Tsıfrlandyrýdyń kóleńkeli tusy: dárigerdiń ýaqyty qaıda ketip jatyr
ASTANA. KAZINFORM — Keıingi jyldary densaýlyq saqtaý salasynda tsıfrlandyrý qarqyndy damyp, medıtsınalyq qyzmetterdiń basym bóligi elektrondy formatqa kóshti. Onlaın anyqtama alý, dáriger qabyldaýyna qashyqtan jazylý sııaqty qyzmetter azamattarǵa medıtsınalyq kómek alýdy jeńildetti.
Degenmen tsıfrlyq júıelerdiń kóbeıýi medıtsına qyzmetkerleriniń jumysynda birqatar máseleler týyndatyp otyr.
Birneshe aqparattyq júıemen qatar jumys isteý, derekterdi qaıta engizý, qajetti málimetti ártúrli júıeden izdeý, ınternet pen tehnıkalyq aqaýlar dárigerdiń ýaqytyn alýy múmkin.
Turkystan.kz málimetinshe, ótken jyly elimizde 215 mln-nan astam medıtsınalyq qyzmet kórsetilip, onyń 190,8 mıllıony nemese 88,6 paıyzy elektrondy formatta usynylǵan. Sonymen qatar 8,5 mln-nan astam elektrondy medıtsınalyq anyqtama berilip, 5,6 mln azamat dáriger qabyldaýyna onlaın jazylǵan.
Mınıstrliktiń 2024 jylǵy qorytyndysy boıynsha, elde 17 memlekettik aqparattyq júıe jáne naryqta 20-dan astam medıtsınalyq aqparattyq júıe jumys istegen. Bul júıeler jylyna 400 mln-nan astam medıtsınalyq qyzmet týraly derekti óńdegen.
Aqparattyq júıelerdiń kóptigi olardyń ózara yqpaldastyǵyn qamtamasyz etý máselesin ózekti etip otyr. Júıeler tolyq ıntegratsııalanbaǵan jaǵdaıda dárigerler bir derekti birneshe ret engizýge nemese qajetti aqparatty ártúrli platformadan izdeýge májbúr bolýy múmkin.
Densaýlyq saqtaý vıtse-mınıstri Erbol Ospanovtyń aıtýynsha, buǵan deıin dárigerler birneshe aqparattyq júıemen jumys istep, birdeı derekterdi qaıtalap engizýge májbúr bolǵan. Integratsııa nátıjesinde dárigerlerdiń júktemesin 40 paıyzǵa qysqartýǵa qol jetkizilgen, al bul kórsetkishti 50 paıyzǵa deıin jetkizý josparlanyp otyr.
2026 jylǵy qyrkúıekte mınıstrlik 23 bólek memlekettik aqparattyq júıeniń 7 tsıfrlyq ekojúıege biriktirilgenin, onyń beseýi jumys rejıminde iske qosylǵanyn habarlady.
Vedomstvo sondaı-aq tsıfrlandyrý nátıjesinde medıtsına qyzmetkerleriniń ákimshilik júktemesi 30-40 paıyzǵa tómendegenin málimdedi. Biryńǵaı tsıfrlyq kontýrda 21,3 myńnan astam medıtsınalyq uıym, 275 myń medıtsına qyzmetkeri jáne 141 myń medıtsınalyq tehnıka týraly derek jınaqtalǵan.
Tsıfrlandyrýdaǵy negizgi máselelerdiń biri — patsıent týraly aqparattyń ártúrli júıelerde ornalasýy. Salıdat Qaıyrbekova atyndaǵy Ulttyq ǵylymı densaýlyq saqtaýdy damytý ortalyǵynyń Tsıfrlyq densaýlyq saqtaý departamentiniń dırektory Rashıd Ismaılovtyń aıtýynsha, dárigerlerdiń birneshe júıege aqparat engizýi jáne qaıtalanatyn derekterdi toltyrýy áli de kezdesedi.
Mamannyń pikirinshe, dáriger patsıenttiń dıagnozdary, zerthanalyq jáne dıagnostıkalyq zertteý nátıjeleri, taǵaıyndaýlary men dárilik zattary týraly negizgi málimetterdi bir jerden kóre alýy qajet. Bul aqparatty birneshe júıeden izdeý qajettiligin azaıtyp, klınıkalyq sheshim qabyldaý protsesin jeńildetedi.
Bul máseleni Quryltaı depýtaty, «Ádilet» partııasy fraktsııasynyń múshesi Rýsana Sýlaımonova da kóterdi. Ol Densaýlyq saqtaý mınıstrine joldaǵan depýtattyq saýalynda medıtsınalyq aqparattyq júıelerge qatysty birqatar máseleni atap ótti.
Depýtattyń aıtýynsha, patsıenttiń mańyzdy medıtsınalyq derekteriniń ártúrli bólimderde ornalasýy dárigerdiń ýaqytyn alady. Buǵan qosa ınternettiń bolmaýy men tehnıkalyq aqaýlar medıtsınalyq qyzmet kórsetý protsesin qıyndatýy múmkin. Bul ásirese shalǵaı eldi mekender úshin ózekti.
Rýsana Sýlaımonova sondaı-aq dárigerdiń atqarǵan jumysy men patsıenttiń áreketin birdeı kórsetkishter arqyly baǵalaýǵa bolmaıtynyn atap ótti. Mysaly, dáriger patsıentti qabyldaýǵa shaqyryp, habarlama jibergenimen, patsıent kelmeýi nemese medıtsınalyq kómekten bas tartýy múmkin. Sondyqtan aqparattyq júıede medıtsına qyzmetkeriniń naqty atqarǵan jumysy da eskerilýi qajet.
Máseleniń ózektiligi medıtsına qyzmetkerleriniń tapshylyǵymen de baılanysty. Densaýlyq saqtaý mınıstrliginiń dereginshe, 2026 jylǵy 1 qańtarda elimizdiń densaýlyq saqtaý júıesinde 276 myńnan astam medıtsına qyzmetkeri jumys istegen. Soǵan qaramastan dárigerler tapshylyǵy 23 161 shtattyq birlikten asqan.
Mundaı jaǵdaıda dárigerdiń ýaqytyn tıimdi paıdalaný mańyzdy. Tsıfrlyq tehnologııalar medıtsına qyzmetkerin qosymsha ákimshilik jumystan bosatyp, patsıentpen tikeleı jumys isteýge múmkindik berýge tıis.
Osy turǵydan alǵanda, densaýlyq saqtaý salasyn tsıfrlandyrýdyń basty nátıjesi jańa júıelerdiń sanymen emes, dárigerdiń ýaqytyn qanshalyqty únemdegenimen ólshenýi kerek. Tsıfrlyq medıtsına dárigerdi kompıýterge emes, patsıentke jaqyndatatyn quralǵa aınalýy qajet.
