suramaıtyn velosıped júrip-turýyna jarap tur.

– Jýyrda balam Almatydan 1987 jylǵy velosıped alyp kelip berdi. Jańasyn almaqshy bolyp edik, 300 myń teńge turady eken. Bizge qymbatqa tústi. Sodan bazardan 15 myń teńgege eskisin aldyq. Qalanyń adamdary da meni jaqsy tanıdy. «Mende mynandaı velosıped bar, alasyń ba?» dep usynys jasaıtyndary da bar. Eger unap jatsa, keri qaıtarmaımyn», – deıdi ol.