Tótenshe jaǵdaı kezinde bıznesti qoldaý úshin qandaı sharalar qabyldanyp otyr

Qazirgi jaǵdaılarda QR Úkimeti Memleket basshysynyń tapsyrmasy boıynsha ShOB-ty qoldaý úshin shuǵyl sharalar qabyldap jatyr. Jańa bastamalar bıznestiń qarjylandyrýǵa qoljetimdiligin arttyrýdy, qosymsha salyqtyq yntalandyrýlardy iske asyrýdy, bıznesti tekserýlerden shekteýdi qarastyrady.

Memleket basshysynyń «Ekonomıkany turaqtandyrý jónindegi odan arǵy sharalar týraly» Jarlyǵyna sáıkes bıznesti qoldaý boıynsha salyqtyq yntalandyrýlar qabyldandy. Olar saýdadan bastap týrıstik bızneske deıingi ekonomıkanyń túrli sektorlaryn qamtıdy.

Tótenshe jaǵdaı kezinde kásipkerlerge usynylatyn jeńildikter nemese salyq kanıkýldary

Osy jylǵy 1 maýsymǵa deıin mıkro, shaǵyn nemese orta kásipkerlik sýbektileri úshin salyqtardyń barlyq túrlerin, basqa da mindetti tólemder men áleýmettik tólemderdi tóleýdi keıinge shegerý múmkindigi berildi.

Sonymen qatar bıylǵy 1 maýsymǵa deıin ósimpul esepteý, shyǵys operatsııalaryn toqtatý, múlikti bıleýin shekteý boıynsha sharalardy qabyldaý jáne salyq jáne keden qaryzdaryn, áleýmettik tólemder boıynsha qaryzdardy májbúrlep óndirip alý (táýekel dárejesi joǵary salyq tóleýshilerdi qospaǵanda) toqtatyldy.

Іri saýda nysandary, saýda-oıyn-saýyq ortalyqtary, kıno zaldary, teatrlar, kórmeler men sport nysandary boıynsha, sondaı-aq qoǵamdyq tamaqtandyrý, qonaq úı jáne týrıstik qyzmet salalarynda jumys isteıtin salyq tóleýshiler boıynsha múlik salyǵyn tóleýden jyl sońyna deıin bosatý qarastyrylǵan.

Salyq tóleýshi mólsherleme 3 aıǵa (qańtar, aqpan, naýryz) Salyq kodeksine sáıkes júzege asady degen eseppen aldaǵy 3 merzimge (aǵymdaǵy tólemderdi tóleýdiń 1 merzimi aqpan aıynda ótip ketti) múlik salyǵyna jáne jer salyǵyna aǵymdaǵy tólemder somasyn qosymsha esepteýdi usynýǵa quqyly, al aldaǵy 9 aıda salyq tóleýshi óziniń aǵymdaǵy tólemderin nóldeýge quqyly. Jyl qorytyndysy boıynsha deklaratsııa salyqty esepteýdiń osyndaı algorıtminiń negizinde usynylatyn bolady.

Salyq salýdyń jalpy belgilengen tártibi boıynsha jumys isteıtin jeke kásipkerler de jyl sońyna deıin jeke tabys salyǵyn tóleýden bosatylady. Agroónerkásiptik keshendi qoldaý maqsatynda iri qara mal men asyl tuqymdy balapandardy qamtıtytn AÓK bıologııalyq aktıvteriniń ımportyna QQS salynbaıtyn bolady.

Sonymen qosa, aýyl sharýashylyǵy ónimderin óndirýshiler aýyl sharýashylyǵy maqsatynda paıdalanýǵa arnalǵan jerler boıynsha jer salyǵyn tólemeıdi.

Budan basqa, baǵanyń ósýin boldyrmaý úshin 2020 jyldyń 1 qazanyna deıin áleýmettik mańyzy bar azyq-túlik taýarlaryna QQS stavkasy 12%-dan 8%-ǵa deıin tómendetildi.

Bul norma tek áleýmettik mańyzy bar taýarlarǵa ǵana qatysty.

Anyqtama: Oǵan birinshi surypty un, birinshi surypty unnan jasalǵan bıdaı nany (qalyptaǵy), rojkı (ólshep satylatyn), qaraqumyq jarmasy (kesek, ólshep satylatyn), ajarlanǵan kúrish (dóńgelek dándi, ólshep satylatyn), kartop, as sábizi, pııaz, qyryqqabat, aq qant – qumsheker, suıyq maı, sıyr eti (súıekti jaýyryn-tós bóligi), taýyq eti (jumsaq etimen jambas jáne jilinshik súıegi), jumsaq qamtamadaǵy maılylyǵy 2,5% pasterlendirilgen sút, aq maı (tuzsyz, maılylyǵy keminde 72,5 %, tolyqtyrǵysh pen ósimdik maılary qosylmaǵan), taýyq jumyrtqasy (ІІ sanat), as tuzy («Ekstra» tuzynyn basqa), maılylyǵy 5-9 % bolatyn irimshik.

Salyqtyq ákimshilendirý boıynsha 2020 jyldyń 1 maýsymyna deıin ShOB sýbektileri úshin bıýdjetke barlyq salyqtar men mindetti tólemder men áleýmettik jarnalardy (JTS, áleýmettik salyq, jumysker úshin áleýmettik jáne medıtsınalyq saqtandyrý) tóleýdi keıinge shegerý, sondaı-aq salyq, kedendik jáne áleýmettik tólemder boıynsha qaryzdardy májbúrlep óndirip alý jumystary toqtatyldy.

Tótenshe jaǵdaı engizilgen kezeńde bızneske fıskaldy qysymdy azaıtý maqsatynda salyq tekserýleri toqtatyldy.

Sonymen qosa, Memleket basshysy ekonomıkanyń asa zardap shekken sektorlary boıynsha ShOB-ty bıylǵy 1 sáýirden 1 qazanǵa deıingi merzimde eńbekaqy tóleý qorynan mindetti tólemder men salyq tóleýden bosatýdy tapsyrdy, onyń ishinde saýda nysandary, qoǵamdyq tamaqtandyrý, qonaq úı bıznesi nysandary, kólik jáne konsýltatsııalyq qyzmetter men ІT salasy bar.

Joǵaryda kórsetilgen salyq tóleýshilerdiń sanattary úshin 2020 jylǵy 15 maýsymǵa deıin barlyq salyq túrleri boıynsha merziminde oryndalmaǵan salyq mindettemeleri boıynsha ósimpul esepteý toqtatyldy jáne salyqtyq esep berý merzimi 3-toqsanǵa aýystyryldy.

Esepteý ádisimen ımportqa QQS (qosylǵan qun salyǵy) tóleý qaǵıdaty kedendik deklaratsııany rásimdeý kezinde tóleýshi ımporterdiń QQS tólemeýge quqyǵy bar degendi shamalaıdy. Biraq birqatar sharttary bar. Importer QQS tóleýshi bolýy kerek, taýar odan keıin ótkizýge arnalmaýy tıis. Importer kezekti salyq deklaratsııasynda QQS-ty esepteýde de, ótkizýde de kórsetedi. Bes jyl ótkenge deıin ótkiziletin bolǵan jaǵdaıda ımportqa QQS ósimpul esepteýmen ımport merziminiń sátinen bastap tólenýi tıis.

Sonymen qatar a.j. 15 naýryz ben 15 sáýir aralyǵy kezeńinde baǵyttalǵan kameraldyq baqylaý nátıjeleri boıynsha habarlamalardy oryndaý merzimi uzartyldy (táýekel dárejesi joǵary salyq tóleýshilerdi qospaǵanda).

Aktsızderden bosatý

Máselen, eksportqa ótkizý kezinde aktsız tóleýden benzın (avıatsııalyqtan basqa), dızel otynyn óndirýshiler bosatyldy.

Jyl sońyna deıin eksportqa ótkiziletin benzın (avıatsııalyqtan basqa) men dızel otyny (12 mlrd teńgege 500 myń tonna benzın) boıynsha MÓZ (munaı óńdeý zaýyttary) aktsız tóleýden bosatyldy.

Qoldanystaǵy zańnamaǵa sáıkes aktsız tóleýshiler odan ári QR ishinde nemese eksportqa shyǵarýyna baılanyssyz munaı ónimderin óndirýshiler bolyp tabylady, biraq MÓSh munaı men alynǵan munaı ónimderiniń ıesi bolyp tabylmaıdy (ıesi — berýshi). Bul rette aktsızdeýge jatatyn taýarlar eksporty aktsızden bosatylady.

Benzın óndirý kezinde aktsız mólsherlemesi 1 tonnasyna — 24 395 tg, dızel otynyn óndirý kezinde — 9300 tg (shilde-qarasha), 1 tonna úshin 540 tg (jeltoqsannan maýsymǵa deıin egis jumystary úshin) quraıdy.

Osylaısha, eksporttalatyn ónim aktsız somasyna deıin arzandaýy tıis.

Munaı ónimderin qaıta óńdeý jáne eksporttaý kólemin ákimshilendirý úshin óndirýshi men óńdeýge berýshiden salyq organynyń aqparat berýi jónindegi ýaqytsha tártip ázirlenedi. Sondaı-aq, aktsızdik jáne keden beketteriniń derekteri paıdalanylady.

Deklaratsııalar men habarlamalar

Deklaratsııany tapsyrý merzimi 2020 jyldyń 30 sáýirine deıin (31 naýryzdan bastap) uzartyldy. 2019 jyldyń qorytyndysy boıynsha deklaratsııa tapsyrý merzimin uzartý týraly sheshim qabyldandy.

Bereshek týyndaǵan kezde bereshekti óteý týraly habarlama qoıylmaıdy jáne májbúrlep óndirip alý sharalary qabyldanbaıdy, esep aıyrysý shottary jabylmaıdy.

Tótenshe jaǵdaı kezeńinde bolatyn kameraldyq baqylaý boıynsha habarlamany oryndaý merzimderi uzartyldy (joǵary táýekel dárejesi bar salyq tóleýshini qospaǵanda). 15 naýryzdan 15 sáýirge deıingi merzimde oryndaýdy talap etetin kameraldyq baqylaý boıynsha habarlamalardy oryndaý merzimi 1 maýsymǵa aýystyryldy.

Salyq tóleýshi men salyq organdary arasyndaǵy baılanysty azaıtý úshin habarlamany oryndaý merzimin keıinge aýystyrý týraly sheshim qabyldandy.

Osylaısha, TJ merziminde habarlamany oryndaý merzimi bastalatyn salyq tóleýshi táýekel dárejesi joǵary salyq tóleýshini qospaǵanda, 1 maýsymǵa deıin jaýap bermeýine bolady. Sonymen qatar, esep aıyrysý shottary boıynsha shyǵys operatsııalaryn toqtata turý túrindegi shekteý qoldanylmaıdy.

Tekserýler men aıyppuldar

Tótenshe jaǵdaı kezinde memlekettik kirister organdary júzege asyratyn tekserýlerdi júrgizý merzimi toqtatyldy (1406 tekserý). Qazirdiń ózinde bastalǵan tekserýler tótenshe jaǵdaı kezeńinde toqtatyla turady, tótenshe jaǵdaı aıaqtalǵannan keıin tekserý jumystary qaıta bastalady.

Qazaqstannyń mıkroqarjy uıymdary (MQU) TJ rejıminiń jarııalanýyna baılanysty qaryz alýshylar úshin banktermen osyǵan uqsas jeńildikter engizýde. Basty shart — osy jyldyń 17 naýryzyna deıin qaryz alýshyda merzimi ótken bereshek bolmaýy kerek. Árbir MQU jekelegen sharttardy derbes belgileıdi. MQU qaryz alýshylarǵa mynadaı qoldaý kórsetýge daıyn:

1. Qazaqstanda TJ kezeńinde elimizdegi tótenshe jaǵdaımen baılanysty qarjylyq jaǵdaıdyń nasharlaýy nátıjesinde qaryz alýshylarda týyndaǵan tólemderdiń merzimin ótkizip alý boıynsha aıyppuldar men ósimaqylar eseptelmeıdi. Osy jyldyń 17 naýryzynan keıin tólemderi keshiktirilgen MQU qaryz alýshylaryna qatysty.

2. QR Tótenshe jaǵdaı kezeńinde QR zańnamasyna tıisti túzetýler qabyldanyp, kúshine engennen keıin tólem merzimin keshiktirý 90 kúnnen asatyn jeke tulǵalardyń kepilsiz tutynýshylyq qaryzdary boıynsha paıyzdyq syıaqy esepteýdi toqtatý.

3. Qazaqstanda tótenshe jaǵdaımen baılanysty shekteýlerdi engizýdiń nátıjesinde qarjylyq jaǵdaıy nasharlaǵan jeke kásipkerler men shaǵyn jáne orta bıznes sýbektileri úshin jeke tártippen mindettemelerdi oryndaý boıynsha keıinge qaldyrý jáne kredıtter boıynsha ózge de jeke sharalardy 90 kúnge deıingi merzimge berý jáne bereshekti óteý kestesin qaıta qaraý múmkindigi qaralatyn bolady. Daǵdarysqa qarsy sharalardy qoldaýǵa tek qana Qazaqstannyń mıkroqarjy uıymdary qaýymdastyǵynyń músheleri daıyn ekendikterin bildirdi, olardyń mıkroqarjylyq qyzmetter naryǵyndaǵy úlesi 90%-dy quraıdy.

Arendalyq tólemder

26 naýryzdan bastap Qarjy mınıstrligi men JAO bir jaqty tártippen 20 maýsymǵa deıin 7 701 memlekettik múlikti jaldaý sharty boıynsha arendalyq tólemderdi esepteýdi toqtatty. Osy kezeńde respýblıkalyq jáne jergilikti bıýdjetterge shamamen 1,2 mlrd teńge túspeıdi.

Bul sanatqa: mektep ashanalary, aýrýhanalardaǵy, emhanalardaǵy dárihanalar jáne t. b. kiredi.

Osyndaı jumys kvazımemlekettik sektor sýbektileri korporatıvtik rásimder aıasynda derbes jalǵa beretin múlik boıynsha aıaqtalyp qaldy.

Sonymen qatar, Memlekettik tizilim portalynda (www.gosreestr.kz) jalǵa berýden bosatý boıynsha elektrondyq qyzmet ornalastyrylǵan. Bul qyzmet týraly jalǵa alýshylar habarlanǵan, olarǵa portal arqyly ótinim berý jetkilikti.

Anyqtama: búginde respýblıkada 8 154 jalǵa berý sharty tirkelgen, olar boıynsha jalpy tólem aı saıyn 432 mln teńgeni quraıdy. Úsh aıda bıznes shamamen 1,3 mlrd teńge únemdeıdi.

ShOB sýbektilerin jeńildikpen nesıeleý baǵdarlamasy

Qazaqstan Respýblıkasynyń Qarjy naryǵyn retteý jáne damytý jónindegi agenttigi Qazaqstan Prezıdentiniń tapsyrmalaryn iske asyrý maqsatynda tótenshe jaǵdaı rejımi kezinde halyqty jáne kásipkerlikti qoldaý jóninde birqatar sharalar qabyldady.

QR Prezıdentiniń tapsyrmasy boıynsha Ulttyq Bank QR Qarjy naryǵyn retteý jáne damytý agenttigimen birlesip, Shaǵyn jáne orta kásipkerlik sýbektilerin jeńildikpen nesıelendirý baǵdarlamasyn ázirledi.

Atalǵan baǵdarlamany júzege asyrý úshin shaǵyn, orta kásipkerlik sýbektilerine jáne jeke kásipkerlerge ekinshi deńgeıdegi bankterge shartty salymdardy ornalastyrý arqyly 600 mlrd teńge bólinedi.

Bıznesti qoldaý tetigi ekinshi deńgeıli bankterdiń tótenshe jaǵdaıdy engizý nátıjesinde zardap shekken jeke kásipkerlerge, shaǵyn jáne orta kásipkerlik sýbektilerine aınalym kapıtalyn tolyqtyrýǵa 12 aıǵa deıingi merzimge, jyldyq 8%-dan aspaıtyn mólsherleme boıynsha jeńildikti nesıeler berý jolymen iske asyrylady.

Ekinshi deńgeıli bankterdiń qarajatty ıgerý merzimi 3 aıdy quraıdy. Shaǵyn kásipkerlik sýbektileri úshin shekteý 3 mlrd teńgege deıin, jeke kásipkerler úshin 50 mln teńgege deıin qoıylady.

Budan ózge, «Bıznestiń jol kartasyn» iske asyrýǵa qosymsha 84,5 mlrd teńge baǵyttaý kózdelgen. Kásipkerlerdiń nesıeleri boıynsha sýbsıdııalaý men kepildik berý arqyly kásipkerlikti qoldaý sharalaryn kúsheıtý kózdelgen. Bul shamamen 16 myń jumys ornyn ashýǵa múmkindik beredi. Naqtylaý aıasynda «Eńbek» baǵdarlamasyn júzege asyrýǵa 50 mlrd teńge somasynda qosymsha shyǵyndar qarastyrylǵan. Sonyń nátıjesinde, jappaı kásipkerlikti damytý, halyqtyń áleýmettik osal toptaryn qoldaýdy qosa alǵanda, eńbek deldaldyǵy men daǵdylarynyń tıimdi modelin qurý jalǵastyrylatyn bolady.