Týrıstik klasterdiń kórkeıetin kúni jaqyn

Olardy keleshegi bar salalarǵa baǵyttaý kerek, mysaly, týrızm salasyna. Damyǵan memleketterdiń jalpy ishki óniminde týrızm klasteriniń úlesi 10 paıyzdy quraıdy. Al bizde bul 1 paıyzdan tómen. Sondyqtan mem­le­kettegi týrızmniń ósý jáne damý núktelerin anyq­taý kerek, olar az emes» dep atap kórsetkeni belgili.

Prezıdent tapsyrmasyna sáı­kes, elde týrızm salasyn damy­týdyń jospary jasaldy. Osyǵan baılanysty arnaıy birqatar zań­dar qabyldandy. Osy rette Qa­zaqstan Respýblıkasynyń tý­rıstik salasyn damytýdyń 2020 jylǵa deıin tujyrymdamasy, Qa­zaqstan Respýblıkasynyń Pre­zıdenti Nursultan Nazar­baevtyń «Áleýmettik-ekonomı­kalyq jańǵyrtý - Qazaqstan da­mýynyń basty baǵyty» atty Qa­zaqstan halqyna Joldaýyn, Qazaqstan Respýblıkasynyń úde­­meli ındýstrııalyq-ınnova­tsııalyq damytý jónindegi 2010-2014 jyldarǵa arnalǵan memle­kettik baǵdarlamasy, sonymen qatar mańyzdy áleýmettik-eko­nomıkalyq baǵyttardyń biri retinde Qazaqstan Respýblıka­synyń 2020 jylǵa deıingi stra­te­gııalyq damý jospary ázirlendi, dep jazady Aıqyn.
Elbasynyń tapsyrmasyna sáı­kes 2020 jylǵa deıingi tý­rızmdi damytý tujyrym­dama­synda atap kórsetilgendeı, eli­mizde 5 týrıstik klaster quryldy. Atap aıtar bolsaq, Astana aglo­me­ratsııasy, Almaty, Shyǵys, Oń­­tústik jáne Batys Qazaqstan. Osy klasterler bo­ıyn­sha bir­yńǵaı jospar ázir­lenip, ınfra­qurylymnyń qaıda ornalasa­ty­ny qazirdiń ózinde anyqtaldy. 
Elbasy tapsyrmasyna sáıkes qurylyp otyrǵan 5 týrıstik klas­terdiń biri Ońtústik Qazaq­stan oblysy Uly Jibek joly bo­ıyn­da ornalasqandyqtan mun­daǵy qalalar men tabıǵaty ǵa­jaıyp kórikti jerler ejelden saıahat jáne týrızmniń nysany bolǵa­nyn aıta ketý qajet. Olarǵa túrki áleminiń ejelgi shahary Túr­ki­stan, Qoja Ahmet ıAassaýı ke­se­nesi, Abab-Arab meshiti, Gaýhar-ana zıraty, Álı-Qoja beıiti, t.b. jatady. Odan basqa Arystan bab kesenesi, Ibrahım ata beıiti, Qarashash ana keseneleri kelýshi­lerdi qyzyqtyratyny sózsiz. 
Ońtústik Qazaqstan aımaǵy bo­ıynsha qurylatyn klaster Qyzylorda oblysynyń ortalyq jáne shyǵys bólikterin, Ońtústik Qazaqstan oblysynyń ońtústik bóligin, Jambyl oblysynyń oń­tústik-batys bóligin quraıdy. De­mek, Qazaqstan Respýblıkasy­nyń týrıstik salasyn damytýdyń 2020 jylǵa deıin tujyrym­da­masynda atap kórsetilgendeı, osy aımaq boıynsha Shymkent qala­sy klasterdiń ortalyǵy bo­lady.
Rasynda da Shymkent qalasy keıingi kezde shyraılanyp, qa­la­ǵa keletin týrısterdiń sany jyl saıyn artyp keledi. Sebebi, shy­raıly qalada kelýshilerdi qy­zyqtyratyn kórikti jerler óte kóp. Negizi, kózben kórgenge esh­te­ńe jetpeıdi ǵoı. Jalpy, qala­nyń jyly aýrasy jurtshylyq­-ty ózine jaqyn tartady. Osy ól­keniń energetıkasy adamdy nem­quraıdy qaldyrmaıdy. Mun­da qyzyqty, eń bastysy, olarsyz shahardy elestete almaıtyn kóp nárseler bar. 
1. Ózińdi baýrap áketetin mega­polıspen tanysýdyń eń jaqsy ádisi - eski jáne jańa kóshe bo­ıymen serýendeý. Avtokóliktiń ja­byq terezesinen shýaqty ól­keniń ásemdigin kórýge bolar. Biraq kólikpen kóp qydyrǵan­-nan góri velosıpedti paıdalanyp, qala­nyń kóptegen aýdandarynda turǵan Shymkent Bike-ti jalǵa alǵannyń jóni artyq.
2. Eki qabatty ekskýrsııalyq avtobýspen qalany aralap, onyń ereksheligin sezingen durys. Gıd­saıa­hatshylarǵa negizgi tarıhı es­kertkishterdi, qaladaǵy qazirgi sáýletti oryndardy jalyqpaı kór­sete alady. Bul bir keshtiń ishin­de qalamen tanysyp ótý úshin jasalǵan tamasha múmkindik.
3. Qalanyń dál ortasynda eń taza Koshqar ata ózeni aǵady. Sýy­nyń dámin tatyp, onyń shı­pa­ly qýatyn ǵana emes, shym­kent­tikterge tán meıirimdi ener­getıkadan da kúsh alýǵa bolady. «Bul ózennen sý ishken adam min­detti túrde osynda taǵy da ora­lady» degen derekti ańyz bar. 
4. Mundaǵy janýarlar parki kelýshilerdi qýana qarsy alady. Qonaqtar ártúrli janýarlardy qyzyqtaıdy.
5. Saıahat asa jalyqtyrmas úshin jańa «Jaılaýkól» dema­lys saıabaǵynda kishkentaı úzilis jasaýǵa bolady. Orta Azııadaǵy eń bıik Altyn eye sholý dońǵala­ǵy­na shyǵyp, qalany alaqanda­ǵy­daı aıqyn kórgenniń orny bólek. 
6. Árıne, qala óziniń qanyqty ómirimen qyzyqtyratynyna esh­kimniń kúmáni bolmaıdy. Shy­raıly shaharda eshqandaı basqa qalada joq alýan túrli taǵamdar bar. Áıgili Shymkent káýaptary, tandyr samsasy, hosh ıisti palaý, naǵyz shyǵys shaıynyń jóni bó­lektigin dám tatý arqyly ǵana se­zinýge bolady. 
7. Qala turǵyndarynyń eń súıikti jeri - áıgili «Dendro­park». Munda turǵyndar otbasy­lyq seıil quryp, samal jelmen jáne taza aýamen tynystap, de­ma­lady. Dál osynda qalanyń naǵyz qaınaǵan ómirin kórýge bolady. Jas jubaılar alleıa­synda ǵashyqtarǵa kóz tastap, «Mahabbat patshalyǵy» sarqy­ramasynda tilek tileýge bolady.
8. Oblystyq ólketaný mura­jaıy ońtústik óńirdiń 2200 jyl­dyq tarıhynan syr shertedi. Uly Jibek jolyndaǵy ejelgi qala­lardyń mádenıeti men tarıhy týraly, sondaı-aq birneshe ǵasyr buryn osy jerdi mekendegen qa­zaq halqynyń salt-dástúrleri týraly áńgimeler de jurtshy­lyqtyń tanymyna zor áser ete­tini daýsyz. 
9. Qala turǵyndarynyń túngi ómiri Táýelsizdik saıabaǵynda jal­ǵasady. Mýzykalyq burqaq­tar klassıkalyq jáne qazirgi za­manǵy mýzykanyń súıemeldeýi­men túrli tústi nur shashyp, saıabaq udaıy mereke sezimin týdyrady. Táýelsizdiktiń 20 jyldyǵyna sa­lynǵan bul saıabaqtyń Shymkent úshin orny erekshe.
10. Qaladan 40 shaqyrym jer­de ornalasqan Qazyǵurt taýy qa­jyǵa barýshylar úshin jınala­-tyn tarıhı meken. Ortaǵasyr­lyq sáýlettiń jaýhary - ondaǵan myń týrıster jınalatyn ejelgi Túrkistan túrki dúnıesiniń besigi bolsa, Ahmet ıAssaýı kesenesi ıÝNESKO-nyń mádenı murasyna engizilgen kıeli jer.Aq meshit úńgiri kómekke muqtaj jandarǵa óziniń ǵajaıyp kúshimen qýat be­redi. Azııadaǵy aıshyqty Aqsý-Ja­baǵyly qoryǵy da jurt­shy­lyq­­tyń esinen máńgi kete qoı­maıdy. 
11. Shymkent bazary arzan ári munda qustyń sútinen basqanyń barlyǵyn da kezdestirýge bo­la­-dy. Shyǵys táttileri, keptirilgen jemis pen ońtústiktiń qurtynyń orny bólek. Qonaqtar ózimen bir­ge qaıtarda bazarlyq alyp ketýdi árqashan da umytpaıtyn sebebi de osy. 
12.Jibek joly boıyndaǵy bul qalanyń jurtyna tán bir nárse bar: Ol qonaqjaılylyq pen ba­ýyr­maldylyq. Rasynda olardyń boıynan jyly shyraılylyq jáne qarapaıymdylyq kórinip turady. 
13. Estelik úshin sýretke túsý­diń jóni bólek. Sondyqtan Jibek joly boıyndaǵy qalanyń qa­rysh­tap damyp, kórkeıip kele jat­qany shyn máninde, kóńildi kóteredi. 
Ońtústik Qazaqstan oblysyn­da sonymen qatar Qazaqstan Res­pýblıkasynyń týrıstik salasyn damytýdyń 2020 jylǵa deıin tu­jyrymdamasynda atap kórse­tilgen tarıhı jerler jeterlik. Elbasy tapsyrmasyna sáıkes, týrıstik klasterge enip otyrǵan Qoja Ahmet ıAssaýı kesenesi, or­taǵasyrlyq Otyrar qalashy­ǵy­nyń jáne ıÝNESKO-nyń al­dyn ala tizimine engizilgen oty­rarlyq alqaptyń arheologııalyq obek­tileri, Saýran arheologııa­lyq kesheni, ıÝNESKO-nyń al­dyn ala tizimine engizilgen paleo­lıt­tik bólikteri men geomorfo­lo­­gııasy jáne Arpaózen petro­glıfteri bar «Qarataý» mem­le­kettik tabıǵı qoryǵy, ıÝNESKO-nyń aldyn ala tizimine engizil­gen Aqsý-Jabaǵyly memlekettik tabıǵı qoryǵy, Saıram-Ógem mem­lekettik ulttyq parki de biz­diń maqtanyshymyz, kórikti jeri­miz.
Eń aıta keterligi, Ońtústik Qazaqstan klasteri bolashaqta «Uly Jibek jolynyń júregi» retinde sıpattalyp, osy aımaq boıynsha Shymkent qalasy klas­terdiń ortalyǵy bolady.
Prezıdenttiń 5 ınstıtýttyq re­forma, 100 naqty qadamynyń 57-qadamynda. «Týrıstik klaster qurýda úzdik tájirıbesi bar stra­tegııalyq (zákirlik) ınvestorlar tartý» týraly másele aıtylǵan. Sondyqtan aldaǵy ýaqytta Qa­zaq­standaǵy týrıstik klasterdiń damýy ekonomıkaǵa, ekologııaǵa, tehnologııaǵa, basqa da sala­lar­dyń kórkeıip, kiris kózin art­ty­rýǵa sebepshi bolatynyna senim mol.