Tramp AQSh-tyń strategııalyq munaı qoryn tolyqtyrýǵa ýáde berdi
ASTANA. KAZINFORM — AQSh prezıdenti Donald Tramp eldiń strategııalyq munaı qoryn jaqyn arada tolyqtyratynyn málimdedi. Bul týraly Kazinform agenttiginiń Vashıngtondaǵy menshikti tilshisi habarlaıdy.
— Jaqyn arada strategııalyq qorymyzdy tolyqtyramyz jáne bul tegin bolady, — dedi Donald Tramp Alabama shtatyndaǵy Mobıl qalasynda ótken mıtıngte.
Bul týraly Devdiscourse jazdy.
AQSh prezıdenti buǵan qatysty basqa málimet keltirmedi.
Tramp osyndaı málimdemeni 2024 jylǵy saılaýaldy naýqany kezinde de jasaǵan. Ol sol kezde Baıden ákimshiliginiń munaıdyń tótenshe qoryn paıdalanýyn synap, AQSh qordy qaıtadan toltyra bastaýy kerek ekenin aıtqan, dep jazady 247tempo.
2024 jylǵy tamyzda bergen suhbatynda Tramp: «Strategııalyq qordy dereý tolyqtyrýymyz kerek», — dep málimdegen.
Shyn máninde, strategııalyq munaı qory keıin qaıta tolyqtyryla bastaǵan. AQSh Energetıkalyq aqparat basqarmasynyń málimetinshe, qordaǵy munaı kólemi 2024 jyldyń sońyndaǵy 393,6 mıllıon barrelden 2025 jyldyń sońynda 413,5 mıllıon barrelge deıin artqan.
Alaıda 2026 jylǵy 28 aqpanda bastalǵan Taıaý Shyǵystaǵy qaqtyǵys AQSh-tyń strategııalyq munaı qorynan úlken kólemde munaı shyǵarýǵa sebep boldy.
Qaqtyǵysqa deıin Ormýz buǵazy arqyly táýligine shamamen 20,9 mıllıon barrel shıki munaı men munaı ónimderi tasymaldanǵan. Bul álemdegi suıyq kómirsýtekterge degen jalpy suranystyń shamamen besten bir bóligine teń.
Munaı jetkizilimine qatysty daǵdarys sonshalyqty aýqymdy boldy, Halyqaralyq energetıkalyq agenttik ony álemdik munaı naryǵy tarıhyndaǵy eń iri jetkizý irkilisi dep atady. 11 naýryzda agenttikke múshe 32 memleket jaǵdaıdy turaqtandyrý úshin 400 mıllıon barrel munaıdy tótenshe jaǵdaıda naryqqa shyǵarýǵa kelisti.
Osy bastama aıasynda AQSh Halyqaralyq energetıkalyq agenttikke óziniń strategııalyq munaı qorynan 172 mıllıon barrel bóldi. Bul kóktemde AQSh rezervindegi munaı kóleminiń nege sonshalyqty jyldam azaıǵanyn túsindiredi.
Nátıjesinde ahýal kúrt ózgerdi. Qazir AQSh-tyń strategııalyq munaı qoryndaǵy munaı kólemi Tramp prezıdent qyzmetine kirisken kezdegiden de az.
AQSh Energetıkalyq aqparat basqarmasynyń keıingi aptalyq derekterine qaraǵanda, 2026 jylǵy 18 qyrkúıekte eldiń strategııalyq munaı qorynda 284,5 mıllıon barrel munaı bolǵan. Bul — shamamen 44 jyldaǵy eń tómengi kórsetkish. Máselen, 1982 jylǵy 29 qazanda qorda 284,26 mıllıon barrel munaı saqtalǵan.
Bul 2025 jyldyń sońynda qorda bolǵan 413,5 mıllıon barrelden shamamen 129 mıllıon barrelge az, ıaǵnı toǵyz aıǵa jetpeıtin ýaqyt ishinde qor kólemi shamamen 31 paıyzǵa qysqarǵan.
Salystyrý úshin, 2010 jyldyń qańtar aıynyń basynda qorda rekordtyq 726,617 mıllıon barrel munaı bolǵan. Qazirgi kórsetkish sol maksımýmnyń shamamen 39 paıyzyna teń.
Basqasha aıtqanda, strategııalyq qor kóleminiń azaıýy ony tolyqtyrýǵa nemquraıly qaraýdyń saldary emes. Kerisinshe, munaı jetkizilimine qatysty jahandyq daǵdarysqa jaýap retinde qordaǵy munaıdyń edáýir bóligi shuǵyl túrde naryqqa shyǵarylǵan.
Qazirgi tańda AQSh-tyń strategııalyq munaı qorynda shamamen 284,6 mıllıon barrel munaı bar. Eger bul kólemdi eldegi táýliktik munaı tutyný deńgeıimen, ıaǵnı shamamen 20,6 mıllıon barrelmen salystyrsaq, qor nebári 14 kúnge jetetindeı kórinedi. Alaıda bul AQSh-ta munaı qory eki aptaǵa ǵana jetedi degendi bildirmeıdi.
Strategııalyq munaı qorynda shıki munaı saqtalady, al amerıkalyqtar munaı óńdeý arqyly alynatyn ónimderdiń keń túrin tutynady. Buǵan qosa, AQSh óz aýmaǵynda orasan kóp munaı óndiredi, kún saıyn munaı ımporttap ári eksporttaıdy. Sondaı-aq elde kommertsııalyq qoımalarda júzdegen mıllıon barrel munaı saqtalady.
Strategııalyq munaı qorynyń tarıhı turǵydan tómen deńgeıde bolýy AQSh-ta munaı óndirisi de tómen degendi bildirmeıdi. Kerisinshe, jaǵdaı múlde basqasha.
AQSh Energetıkalyq aqparat basqarmasynyń boljamynsha, 2026 jyly eldegi munaı óndirisi táýligine orta eseppen shamamen 13,8 mıllıon barrel bolady. Bul 2025 jyly tirkelgen táýligine 13,7 mıllıon barrel deńgeıindegi jyldyq rekordtan keıingi taǵy bir rekord bolmaq.
Sonymen qatar 2026 jylǵy 18 qyrkúıektegi jaǵdaı boıynsha kommertsııalyq munaı qoryndaǵy kólem — shamamen 426,4 mıllıon barrel. Bul AQSh-tyń strategııalyq rezervinde saqtalǵan munaı kóleminen kóp.
AQSh Energetıkalyq aqparat basqarmasynyń boljamynsha, 2027 jyldyń sońyna qaraı strategııalyq munaı qoryndaǵy kólem aıyrbas baǵdarlamasy aıasynda munaıdyń qaıta jetkizilýi esebinen shamamen 385,3 mıllıon barrelge deıin ulǵaıady. Degenmen bul kórsetkish munaı naryǵyndaǵy ahýalǵa, qoldanystaǵy kelisimsharttardyń merzimine jáne AQSh úkimetiniń aldaǵy sheshimderine baılanysty ózgerýi múmkin.
Eske salaıyq, buǵan deıin AQSh prezıdenti Donald Tramp dızel otynyn eksporttaýǵa tyıym salmaıtynyn aıtqan edi.
