Týǵan ólkemniń bir bólshegi: derekti fılmder taldyqorǵandyq kórermennen qoldaý tapty

Mádenı marshrýttyń sońǵy aıaldamalary ońtústik óńirlerde ótedi. Onda kórermender aǵartýshylyq marafon aıasynda usynylyp kele jatqan derekti fılmderdi tamashalaıdy.

Bul joly elimiz ben qazaqstandyqtar týraly derekti hıkaıalar Taldyqorǵandaǵy úlken ekranda kórsetildi. Kórermenderge «ARAL», «Sert», «Qýatty Seriktes» jáne «Qulaly aralynan kelgen adam» derekti fılmderi usynyldy.

City Plus kınoteatrynda tek derekti kıno týraly ǵana emes, biri úshin tarıhqa aınalǵan, endi biri úshin áli de jeke esteliktiń bir bóligi bolyp sanalatyn oqıǵalar jaıynda áńgime órbidi.

Jetisý oblysy ishki saıasat basqarmasy basshysynyń orynbasary Mádı Shákenovtiń aıtýynsha, kórermenderdiń kınolektorııaǵa qyzyǵýshylyǵyn derekti fılmderdiń ashyq pikirtalas alańyna aınalyp kele jatqanynan kórýge bolady.

— Derekti fılmder ár adamǵa oı salyp, talqylaýǵa tartady jáne búgingi qoǵam úshin mańyzdy máseleler týraly oılanýǵa múmkindik beredi. Bul fılmder ulttyq jadymyzdy qalyptastyrǵan oqıǵalarǵa qaıta oralýǵa jol ashady. Respýblıkalyq kınolektorııanyń ereksheligi de osynda. Derekti kıno osy shejireni jas kórermenge usynyp, el tarıhyn ony jalǵastyratyn urpaqtyń jeke tájirıbesine aınaldyrady, — dedi Mádı Shákenov.

«ARAL» fılminiń negizinde Aral teńiziniń mańynda 50 jylǵa jýyq ómir súrip, týǵan jeriniń qalaı ózgergenin óz kózimen kórgen aqsaqal Kúntýǵan Turǵanbaevtyń taǵdyry jatyr. Fılm avtory Nurlan Qabdaı bul oqıǵa arqyly Aral tragedııasyn tek ekologııalyq apat retinde ǵana emes, tutas bir dáýirdiń kórinisi retinde jetkizýdi maqsat etken, ıaǵnı Aral jergilikti halyqtyń ómirin aıqyndap, tutas otbasylardy asyraǵan kezeńnen bastap, búgingi teńizdiń adamǵa qaıta oralyp jatqan shaǵyna deıingi aralyq qamtylady. Bul — Prezıdent Qasym-Jomart Toqaevtyń jeke nazar aýdarýy jáne memlekettik deńgeıdegi aýqymdy júıeli jumystyń nátıjesi.

Fılmdi tamashalaý Taldyqorǵan turǵyny Natalıa Denısovaǵa erekshe áser etti. Qazir ol Taldyqorǵanda turǵanymen, ózi Aral teńiziniń jaǵalaýynda dúnıege kelgen.

— Men Qyzylordada dúnıege keldim. Sondyqtan ekrannan bala kezimnen tanys jerlerdi kórý men úshin erekshe tolqynys boldy. Týǵan ólkeńdi osyndaı fılmnen kórgende, oǵan múlde basqasha qaraısyń. Men úshin bul jaı ǵana tarıh emes, bul — meniń týǵan jerim, — dedi Taldyqorǵan turǵyny Natalıa Denısova.

Onyń aıtýynsha, Aral teńiziniń tragedııasy Qazaqstan úshin ǵana emes, búkil adamzat úshin sabaq bolýy tıis.

— Mundaı jaǵdaıdyń qaıtalanbaýy úshin bul týraly aıtý kerek. Kınoqujattama — osy maqsatqa jetýdiń jaqsy quraly. Álemde oǵan qyzyǵýshylyq joǵary. Al bul fılm — Qazaqstannyń daýysy. Ony álem jurtshylyǵy estıtini sózsiz, — dedi Natalıa Denısova.

Ol Aral teńiziniń birtindep jaǵalaýynan alystap ketkenine, keıin Kókaral bógeti salynǵan soń qaıta orala bastaǵanyna ózi kýá bolǵanyn aıtty.

— Sý jaǵalaýdan alystaǵan kezde, bul adamzattyń tabıǵatqa jasaǵan jaýapsyzdyǵy men abaısyzdyǵy úshin berilgen qatań úkim sekildi kórindi. Al búginde memleket tarapynan bul máselege nazar aýdarylýynyń arqasynda sol úkim birtindep tatýlasýdyń belgisine aınalyp keledi. Teńiz qaıtadan óz pishinin qalyptastyryp jatyr. Tabıǵattyń ózi ótken qatelikterdi túzetýge múmkindik berip otyrǵandaı, — dedi ol.

Al «Sert» fılmi kórermendi 2024 jyldyń kóktemindegi oqıǵalarǵa alyp bardy. Sol kezeńde Qazaqstan sońǵy jyldardaǵy eń aýqymdy sý tasqyndarynyń birine tap boldy. Alaıda fılm avtorlary tek qıraǵan nysandardy ǵana kórsetpeıdi. Kadrlarda bir-birine kómektesken, eldi mekenderdi qalpyna keltirip, ómirin qaıta bastaǵan adamdardyń oqıǵasy baıandalady.

Fılmdi kórgennen keıin óz áserimen taldyqorǵandyq Medet Jumabaı da bólisti. Onyń pikirinshe, mundaı fılmderdiń qundylyǵy — oqıǵalardy arhıvte ǵana emes, halyqtyń jadynda da saqtaı alýynda.

— Mundaı fılmder shynymen de áserli. Naqty oqıǵalar men sol jaǵdaıdan ótken adamdardy kórgende, tarıhty basqasha qabyldaı bastaısyń. Osyndaı materıaldardyń saqtalyp, bolashaq urpaqqa jetetini qýantady. Bul — joǵaltyp almaýymyz kerek Qazaqstan tarıhynyń bir bóligi, — dedi Medet Jumabaı.

Derekti kıno ortalyǵynyń jumysy jekelegen óńirlerdiń tarıhymen ǵana shektelmeıdi. Prezıdent Teleradıokesheni ondaǵan jyl boıy elimizdiń ómirindegi mańyzdy oqıǵalardy ishki qoǵamdyq-saıası úderisterden bastap, halyqaralyq saparlar men joǵary deńgeıdegi kezdesýlerge deıin taspaǵa túsirip keledi.

— Biz Qazaqstan shejiresindegi qoǵamdyq-saıası oqıǵalar, halyqaralyq saparlar, mańyzdy kezdesýler syndy baǵyttardy tolyq qamtımyz. Ár fılmniń artynda jýrnalıster, redaktorlar, rejısserler, operatorlar, muraǵatshylar jáne basqa da mamandardan quralǵan úlken komanda tur. Bul elimizdiń vızýaldy tarıhyn saqtaý jolyndaǵy aýqymdy eńbek, — dedi Nurlan Qabdaı.

«Shejireden — bolashaqqa» respýblıkalyq kınolektorııasy buǵan deıin Qazaqstannyń 20 qalasynda uıymdastyryldy. Taldyqorǵannan keıin kórsetilimder Qonaev qalasynda ótedi. Aýqymdy joba 25 qyrkúıekte Almatyda qorytyndylanady.

Kórsetilimderge kirý tegin.