Túnde telefon qaraýǵa bolmaıdy...
ASTANA. QazAqparat - Kompıýter sizdiń úıińizde jáne jumysyńyzda. Al smartfon qaıda júrseńiz de, janyńyzda. Kishkentaı ǵana dıspleıge dastarhan basynda da, kóshede de, kafede de, kólikte de tesile qaraımyz. Al onyń zııany kompıýterdiń zııanynan asyp túsetinin bilesiz be? Sondyqtan da, smartfondy durys qoldana bilý arqyly kózge asa qatty zııanyn tıgizbeýdiń joldaryn usynatyn bolamyz. Al birinshi kezekte onyń qalaısha teris áser ete alatyndyǵyn qarastyraıyq.
Massaget.kz portaly keltirgen Optometry and Vision Science jýrnalynda jarııalanǵan zertteý boıynsha, adamdar veb-paraqshalardy smartfon betinen qaraý ústinde mátin jazyp jatqan sátke qaraǵanda kózge 5-6 santımetr jaqyn ustaıdy eken. Adam mátin jazǵanda emes, oqyǵanda kóbirek kózine zaqym alady.
Kontaktili lınza taǵatyn 129 adam zertteýge qatysqan. Olar osyǵan deıin qalyptasyp ketken «1,2,10» erejesin saqtamaıdy eken. Bul ereje boıynsha, adam smartfondy ustaǵan kezde ol kózden 30 sm alshaq bolýy kerek. Al kompıýter kózden 60 sm alshaq bolýy kerek. Erejede adam kózi teledıdardan 3 metr alshaqtyqta bolýy kerek delingen. Smartfondaǵy sýret nemese mátin birkelki emes. Máselen, óte usaq qaripti oqý úshin mindetti túrde ony kózge jaqyndatamyz. Osy qubylysty zertteı kele ǵalymdar 1997 jylǵa (bul kezde smartfondar endi ǵana shyǵyp jatqan bolatyn) qaraǵanda qazirgi tańda smartfon qoldanatyn bolǵandyqtan kórý qabileti 35%-ǵa nasharlap ketkendigin aıtyp, dabyl qaǵýda. Bul zertteýdi kóz hırýrgy ári «Fokýs» dep atalatyn londondyq klınıkanyń qurýshysy Devıd Allambı júrgizipti. Devıd óziniń eńbekterinde bul qubylysty «ekrandyq alystan kórmeýshilik» dep te ataıdy eken. Eń birinshi keńes - smartfondy qoldanýdan bas tartý. Biraq onyń búgingi zaman kóshine ilesý quraly retinde qarastyrǵandyqtan bul keńesimizdi tyńdaıtyn adam joq shyǵar. Sondyqtan kózge arnalǵan arnaıy lınza kıip, smartfonnyń zııanyn azaıtýǵa bolady. Dese de, keıbir kórý zańdylyqtaryn aıtyp ótkenimiz jón shyǵar: Kózdi jıi jypylyqtatyńyz Smartfon ekranyna qaraǵan sátińizde siz kózińizdi úsh ese sırek ashyp-jabasyz. Bul kózdiń qurǵaýyna sebep. Kózdiń qurǵaǵanynda turǵan bálendeı zııan bolmasa da, kóz janaryńyzdyń tez talmaýyna múmkindik jasaısyz. 20/20/20 zańdylyǵy Smartfon betinen oqyp, fılm kórip nemese saıttardy aqtaryp qarap jatqanyńyzda ár 20 mınýt saıyn kózińizdi ekrannan demaldyryńyz. Kózińizdi alysqa qaratyp, máselen 6 metrlik qashyqtyqqa qaratyp, 20 sekýndtaı demalyńyz. Jaryqty qadaǵalańyz Eger bólme qarańǵy bolsa, smartfon betinen kitap oqýdy nemese oıyn oınaýdy umytqanyńyz abzal. Jaryqtyń jetispeýi kezinde sizge qaratyla qatty jaryq kózińizge shaǵylysyp tursa kózińizdi qurtyp alasyz. Sondyqtan da devaısty tek jaryq bólmede nemese kúndiz qoldanyńyz. Tek dekstopta Keıbir isterdi smartfonnyń kómeginsiz jasaý týraly oılastyryńyz. Máselen, ár sát saıyn álektrondy poshta men áleýmettik jelilerde teksere bermeýge ýáde etińiz. Keıde tipti qajetsiz aqparattardy ádet boıynsha oqı jónelemiz. Eger ózińizdi mundaı zııandy ádetterden aýlaq ustaıtyn bolsańyz densaýlyǵyńyzdy erte bastan buzyp almaısyz. Qaripti úlkeıtińiz Telefonyńyzdyń shrıftin úlken rejımge qoıyńyz. Eger shrıft úlken bolsa, kózińizge de artyq salmaq túspeıdi. Qolyńyzǵa durystap ustańyz Joǵaryda aıtqanymyzdaı, biz telefon ekranyn jaqyndatyp ustaımyz. Óz devaısyńyzdy qandaı qashyqtyqta ustaıtynyńyzdy baqylańyz. Eger qashyqtyǵyn 30-40 santımetrden asyratyn bolsańyz kózińiz de din-aman bolady.
