Transkaspıı tsıfrlyq dálizin salýdyń eń kúrdeli kezeńi aıaqtaldy
ASTANA. KAZINFORM — Elimizde telekommýnıkatsııa salasyndaǵy eń iri ınfraqurylymdyq jobalardyń biri – Kaspıı teńiziniń túbi arqyly tartylatyn Transkaspıı sýasty talshyqty-optıkalyq baılanys jelisin (TOBJ) salýdyń negizgi kezeńi aıaqtaldy. Bul týraly Úkimettiń baspasóz qyzmeti málim etti.
Sýasty kabeli Qazaqstan jaǵalaýyna sátti jetkizilip, «Qazaqtelekom» AQ men AzerTelecom International kompanııalary júzege asyryp jatqan jobanyń eń kúrdeli bóligi aıaqtaldy. Aqtaý — Sýmgaıyt baǵyty boıynsha ótetin jańa marshrýt Qazaqstan men Ázerbaıjannyń tsıfrlyq ınfraqurylymyn biriktirip, Azııa men Eýropa arasyndaǵy derekterdi joǵary jyldamdyqpen tikeleı jetkizetin dálizge aınalady. Joba halyqaralyq baılanys senimdiligin arttyryp, eki eldiń tranzıttik áleýetin kúsheıtedi.
Teńizdegi qurylys jumystarynyń aıaqtalý barysymen kabel tóseıtin kemeniń bortynda Qazaqstan Respýblıkasy Premer-mınıstriniń orynbasary — jasandy ıntellekt jáne tsıfrlyq damý mınıstri Jaslan Mádıev, «Qazaqtelekom» AQ basqarma tóraǵasy Baǵdat Mýsın jáne AzerTelecom International kompanııasynyń bas dırektory Ana Nakashıdze tanysty.
Qazaqstan Respýblıkasy Jasandy ıntellekt jáne tsıfrlyq damý mınıstrligi jobany júzege asyrý úshin qajetti normatıvtik, uıymdastyrýshylyq jáne kedendik rásimderdiń oryndalýyn qamtamasyz etti. Sonyń nátıjesinde qurylys jumystary ákimshilik kidirissiz jedel bastaldy.
Atalǵan joba 2025 jyly bastalǵan bolatyn. Mamandar ınjenerlik izdenister júrgizip, ońtaıly baǵytty aıqyndap, kabeldi synaqtan ótkizdi.
— Biz Transkaspıı sýasty talshyqty-optıkalyq baılanys jelisin salýdyń eń kúrdeli kezeńin — Kaspıı teńiziniń tabany arqyly kabel tóseý jumystaryn aıaqtadyq. Jańa marshrýt Qazaqstannyń álemdik derekterdi berý jelilerimen tsıfrlyq baılanysyn kúsheıtip, jasandy ıntellekt, «bultty» tehnologııalar jáne zamanaýı derekterdi óńdeý ortalyqtaryn odan ári damytýdyń negizin qalaıdy. Tsıfrlyq ınfraqurylymdy júıeli túrde damyta otyryp, Qazaqstan Eýropa men Azııa arasyndaǵy strategııalyq tsıfrlyq kópir retindegi ustanymyn nyǵaıta túsýde, — dedi Jaslan Mádıev.
Sýasty kabelin tóseý jumystary 2026 jyldyń shilde aıynda bastaldy. Qurylys táýlik boıy sý syıymdylyǵy 20 myń tonnadan asatyn mamandandyrylǵan kemeniń kómegimen júrgizildi. Jobaǵa 70 maman tartyldy.
— Bul joba kez kelgen deńgeıdegi kúrdeli ınfraqurylymdyq mindetterdi rekordtyq merzimde júzege asyra alatynymyzdy dáleldeıdi. Biz sıgnaldyń kidirisi barynsha az bolatyn joǵary jyldamdyqty tsıfrlyq magıstral qalyptastyryp jatyrmyz. Ol halyqaralyq trafık senimdiliginiń jańa standarttaryn belgileıdi. Bul — jelimizdiń turaqtylyǵyna salynǵan ınvestıtsııa ári álemdik deńgeıdegi ınfraqurylymǵa qol jetkizetin bıznes úshin jańa múmkindikter, — dedi «Qazaqtelekom» AQ basqarma tóraǵasy Baǵdat Mýsın.
Qazirgi ýaqytta kabeldi jaǵalaýdaǵy ınfraqurylymǵa qosý jumystary júrgizilýde. Kúzde jerústi ınfraqurylymynyń qurylysyn aıaqtap, iske qosý-baptaý jumystaryn jáne júıeni keshendi testileýdi aıaqtaý josparlanyp otyr.
Magıstraldy salý jáne ony keıinnen paıdalaný jumystaryna «Qazaqtelekom» AQ men AzerTelecom International kompanııalarynyń birlesken kásiporny — CaspiLink B.V. jaýapty. Joba bıýdjet qarajatyn tartpaı, operatorlardyń óz qarajaty esebinen júzege asyrylyp jatyr.
Aıta keteıik, Quryq portynda «Ázerbaıjan-Qazaqstan Teńiz Kabeldik Júıesi» (Azerbaijan-Kazakhstan Sea Cable System) strategııalyq jobasy sheńberinde sýasty talshyqty-optıkalyq kabel partııasyn qabyldaý boıynsha operatsııa sátti júrgizildi.
