Tramp bir jyldaǵy jetistikterin baıandady

ASTANA.KAZINFORM - Donald Tramp Aq úıde ekinshi merziminiń birinshi jylyndaǵy jetistikteri týraly baıandama jasady, dep habarlaıdy Aq úı. 

AQSh prezıdenti alǵashqy 365 kúndegi 365 jeńisin atap ótti.

Aıtýynsha, Amerıka shekarasyn qorǵaýda ońtústik shekaradaǵy zańsyz ımmıgratsııany azaıtýda jetistikterge qol jetkizildi. Deportatsııa jáne erikti túrde ketý arqyly AQSh-tan 2,6 mıllıonnan astam zańsyz ımmıgrant shyǵaryldy. 650 myńnan astam adam tutqyndaldy, al 400 myńnan astam zańsyz mıgrant qylmysy úshin deportatsııalandy. Ońtústik shekarada fentanıldiń zańsyz aınalymy 56%-ǵa azaıdy. Alaıaqtyqqa, qylmystyq áreketke nemese ulttyq qaýipsizdikke qater tóndirýge baılanysty 100 myńnan astam vıza joıyldy. 75 eldiń azamattaryna arnalǵan mıgratsııalyq vızalar toqtatyldy. 1,4 mıllıon zańsyz mıgrantqa federaldyq jeńildik toqtatyldy. 500 myńnan astam mıgrant ýaqytsha qorǵalǵan mártebesinen aıyryldy.

Azamattardyń qaýipsizdigi salasynda búkil el boıynsha zorlyq-zombylyq qylmystary azaıdy: tonaý 19%, shabýyl 10%. Artyq dozalanýdan bolatyn ólim 21% azaıdy. Fentanıl jappaı qurbandyqqa qaýip tóndiretin zat dep jarııalandy. Kisi óltirý jáne atys 40% azaıdy. Esirtki kartelderi terrorıstik uıymdar retinde tanyldy, al «Tren de Aragua» jáne MS-13 sııaqty transulttyq qylmystyq toptar joıyldy.

Ekonomıkalyq salada benzın baǵasy tómendedi. 654 000 jumys orny quryldy jáne baıyrǵy amerıkalyqtardyń jumysqa ornalasýyna jaǵdaı jasaldy.

Naqty JІÓ 2025 jyldyń úshinshi toqsanynda 4,3%-ǵa ósti. Inflıatsııa Baıden ákimshiligi kezindegi eń joǵary deńgeıden 70%-ǵa tómen, 2,4%-ǵa deıin tómendedi. Jańa otandyq ınvestıtsııalarǵa shamamen 10 trıllıon dollar tartyldy.

Aýyldyq densaýlyq saqtaýdy qarjylandyrýǵa 50 mıllıard dollar bólindi.

Ǵylym jáne tehnologııa salasynda tehnologııa men jasandy ıntellektke 2,7 trıllıon dollar ınvestıtsııa tartyldy. AQSh-ta steıblkoınder úshin alǵashqy retteýshi negizdi qurǵan GENIUS zańyna qol qoıyldy.

Syrtqy saıasatta jańa saýda kelisimderi jasaldy jáne Ulybrıtanııa, Eýropalyq Odaq, Japonııa, Qytaı, Koreıa Respýblıkasy, Indonezııa, Malaızııa, Taıland, Vetnam, Izraıl, Shveıtsarııa, Fılıppın jáne Kambodja sııaqty álemdik JІÓ-niń jartysynan kóbin quraıtyn AQSh-tyń iri saýda seriktesterimen qoldanystaǵy kelisimder jaqsartyldy. Tarıftik kirister 300 mıllıard dollarǵa ósti. Tramp kelesi qaqtyǵystardy sheshýdegi deldal retindegi rólin atap ótti: Izraıl-HAMAS, Izraıl-Iran, Armenııa-Ázerbaıjan, Úndistan-Pákistan, Kongo Demokratııalyq Respýblıkasy-Rýanda, Kambodja-Taıland, Kosovo-Serbııa jáne Egıpet-Efıopııa.

Ýkraına men Reseı arasyndaǵy soǵysty toqtatý úshin AQSh qoldaǵan qurylym quryldy. Irannyń ıadrolyq áleýeti joıyldy. NATO-ǵa múshe memlekettermen qorǵanys shyǵyndaryn JІÓ-niń 5%-yna deıin arttyrý týraly kelisimge qol jetkizildi. Venesýelamen sanktsııalar boıynsha Amerıka Qurama Shtattaryna 30-50 mıllıon barrel munaı berý týraly kelisimge qol jetkizildi. Venesýelanyń kóleńkeli munaı flotyna tıesili tankerlerdi tárkileý úshin áskerı operatsııalar júrip jatyr.

Buǵan deıin AQSh prezıdenti Donald Tramptyń halyqqa úndeýinde prezıdenttik kezinde qol jetkizilgen ekonomıkalyq jetistikter týraly aıtqany habarlanǵan bolatyn.

Tramp Erdoǵandy Beıbitshilik keńesiniń quryltaıshysy bolýǵa shaqyrdy.