Tramp Ormýz buǵazyn 48 saǵattyń ishinde ashýdy talap etti
ASTANA. KAZINFORM – Senbi kúni Irandaǵy Býsher atom elektr stantsııasynyń mańynda ereýil bolyp, bir kúzetshi qaza tapty. Halyqaralyq uıymdar men Iran alańdaýshylyq bildirce, «Rosatom» óz qyzmetkerlerin evakýatsııalap jatyr. AQSh pen Izraıl ereýil týraly aqparatty rastamady. Al AQSh prezıdenti Donald Tramp Irannan Ormýz buǵazyn 48 saǵat ishinde ashýdy talap etti, dep habarlaıdy BBC.
Irannyń Atom energııasy uıymy senbi kúni Býsher atom elektr stantsııasynyń mańynda ereýil boldy dep habarlady. Bir kúzetshi qaza tapqan. AQSh pen Izraıl bul aqparatty rastaǵan joq. Reseılik «Rosatom» atom kompanııasy óz qyzmetkerlerin evakýatsııalaýdy bastady: 198 adam Armenııamen shekaraǵa jetkizildi, al shamamen 50 adam stantsııanyń jumysyn qamtamasyz etý úshin qaldy.
Aldyn ala málimetter boıynsha, ereýil stantsııanyń negizgi qurylymdaryna zııan keltirgen joq. Degenmen radıoaktıvti materıaldyń kóp mólsherine baılanysty kez kelgen aýyr apatty saldarǵa ákelýi múmkin edi. Halyqaralyq atom energııasy agenttigi (MAGATE) «tereń alańdaýshylyq bildirip», radıatsııa deńgeıiniń joǵarylaýy anyqtalmaǵanyn jáne ıadrolyq energetıka nysandaryna «eshqashan shabýyl jasalmaýy kerek» ekenin atap ótti.
Irannyń syrtqy ister mınıstri Abbas Aragchı Izraıl men AQSh-tyń Býsherge tórt ret shabýyl jasaǵanyn atap ótti. Sondaı-aq, Mahshehrdegi munaı-hımııa zaýyttaryna jáne Irak shekarasyndaǵy saýda termınalyna shabýyl jasaldy. Saldarynan bir adam qaza taýyp, birneshe adam jaraqat aldy.
Iran Izraıl men Parsy shyǵanaǵyna shabýyl jasaýdy jalǵastyryp jatyr. Senbi kúni zymyran shabýyldary men drondar Ramat-Gan men Tel-Avıvtegi turǵyn úılerge zaqym keltirip, birneshe adam jaraqat aldy. Bahreın men BAÁ-de drondar men zymyrandar trkeldi. Olardyń keıbireýi qulap, ǵımarattarǵa, sonyń ishinde korporatıvtik nysandarǵa zaqym keltirgen. Qaqtyǵys bastalǵannan beri aımaqta júzdegen zymyran men dron tirkelgen.
AQSh prezıdenti Donald Tramp jańa ýltımatýmda Irannyń Ormýz buǵazyn ashýǵa 48 saǵaty bar ekenin málimdedi. Eger ol bul talapty oryndamasa, saldary bolatynyn eskertti. Álemdik munaı tutyný kóleminiń 20%-y (táýligine shamamen 20 mıllıon barrel) ótetin Ormýz buǵazy munaı jetkizý úshin strategııalyq mańyzǵa ıe. Biraq ol arqyly kólik qozǵalysy is júzinde toqtap qaldy. Halyqaralyq sammıtte 40-tan astam el tikeleı áskerı eskalatsııasyz Ormýz buǵazy arqyly ótetin joldardy qalpyna keltirý múmkindigin talqylady.
Aıta keteıik, Ońtústik Koreıa men Frantsııa Ormýz buǵazyndaǵy baqylaýdy kúsheıtedi.
Irak Ormýz buǵazyn aınalyp ótip, Sırııa arqyly munaı eksporttaı bastady.
Taıaý Shyǵystaǵy qaqtyǵys saldarynan Ormýz buǵazy jabyldy, qazir munda munaı-gaz tasymaldaıtyn 150-den astam keme keptelip tur. Iran buǵazdy buǵattaý arqyly AQSh-tyń meselin qaıtarǵysy kelgenimen, álem elderine shıkizat tasymalynyń tejelgeni ońaıǵa soqpaı otyr. Teńizdegi tartystyń aqyry qandaı bolmaq, munaı baǵasynyń ósýi Qazaqstanǵa paıda ákele me? Kazinform tilshisi búkil álem nelikten Ormýz buǵazyna kóz tigip otyrǵanyn saralap kórdi.