Turǵyn úı naryǵynyń jaı-kúıi: páter baǵasy óse me
ALMATY. KAZINFORM – Qazaqstan rıeltorlarynyń ózin-ózi retteý qaýymdastyǵy prezıdentiniń keńesshisi Nına Lýkıanenko eldegi turǵyn úı naryǵynyń jaı-kúıine toqtaldy.
Onyń aıtýynsha, turǵyn úı naryǵy keıingi bir jylda toqyraýda tur. ıAǵnı, úı men páter saýdasy baıaý.
– Keıingi aılardaǵy dınamıkaǵa qarasaq, ınflıatsııa shegindegi aýytqýdy baıqaımyz. Qańtarda ósim 2,5% bolsa, keıin 0,2%, 0,1% jáne 0,6% boldy. Bul naryqtyń toqtap turǵanyn kórsetedi. Onyń ústine statıstıka kóbine naqty mámilege emes, jarnamanyń baǵasyna negizdelip jasalady. Sondyqtan resmı kórsetkish pen naqty jaǵdaı birdeı emes, - deıdi Nına Lýkıanenko.
Sarapshynyń aıtýynsha, ásirese ekinshi deńgeıli turǵyn úı naryǵyna qysym kúsheıgen. Keńes kezinde salynǵan eski páterler ıpotekalyq baǵdarlamaǵa enbeı qalady. Sebebi bankter 50 jyldan asyp ketken úılerdi nesıeleýge qarsy. Bul páter baǵasyna tikeleı áser etedi.
– Eger páterge ıpoteka berilmese, satýshy satyp alýshylardyń basym bóligin avtomatty túrde joǵaltady. Al suranys azaıǵan kezde baǵa tómendeı bastaıdy. Qazir ekinshi naryqtaǵy turǵyn úıler jańa úılermen básekelese almaıdy. Óıtkeni qurylys kompanııalary bólip tóleý, tómendetilgen mólsherlemeler, jóndeý jumystary men basqa da bonýstardy usynady, - dedi ol.
Biraq Nına Lýkıanenko qoljetimdi ıpotekanyń kezinde turǵyn úı baǵasynyń qymbattaýyna áser etken faktorlardyń biri bolǵanyn aıtty. onyń sózinshe, zeınetaqy qoryndaǵy qarajatty paıdalaný – jyljymaıtyn múlik baǵasynyń kúrt ósip, úı saýdasynyń artýyna alyp keldi.
– Arzan ıpoteka berilgen kezde naryq avtomatty túrde kóteriledi. Zeınetaqy jınaqtaryn paıdalaný kezeńinde dál osylaı boldy. Qosymsha qarjylyq qoldaý toqtaǵannan keıin baǵalar birtindep keri shegine bastady. Sondyqtan jeńildetilgen baǵdarlamalar tek áleýmettik osal toptarǵa baǵyttalýy kerek, - dedi sarapshy.
Sondaı-aq ol ıpotekalyq mólsherlemeni 20%-ǵa deıin tómendetý týraly pikir bildirdi.
– Adamdar mólsherlemeniń tómendegeni týraly jańalyqty kórip, baspana qoljetimdi bola túsedi dep oılaıdy. Biraq 20 paıyzben de artyq tólem az bolmaıdy. Onyń ústine mundaı sharttar 30% bastapqy jarnany jınaǵan adamdarǵa ǵana usynylýy múmkin. ıAǵnı qarjysy az adamdar burynǵydaı qymbat nesıe alýǵa májbúr bolady, - dedi spıker.
Eske salaıyq, Almatyda turǵyn úılerdi basqarýshy kompanııalarǵa 10 mln aıyppul salynǵan.
