Tramp Irandy «joıyp jiberemin» dep kezekti márte ses kórsetti
ASTANA. KAZINFORM – AQSh prezıdenti Donald Tramp BUU Bas Assambleıasynyń otyrysynda Iranǵa qatysty «mańyzdy sheshim» qabyldaýy kerektigin málimdep, Islam Respýblıkasymen jańa kelisim jasasý nemese ony «joıý» nusqalarynyń birin tańdaý qajettigin aıtty, dep habarlaıdy VVS.
Tramptyń seısenbi kúni Nıý-Iorkte sóılegen sózin Iran delegatsııasynyń bir ǵana múshesi tyńdap otyrdy. AQSh prezıdenti eger qaqtyǵys rettelmese, Islam Respýblıkasyn «joıyp jiberýi» múmkin ekenin málimdedi.
Lyq toly zalda sóılegen Tramp sondaı-aq «jahandyq úkimet» tujyrymdamasyn qabyldamaıtynyn aıtyp, Reseı men Ýkraına arasyndaǵy beıbit úderiste deldal bolýǵa jáne jasandy ıntellekt salasyndaǵy kóshbasshylyq jarysta AQSh-tyń jeńisin qamtamasyz etýge ýáde berdi.
Onyń málimdemeleri joǵary deńgeıdegi dıplomatııalyq kezdesýlerge toly kúnniń qorytyndysy boldy. Tramp onnan astam álemdik kóshbasshymen kezdesti.
Tramp sózin ekonomıka, ımmıgratsııa, shekara qaýipsizdigi jáne zorlyq-zombylyq qylmystarymen kúrestegi jetistikterin aıtýdan bastady. Onyń málimdemeleri Manhettende otyrǵan dıplomattarǵa emes, qarashada ótetin AQSh Kongresiniń aralyq saılaýyna daıyndalyp jatqan saılaýshylarǵa arnalǵan úndeýge kóbirek uqsap ketti.
Sóziniń basym bóligin Tramp Iranmen soǵysty aqtaýǵa arnady. AQSh pen Izraıl aqpanda Iranǵa qarsy áskerı operatsııa bastaǵannan beri álemdik munaı baǵasy kúrt ósip, onyń prezıdent retindegi qoldaý reıtıngi tómendegen.
Tramptyń sózi BUU Bas hatshysy Antonıý Gýterrıshtiń buǵan deıin aıtqan málimdemelerinen aıtarlyqtaı ózgeshe boldy. Gýterrısh álemdegi alshaqtyqtyń tereńdep bara jatqanyn eskertip, memleketter men halyqtardyń «ózara táýeldiligine» nazar aýdarǵan edi.
AQSh prezıdenti qaqtyǵystyń Tegerannyń ıadrolyq qarýǵa ıe bolýyna kedergi keltirgenin aıtyp, kúsh arqyly qol jetkizilgen beıbitshiliktiń mańyzyn alǵa tartty. Onyń pikirinshe, mundaı tásil kelisimder men ymyraǵa qaraǵanda ýltımatýmdarǵa kóbirek arqa súıeıdi.
– Iranmen olardyń burynǵydan da qýatty memleket retinde qaıta qurylýyna múmkindik beretin kelisim jasala ma? Álde men Islam Respýblıkasyn joıyp jiberemin be, muny tez arada jasap, olardyń qaıtadan adamdar men elderdi joıyp, qıratýyna eshqandaı múmkindik bermeımin be? Álde olardy tozaqqa jiberemin be?» – dedi ol.
Tramp osy ýaqytqa deıin jasaı almaǵan Iranmen kelisim qarashadaǵy saılaýdan keıin birden jasalady dep úmittenetinin aıtty.
Bul málimdemeler onyń syrtqy saıası strategııasynda májbúrli dıplomatııaǵa basymdyq beretinin kórsetti. ıAǵnı kelissózder esigin ashyq ustaı otyryp, basym áskerı kúsh qoldaný qaýpin alǵa tartý.
Keıin Tramp jýrnalısterge AQSh ókilderiniń BUU Bas Assambleıasy aıasynda Iran delegatsııasymen úsh saǵat boıy «óte nátıjeli» kezdesý ótkizgenin aıtty.
Irannyń memlekettik telearnasy Syrtqy ister mınıstri Abbas Aragchıdiń AQSh-tyń Taıaý Shyǵys jónindegi arnaıy ókili Stıv Ýıtkoffpen kezdeskenin rastady. Alaıda Tegerandaǵy resmı tulǵalar bul týraly ázirge túsinikteme bergen joq.
Tramp óz sózinde Reseı men Ýkraına arasyndaǵy soǵysty da óziniń dıplomatııasy toqtatatynyn taǵy da málimdedi.
– Biz Reseı men Ýkraına basshylarymen tyǵyz jumys istep jatyrmyz jáne buǵan qol jetkizemiz. Menińshe, bul jurt oılaǵannan áldeqaıda tez bolady, – dedi ol.
Tramp sondaı-aq jasandy ıntellektige qatysty alańdaýshylyqty tómendetip kórsetýge tyrysty. Ol bul salada AQSh-tyń Qytaıǵa kóshbasshylyqty bermeıtinin málimdedi.
AQSh prezıdenti jasandy ıntellektini «sýperıntellekt» dep ataý kerek degen pikir bildirdi.
– «Jasandy» degen sózdi qoldaný onyń jalǵan nárse ekeni týraly túsinik qalyptastyrady. Bul jalǵan emes, kerisinshe, tańǵalarlyq nárse. Biraq biz saq bolýymyz kerek, – dedi ol.
Seısenbi kúni BUU Bas Assambleıasy aıasynda Tramp Danııa men Grenlandııa basshylarymen birge Soltústik Atlantıkadaǵy aralda AQSh-tyń áskerı qatysýyn kúsheıtý týraly kelisimge qol qoıdy. Keıingi habarlarǵa qaraǵanda, kelisim Grenlandııada AQSh-tyń eki áskerı bazasyn salýdy kózdeıdi, alaıda Danııa tarapy onyń parlamenttiń maquldaýyn talap etetinin jáne araldyń Danııa egemendiginde qalatynyn atap ótti.
Eske sala ketsek, buǵan deıin Iran AQSh-tyń soqqylaryna jaýap berýge daıyn ekenin jazǵan edik.
Al 20 qyrkúıek kúni AQSh Taıaý Shyǵysta jaǵdaı ýshyǵýy múmkin ekenin eskertken.
Budan bólek Qazaqstan delegatsııasy BUU Bas Assambleıasy 81-sessııasynyń ashylýyna qatysyp jatqanyn habarladyq.
