Tumaýdyń sońy ólim-jitimge soqtyrýy múmkin – maman
ORAL. KAZINFORM – Batys Qazaqstan oblysynda 2025 jyldyń 1 qazanynan beri 79 596 adamnyń jedel respıratorly vırýsty ınfektsııa (JRVI) juqtyrǵany tirkeldi.
BQO Sanıtarııalyq-epıdemıologııalyq baqylaý departamenti basshysynyń orynbasary Nurlybek Mustaevtyń óńirlik kommýnıkatsııalar qyzmeti alańynda ótken brıfıngide málim etkenindeı, 2024-2025 jylǵy epıdemıologııalyq maýsymmen (82 334) salystyrǵanda, aýrýshańdyq 4 paıyzǵa tómendedi.
Nurlybek Ermekulynyń sózine qaraǵanda, syrqattanǵandardyń 58 573-i – 14 jasqa deıingi balalar. Sonyń ishinde 858-i 1 jasqa tolmaǵan. Sonymen qatar 153 júkti áıel JRVI juqtyrǵan.
- Zerthanalyq zertteý nátıjesinde 201 adamnyń tumaýmen aýyrǵany rastaldy. Munyń ishinde ekeýi A tıpiniń H1N1-2 (shoshqa tumaýy) bolsa, qalǵan 199-y - H3N2 (gonkong tumaýy). Tumaýǵa shaldyqqandardyń 143-i – 14 jasqa deıingi balalar. Al byltyrǵy epıdemıologııalyq maýsymda 66 adamnyń barlyǵy shoshqa tumaýymen aýyrǵan edi, - dedi N.Mustaev.
Onyń aıtýynsha, oblysta tumaý tárizdes emes respıratorlyq vırýstyq ınfektsııalar da taralyp jatyr. 2025-2026 jylǵy epıdemıologııalyq maýsymda 314 úlgi zerttelip, sodan 161 synama oń nátıje berdi. Sonyń ishinde rınovırýs (58), respıratorlyq-sıntsıtıaldy vırýs (24), pandemııalyq emes koronavırýs (22), paragrıpp (16), adenovırýs (15), bokavırýs (12) jáne metapnevmovırýs (3) aýrýy tirkeldi.
Mamannyń túsindirýinshe, JRVI-diń kópshiligi ońaı túrde ótedi, biraq tumaý aýyr klınıkalyq kórinistermen erekshelenedi. Dene temperatýrasy 39-40 gradýsqa kóterilip, qatty qaltyraıdy. Jótel, jalpy álsizdik, murynnan sý aǵý, qatty bas aýrýy, bulshyq etter men býyndardaǵy aýyrsyný sııakty belgiler bolady.
Tumaý vırýsynan týyndaǵan jedel pnevmonııa ólim-jitimge soqtyrýy múmkin. Asqynýlardyń kópshiligi álsiregen jáne jıi aýyratyn balalarda, júkti áıelderde, qarttarda, sozylmaly aýrýlarmen esepte turǵan jáne ımmýndyq jetkiliksizdigi bar adamdarda baıqalyp, tez damıdy. Tumaý deneniń qarsylyǵyn tómendetedi jáne ımmýnıtettiń álsireýi aıasynda entsefalıt nemese menıngıt damýy múmkin. Al júkti áıelderde túsik túsý nemese merziminen buryn bosaný qaýpi bar.
- Sol sebepti JRVI taralýyna jol bermeý úshin ózdiginen emdelmeı, jedel respıratorlyq vırýstyq ınfektsııalardyń alǵashqy belgileri paıda bolǵan kezde (qyzba, bas aýrýy, álsizdik) mindetti túrde turǵylyqty jerdegi medıtsınalyq mekemege habarlasyp jáne dárigerdiń barlyq usynysyn oryndaý qajet, - dep qosty N.Mustaev.
Departament málimetine sáıkes qazirgi tańda oblys boıynsha karantınge jabylǵan mektepter joq. Degenmen QR Bas memlekettik sanıtarııalyq dárigeriniń 2025 jylǵy 28 tamyzdaǵy «Tumaý, jedel respıratorlyq vırýstyq ınfektsııalar jáne koronavırýs ınfektsııasy (COVID-19) boıynsha 2025-2026 jyldardaǵy epıdemııalyq maýsymyna arnalǵan sanıtarııalyq-profılaktıkalyq, sanıtarııalyq-epıdemııaǵa qarsy is-sharalar júrgizý týraly» qaýlysyn oryndaý kún tártibinde tur.
Soǵan sáıkes barlyq bilim berý uıymdarynyń basshylary oqýshylar men qyzmetkerlerge qatysty kúndelikti monıtorıng júrgizip, qatyspasa, sonyń sebebin anyqtap, medıtsınalyq uıymdardy habardar etýi kerek. Oǵan qosa JRVI, tumaý jáne COVID-19 belgileri bar adamdar úshin kúndelikti tańerteńgi súzgi uıymdastyrýy qajet. Aýyrǵan balalar men qyzmetkerlerdi ýaqytyly shettetý sharalaryn alý da mańyzdy.
Eske sala keteıik, budan buryn mamannyń asa qaýipti qutyrý dertiniń aldyn alý úshin ne isteý kerektigi týraly aıtqanyn jazǵan edik.