Tsıfrly tólqujat: JI Taýarlardyń ulttyq katalogynyń aýqymyn keńeıtti
ASTANA. KAZINFORM — Prezıdenttiń ekonomıkany tsıfrlandyrý jónindegi tapsyrmasyn iske asyrý sheńberinde Qarjy mıınıstrliginiń Elektrondyq qarjy ortalyǵy (Digital Qarjy) Taýarlardyń ulttyq katalogynyń (TUK) aýqymdy jańǵyrtýyn júrgizdi, dep habarlaıdy vedomstvonyń baspasóz qyzmeti.
Atalǵan joba Qazaqstandaǵy taýar aınalymy monıtorınginiń ashyq júıesin qalyptastyrýdyń negizgi elementine aınaldy.
Búginde basty nátıjelerdiń biri — TUK-daǵy derekter bazasy on ese ulǵaıdy (nomenklatýralyq pozıtsııa 1,3 mln-nan 15 mln-ǵa deıin artty). Endi naryqtaǵy aınalymda júrgen ár ónimge biregeı 13 tańbaly ıdentıfıkatory bar tsıfrly tólqujat beriledi:
NTIN — taýarlardy satý úshin, al KZTIN — memlekettik satyp alýǵa arnalǵan kod.
Ulttyq katalogtyń biryńǵaı ekojúıesin qurý keden organdary, salyq qyzmeti jáne memlekettik satyp alý júıesi arasyndaǵy tarıhı bytyrańqy derekterdi joıýǵa múmkindik berdi. Biryńǵaı jikteý taýardyń qozǵalysyn baqylaýdy qamtamasyz etedi — ónimniń óndirilý nemese ımport protsesinen bastap túpkilikti satyp alýshynyń fıskaldy chegine deıin, esepke alý kemshilikteri men sıpattamalardyń ózgerýine jol bermeıdi.
— Jańartylǵan katalogtyń basty artyqshylyǵy — jasandy ıntellektiniń negizindegi kaskadty modeldiń engizilýi. Mashınalyq oqytý algorıtmderi «tsıfrly sanıtar» fýnktsııasyn oryndap, derekterdi avtomatty túrde tekseredi, sondaı-aq qate jáne qaıtalanatyn jazbalardan tazartyp otyrady. Intellektýaldy klassıfıkatsııanyń arqasynda taýarlardy halyqaralyq standarttarmen (Taýarlardyń, jumystardyń jáne qyzmetterdiń jalpy jikteýishi, Syrtqy ekonomıkalyq qyzmettiń taýar nomenklatýrasy jáne basqa anyqtamalyqtarmen) sáıkestendirý birneshe mınýtta ǵana júzege asady, al ónimdi anyqtaýdyń dáldigi 80%-dan joǵary, — dep túsindirdi ortalyqtyń baspasóz qyzmeti.
TUK Qarjy mınıstrliginiń aqparattyq júıelerimen (Elektrondyq shot-faktýralar (EShF) men Memlekettik satyp alý portalyn qosa alǵanda) ıntegratsııalaý bıznes pen memleketke paıdaly. Máselen, kásipkerler bıýrokratııalyq júktemeden arylyp, eksport-ımport operatsııalaryn jedel júrgizý men protsesterdiń boljamdylyǵyn arttyra alady.
Óz kezeginde quzyrly organdar kontrafaktilik ónimderge qarsy baǵyttalǵan tıimdi jumysty jolǵa qoıyp, naqty ýaqyt rejiminde taýardyń baǵasyna monıtorıng jasaý men ekonomıkanyń ashyqtyǵyn nyǵaıta túsedi.
Osy jobaǵa naryqty birtindep, kezeń-kezeńimen beıimdeý úshin Qarjy men Saýda jáne ıntegratsııa mınıstrlikteri, sondaı-aq «Atameken» UKP arasynda yntymaqtastyq týraly memorandýmǵa qol qoıyldy. Bul qujat boıynsha Taýarlardyń ulttyq katalogynyń talaptaryn birtindep engizý qarastyrylǵan.
Bıyl 1 qańtardan bastap NTIN/XTIN kodtary elektrondyq shot-faktýralardy, ilespe júkqujattardy, sondaı-aq memlekettik satyp alýdyń biryńǵaı portalynda qujattardy (júkqujattar men qabyldaý-tapsyrý aktileri) rásimdeý kezinde qoldaný mindetti. Tyń júıege qalypty túrde ótý úshin ýaqytsha XTIN kodtaryn berý tetigi qarastyrylǵan. Bul amal saýda operatsııalaryn toqtatýǵa jol bermeıdi.
Vedomstvo atap ótkendeı, jańartylǵan ulttyq katalog — baǵany burmalaýdy, taýarlardyń sıpattamalaryn aýystyrý men esep júrgizýdegi kemshilikterdi tejep, Qazaqstannyń tsıfrly ári ashyq ekonomıkasynyń irgetasyn qalaýǵa septesedi.
Buǵan deıin Ulttyq taýarlar katalogyn engizý merzimi bekitilgenin jazǵan edik.