Túrki áleminiń ortaq álipbıi: Astanada qazaq jáne qyrǵyz áripteriniń úlgisi tanystyryldy
ASTANA. KAZINFORM – Astanada Túrki Akademııasy janyndaǵy Ortaq túrki álipbıi komıssııasynyń tórtinshi otyrysy ótti. Ǵalymdar álipbıdi qoldaný jónindegi usynymdardy jáne onyń negizinde ázirlengen qazaq jáne qyrǵyz álipbıleriniń úlgilerin maquldady. Jıyn qorytyndysynda Ortaq túrki álipbıin odan ári qoldanysqa engizýdi qoldaıtyn deklaratsııaǵa qol qoıyldy.
Jıynǵa Ázerbaıjan, Qazaqstan, Qyrǵyzstan jáne Túrkııadan, sondaı-aq Túrki akademııasynyń baqylaýshy elderinen kelgen komıssııa músheleri – óz memleketterindegi til saıasatyna jaýapty resmı mekemelerdiń ókilderi qatysty.
Bul komıssııa 2022 jyly Túrki akademııasy janynan Túrki memleketteri uıymynyń úılestirýimen qurylyp, 2024 jyldyń 11 qyrkúıeginde Bakýde ótken úshinshi otyrysynda 34 áripten quralǵan Ortaq túrki álipbıin qabyldaǵan bolatyn.
Otyrystyń ashylýynda Túrki akademııasynyń prezıdenti Shahın Mustafaev sońǵy kezderi ǵylymı qaýymdastyqta, bilim berý mekemelerinde jáne qoǵamdyq ortada Ortaq túrki álipbıine qyzyǵýshylyqtyń aıtarlyqtaı artqanyn atap ótti.
– Qazirgi kezeńde álipbıdi qoldanýdyń biryńǵaı tásilderin kelisý jáne ony tájirıbelik turǵydan paıdalanýdyń negizgi qaǵıdattaryn túpkilikti aıqyndaý mańyzdy bolyp otyr. Jalpy túrki álipbıin nasıhattaý maqsatynda Túrki akademııasy birqatar basylym ázirledi. Máselen, 2025 jyly alǵash ret osy álipbı negizinde Abaıdyń «Qara Sözder» eńbegi qazaq tilinde jáne Shyńǵys Aıtmatovtyń «Aq Keme» shyǵarmasy qyrǵyz tilinde jaryq kórdi, – dedi akademııa basshysy.
Otyrystyń negizgi taqyryby – túrki tilderi úshin Ortaq túrki álipbıin qoldaný jónindegi usynymdardy talqylaý, sondaı-aq ony is júzinde paıdalanýdyń qaǵıdattaryn aıqyndaý boldy. Onda ázirlengen erejelerdiń Túrki akademııasy arqyly tıisti ulttyq mekemelerge, til uıymdaryna jáne seriktes qurylymdarǵa joldanatyny atalyp ótti.
Sonymen qatar olardy engizý men qoldaný máseleleri ár memlekettiń ýákiletti organdarynyń quzyretinde qalyp, ulttyq zańnamaǵa sáıkes qarastyrylatyny aıtyldy.
Jıyn qorytyndysy boıynsha Ortaq túrki álipbıin odan ári qoldanysqa engizýdi qoldaıtyn Deklaratsııaǵa qol qoıyldy. Deklaratsııadaǵy mańyzdy sheshimderdiń biri retinde Ortaq túrki álipbıin qoldaný jónindegi usynystar, sondaı-aq Ortaq túrki álipbıi negizinde ázirlengen qazaq jáne qyrǵyz álipbıleriniń úlgisi maquldandy.
– Deklaratsııa Ortaq túrki álipbıin is júzinde qoldanýdy qamtamasyz etýge arnalǵan ortaq anyqtamalyq jáne baǵdarlyq materıal retinde paıdalanylady, – deıdi akademııa.
Buǵan deıin Túrki áleminiń ortaq álipbıi komıssııasy 34 áripten turatyn úlgi usynǵan edi.
Abaıdyń «Qara sózderi» ortaq túrki álipbıinde jaryq kórdi.
Túrkııa Prezıdenti Rejep Taııp Erdoǵan 34 áripke negizdelgen túrki álipbıin qoldaný aıasyn keńeıtýdi usyndy.
