Tsıfrlyq tehnologııalar dáýirinde balalardyń kitapqa qyzyǵýshyǵyn qalaı oıatýǵa bolady
ÓSKEMEN. KAZINFORM – 23 sáýir – Ulttyq kitap kúni. Bul mereke Memleket basshysynyń bastamasymen qoǵamda kitap oqý mádenıetin arttyrý maqsatynda atap ótiledi. Álbette adamdy kitapqa baýlýdy bala kúnnen bastaǵan jón. Osy rette Kazinform tilshisi qazirgi óskeleń urpaqtyń kitapqa degen qyzyǵýshylyǵy qandaı ekenin bilý úshin ShQO balalar men jasóspirimder kitaphanasy dırektorynyń orynbasary Gúljan Kazımovany áńgimege tartyp kórdi.
– Qazirgi balalar kitaphanaǵa qanshalyqty jıi keledi? Olardyń kitapqa degen qyzyǵýshylyǵy qalaı?
– Kitaphanaǵa kelip kitap oqıtyn oqyrmandarymyz barshylyq. Ár oqyrmanyń kitapqa degen qyzyǵýshylyqtary, talǵamdary ár túrli. Barlyq jumys oqyrmannyń suranysyna baǵyttalady jáne jańa kitaptar turaqty túrde nasıhattalyp keledi.
– Búgingi balalar kóbine qandaı janrlardy tańdaıdy?
– Balalar kóbine fentezı, komıks jáne jastarǵa arnalǵan romandardy tańdaıdy. Sonymen qatar ǵylymı-tanymdyq baǵyttaǵy kitaptarǵa da suranys kóp.
– Smartfon men áleýmettik jeli dáýirinde kitapqa degen qyzyǵýshylyqty qalaı saqtap qalýǵa bolady?
Áýeli kitaphana qoryna satyp alynatyn kitaptardy durys tańdaý kerek. Sondaı-aq kitap klýbtaryn uıymdastyrý arqyly, máselen qyzyǵýshylyqtary bir oqyrmandar klýbtary, dostarmen kitap oqý, pikir almasý klýbtary degendeı. Túrli taqyrypta chelendjder men aktsııalar uıymdastyrý da tıimdi. Mysaly «on kitap oqý» nemese «otyz kúnde otyz bet oqý» degen sııaqty aktsııalar turaqty ótip turady. Tehnologııany paıdalaný ıaǵnı, elektrondy kitaptar men aýdıo kitaptardy usyný, ınteraktıfti kórmeler, festıvaldar nemese ǵylymı-tanymdyq kitaptardyń avtorlarymen, aqyn-jazýshylarmen kezdesý uıymdastyrý da óz nátıjesin beredi.
– Sońǵy jyldary sizdi tańqaldyrǵan oqyrman nemese oqıǵa boldy ma?
– Árıne, bizdi tańqaldyratyn oqyrman da, qyzyqty oqıǵalar da kóp. Meniń áriptesterimdi, oqý zalynda qyzmet etqaratyn qyzmetkerlerdi tań qaldyrǵan bir oqyrman týraly aıta keteıin. Basynda kitaphanaǵa úndemeı kelip, tek ertegi kitaptar oqıtyn. Ýaqyt óte kele kúrdeli kitaptarǵa qyzyǵyp, aqyryndap óz oıyn aıtyp bólise bastady. Úndemeı júretin bala kitaphanashylarmen tildesip, oıyn erkin, ashyq jetkizýge tyrysatyn boldy. Jaz sońynda ótkizgen is-sharalardyń birine tartqanqa sol bala kópshilik aldynda senimdi sóılep, oqyǵan kitaby týraly pikirin jatyq tilmen jetkizdi. Bul oqıǵa kitaptyń balanyń oıyn jetildirip, sózdik qory molaıyp, ózine degen senimin arttyra otyryp, balanyń jaqsy jaqqa ózgertip, tulǵa retinde qalyptasýyna kádimgideı yqpaly bar ekenin kórsetti.
– Kitaphana Jasandy ıntellekt jylynda qandaı jańa jobalar nemese is sharalar ótkizýdi josparlap otyr?
– Balalarǵa otyryp, úńilip kitap oqyta almaı jatqan myna tehnologııa damyǵan zamanymyzda kitaphanaǵa jasandy ıntelektti etene engizip jiberý tıimsiz. Alaıda nasıhattaý, jarnamalaý baǵytynda kitaphana qyzmetkerleri shyǵarma jelisimen mátindi jasandy ıntellekt arqyly kitap keıipkerlerin jandandyrý jáne daýysty aýdıoǵa aınaldyrýǵa kirisip ketti. Jańa tsıfrlyq resýrstardy ilgeriletý, ınteraktıvti kitap oqý platformalaryn jáne jańashyl oqý jobalaryn engizýdi kózdep otyrmyz. Áleýmettik jelidegi paraqshalar, onlaın kýrstar jáne vebınarlar arqyly balalardyń qyzyǵýshylyǵyn arttyrý maqsatynda jasandy ıntelekpen jumys júrgizip otyrǵan ólketaný ortalyǵynyń qyzmetkerlerin, kópshilik is-sharalardy iske asyratyn ortalyqty, oqyrmandarǵa qyzmet kórsetý ortalyǵyn, kitaphana jumystaryn avtomattandyrý ortalyǵyn atap ótýge bolady.
– Eger balalarǵa bir ǵana kitap oqýǵa keńes berý kerek bolsa, qaısysyn usynar edińiz?
– Jalpy, kitaphanamyzda kitap qory mol. Bir kitappen shektelýge kelmes. Oqyrmandardyń jas erekshelikterine qaraı balalarǵa tanymdyq, ertegi kitaptardy jáne «Ata mura», «Ónegeli ertegiler», T. Beısembektiń «Zerek bala», J. Shaǵataıdyń «Birinshi synyptyń balasy» kitaptaryn usynýǵa bolady. Orta býyn oqyrmandarǵa S. Dosjannyń «Birtýar» shyǵarmasyn, «Aýyldan shyqan mıllıoner» hıkaıatyn, І. Esenberlıniń «Qahar» romanyn, T. Ábdiktiń «Parasat maıdany» shyǵarmalaryn oqýǵa keńes berer edim. Joǵarǵy synyp oqýshylaryna jáne jasóspirimderge Qanysh Sátbaevtyn «Ǵylymı maıdan», D. Isabekovtyn «Qarǵyn», «Synyqshy», Q. Jumadilovtiń «Taǵdyr», A. Oraqpaevtiń «Múmkindik», «Seniń qamqor aǵań» kitaptaryn usynamyn.
– Sizdiń oıyńyzsha, kitap adamdy qalaı ózgertedi?
– Kitaptyń bereri kóp qoı. «Artyq bilim kitapta» dep beker aıtylmaǵan. Eń bastysy, oqyrmanyń bilimi ushtalady, shyǵarmashylyq qabileti damıdy, mádenıeti, adamı qasıetteri artady. Sondaı-aq sózdik qory keńeıip, eń sońynda tulǵa bolyp qalyptasyýyna zor yqpal etetini ǵylymı turǵyda da dáleldengen.
– Ulttyq kitap kúnine oraı, oqyrmandarǵa jáne kitap súıer qaýymǵa aıtar tileginiz?
– Kitap – bilimniń bastaýy, rýhanı baılyqtyń qazynasy. Árbir oqylǵan kitap — jańa álemge ashylǵan esik, jańa oı men jańa múmkindik. Osy merekede oqyrmandarǵa oqýǵa degen qyzyǵýshylyqtaryńyz arta bersin, kitappen dos bolýdan jalyqpańyzdar, ár betten shabyt pen paıdaly bilim taba berińizder dep tileımin. Kitap sizderdiń senimdi serikterińizge aınalyp, ómir joldaryńyzǵa jaryq nur syılasyn!
Eske salsaq, osyǵan deıin Qasym-Jomart Toqaev Qazaqstan halqyn Ulttyq kitap kúnimen quttyqtaǵany habarlanǵan.
