Tsıfrlyq tańbalaý kásipkerlerdi salyq eseptiliginen bosatýy múmkin
ASTANA. KAZINFORM – Ár taýarǵa jeke tsıfrlyq kod berý bolashaqta salyqty avtomatty esepteýge jáne kásipkerlerdiń býhgalterlik eseptilikti óz betinshe toltyrý qajettiligin azaıtpaq. Bul týraly Astanada ótken Digital Tañba forýmynda «Qazaqtelekom» AQ basqarma tóraǵasy Baǵdat Mýsın málimdedi.
Onyń aıtýynsha, taýarlardy tsıfrlyq tańbalaýdy ár azamatqa jeke sáıkestendirý nómirin berýmen salystyrýǵa bolady.
– Ár adamnyń JSN-i bar. Ol ne úshin kerek? Barlyq baılanysty jeńildetý, ıaǵnı ár adamnyń sáıkestendirý nómiri bolýy úshin. Bul júıe 2000 jyldardyń basynda qabyldanyp, elektrondy úkimettiń negizine aınaldy. Tsıfrlyq tańbalaýda da osy qaǵıda qoldanylady. Ár taýardyń, árbir jeke ónimniń óz sáıkestendirý nómiri bolady, – dedi Baǵdat Mýsın.
Ol munda tutas ónim partııasyn emes, árbir taýardy jeke kodpen belgileý týraly sóz bolyp otyrǵanyn atap ótti. Bul talap Qazaqstanda óndirilgen ónimge de, shetelden ákelingen taýarǵa da qatysty.
Mundaı júıe ónimniń óndirilgen nemese shekaradan ótken sátinen bastap dúkenge jetip, tutynýshyǵa satylǵanǵa deıingi jolyn baqylaýǵa múmkindik beredi. Baǵdat Mýsınniń aıtýynsha, osylaısha memleket taýar qozǵalysy men onyń satylý kezeńderindegi qarjylyq operatsııalardy baqylaı alady.
«Qazaqtelekom» basshysy tsıfrlyq baqylaý júıesi aldaǵy ýaqytta salyqtyq ákimshilendirý tásilin de ózgertýi múmkin ekenin aıtty. Eger taýarlar, qyzmetter men jumystarǵa qatysty barlyq operatsııa tsıfrlyq formatqa kóshse, salyq organdary bızneske túsetin mindetti tólemderdi, sonyń ishinde qosylǵan qun salyǵy men korporatıvtik tabys salyǵyn avtomatty túrde esepteı alady.
Ol muny uıaly baılanys operatorlarynyń jumysymen túsindirdi. Abonent ár sóılesken qońyraýynyń uzaqtyǵyn ózi eseptep, aı sońynda esep toltyrmaıdy. Barlyq operatsııa bıllıng júıesinde tirkelip, tólem avtomatty túrde qalyptasady.
– Aıdyń sońynda sizden kimge qońyraý shalǵanyńyzdy, qansha mınýt sóıleskenińizdi eseptep berý talap etilmeıdi ǵoı. Munyń bári avtomatty túrde júzege asady. Salyq júıesinde de osy qaǵıdany qoldanýǵa bolady. Nege kásipkerler men uıymdar tsıfrlyq ekonomıkada onsyz da tirkelip otyrǵan operatsııalardy qaıta eseptep, eseptilikti ózderi toltyrýy kerek? – dedi ol.
Onyń pikirinshe, býhgalterlik esep pen salyq organdaryna esep berý tártibine de osyndaı tásildi engizýge bolady.
– Taýarlarǵa, qyzmetterge, jumystarǵa qatysty barlyq áreket pen ózara baılanys tsıfrlyq formatqa kóshirilýi kerek. Sonda bizge býhgalterlik eseptilikti ózimiz toltyryp, salyq organdaryna esep berýdiń qajeti bolmaıdy. Salyq organdary qajetti aqparatty ádepkide bilip, kimniń qansha salyq tóleýi keregin ózderi eseptep, shot usyna alady. Naǵyz tsıfrlyq ekonomıka degenimiz – osy. Sonda «Zań jáne tártip» qaǵıdaty da saqtalady, – dep túıindedi Baǵdat Mýsın.
Ol tsıfrlyq tańbalaý jeke-dara joba emes, tolyqqandy tsıfrlyq ekonomıkany qalyptastyrýǵa qajetti negizgi tetikterdiń biri ekenin atap ótti. Onyń aıtýynsha, bul bastamanyń júzege asý qarqyny ortaq jumysqa baılanysty.
Eske salaıyq, Qazaqstanda taýarlardy mindetti tsıfrlyq tańbalaý júıesi dárihanalardaǵy 26 myńnan astam zańsyz qaptamany anyqtady.