«Tórt aǵaıyndy» isi: Qaldymurat Qartjan sot aldy tergeý kezinde ózin azaptaǵanyn aıtty

Aqtóbe oblystyq qylmystyq ister jónindegi mamandandyrylǵan aýdanaralyq sotynda sottalýshy Qaldymurat Qartjannyń 2017 jyldyń 22 aqpany kúni bergen jaýaby oqyldy. Sebebi, sottalýshy sot zalynda sýdıa, prokýror, advokattardyń suraǵyna jaýap berýden bas tartyp, sot aldy tergeýdegi jaýabymen kelispedi.

«2004 jyldan beri resmı esh jerde jumys istegen joqpyn. Kóbine qurylyspen aınalystym. 2013 jyly Astana qalasyna baryp, túrli jumys atqardym. Onda 3-4 aı boldym. «Tórt aǵaıyndy» tobyn bilemin. 1999-2002 jyldary qalada, elimizde «Tórt aǵaıyndy» qylmystyq tobynyń ataǵy myqty shyqqan. Olardy Qazaqstan bildi. Quramynda Qurman, Sıko, Erkin Іzbasar jáne Asqar degen jigitter ekenin bildim. Sol kezderi qylmystyq top adamdary bopsalaý, olardyń múlkin tartyp alý, bógde tulǵalardyń múlkin ıemdenýmen aınalysyp, halyqqa keń taraǵan reket boldy. Ózim sportshymyn. Kishkentaı kezimde erkin kúrespen aınalystym. Meni Kádirjan Pangereıuly men Qaıyrjan Batyrov ózderiniń janyna alyp, inisi retinde júrdim. Sol kezderi Nurlybek Tontaev atty shymkenttik balamen tanystym. Men onymen Aqtóbe qalasyndaǵy kafelerdiń birinde tanystym. Stýdent kezde baryp kel, alyp kel, aparyp tasta degen tapsyrmalardy oryndadym»,- dep jaýap bergen Qaldymurat Qartjan. Ol sot aldy tergeýdegi jaýabynda stýdentterdiń telefonyn tartyp alyp, shákirtaqylaryn ıemdengenin aıtqan. Aqshany oıyn avtomattaryna salǵan. Utystary da bolǵan. Sol kezderi Shalqar aýdany men Baıǵanın aýdanynyń arasyndaǵy daýǵa aralasqan. Sonymen qatar, sottalýshy Qaldymurat  Qartjan kafede bolǵan tóbelesten soń Qaıyrjan Batyrovtyń qaza bolǵanyn baıandady.

«Negizi Erkin Іzbasar janyna eshkimdi jaqyndatpaıdy. Tek óziniń qasynda júrgen adamdarmen aralasady. Olardyń arasynan Kádirjan Pangereıulyn tanımyn. Laqap aty Kodıa. Qaıyrjan Batyrov 2013 jyly qaıtys boldy. Al Murat Turjanov Qandyaǵash qalasynda turdy. Aqmyrza Sársenov Baıǵanınniń Terekti aýylynan. Qazir qylmystyq qatysy joq sııaqty. Bestamaqta turady. Qaıyrbek, laqap aty Boroda. Alǵa qalasynda turady. Qazir Erkin Іzbasarǵa qatysy bar, joǵyn bilmeımin. Aýhat Qalıev Oraldyki. Almatydan beri Erkin Іzbasardyń janynda. Men osylardy tanımyn. Estýimshe, ol kezde eshkim kirip, tikeleı sóılese almaıtyn. Ol qupııalylyqty qatań saqtaıtyn tulǵa bolǵan. Eń jaqyn, senimdi adamdarymen sóılesedi. Tek solarǵa ǵana buıryq beredi»,- dep jaýap bergen Qaldymurat Qartjan.

Jaýap berý kezinde Erkin Іzbasardyń týǵan kúni men oǵan jınalǵan sportshylar týraly da málimet bergen. «2005 nemese 2006 jyldyń sáýir aıynda Erkin Іzbasardyń týǵan kúni boldy. Onda Talǵat Atabaev, Máýlen Mamyrov degen kúresshi, Oraldan Muhtar Hamzın, Nurlan men Murat jáne basqa ánshiler boldy. Men jáne tómengi deńgeıdegi jigitter syrtta júrdi. 2006 jyldyń kókteminde Erkin Іzbasar jigitterdiń bárin Aqtóbe qalasyndaǵy Ortalyq bazarǵa jınaýǵa nusqaý berdi. Biz jınaldyq. Erkin Іzbasardyń ózi keldi. Ony janynda Kadok jáne basqa jigitter boldy. Men Murat Turjanovpen bardym. Meniń de janymdy jigitter boldy. Bazardaǵy barlyq ózbekterdi shalqarlyq Ramazan, Tolqyn degen balalar «kryshavat» etip, aqsha jınap otyrady. Erkin Іzbasar Ramazandy shaqyryp alyp, «bazardaǵy ózbekterden endi ózimiz aqsha jınaımyz» dep aıtty. Alaıda kezdesýge Ramazan kelgen joq. Ornyna Jaqsylyq keldi. Qaırat Ádilshınniń inisi. Erkinmen jaqyn aralasyp, bazardaǵy ózbekterdi berip, 80 myń teńgeni tapsyrdy. Bazardy qaraýǵa Maks degen jigitti taǵaıyndady. Maks bazardaǵy ózbekterdiń árqaısysynan 5 myń teńge jınap otyrdy»,- dedi Q.Qartjan. Sottalýshy óz jaýabynda «Jeti rý» tobynyń qurylýy týraly estigenin aıtqan.

Aıta keteıik, sot otyrysy kezinde Qaldymurat Qartjan óz jaýabynan bas tartty. Prokýrorlardyń suraǵy jaýapsyz qaldy. Ári jaýap alý kezinde azaptaǵany týraly aıtyldy.

«Bul iste sottalýshy emes, jasyryn kýáger bolyp ketkeni jaqsy edi. Іnim túrmege túskende bir aı kóre almadym. Al kezdeskende meni tanymaı qaldy. Betimnen sıpap, «barsyńdar ma, men ólgen shyǵarmyn dep oıladym» dep aıtty. Jasyryn kýágerlerge aıtarym, «senderde bar bala-shaǵa bizderde de bar». Olardyń ózi biledi»,- dedi apasy Samal Qartjan. Búgingi sot otyrysy kezinde jaýap bergen tergeýshi Dáýlet Ábýbákirov. Ol eshqandaı da azaptaý qoldanylmaǵanyn, jaýap alǵan kezde ár paraqqa qol qoıylǵanyn jetkizdi.

«Ár paraqqa qol qoıyldy. Ol azaptaý bolmaǵanyn, kúsh qoldanbaǵanyn bildiredi»,- dedi tergeýshi Dáýlet Ábýbákirov.