Torǵaıdaǵy sý toǵanynda balyq qyrylyp qaldy
QOSTANAI OBLYSY. QazAqparat - Qostanaı oblysy ózenderindegi balyqtardyń qyrylýy tehnogendik emes, tabıǵı sıpatqa ıe. Mundaı málimetti QazAqparat tilshisine oblystyq orman sharýashylyǵy jáne janýarlar dúnıesi aýmaqtyq ınspektsııasynyń balyq sharýashylyǵy bólimi basshysy Tańat Smaılov aıtyp berdi.
Búginde Jangeldın aýdanyndaǵy Qabyrǵa, Sarykól aýdanyndaǵy jasandy sý toǵanynda jáne Qostanaı qalasyndaǵy «Tarelka» sý toǵanynan barlyǵy 400 keliden astam óli balyq shyǵarylǵan. Qazir jaǵdaı qatań baqylaýǵa alyndy.
«Balyqtardyń qyrylý deregi týraly BAQ túrli alyp-qashpa derekter tarady. Negizi bul jaǵdaı 10 sáýirden bastap bolǵan. Aldymen, «Tarelka» sý toǵanyna Qostanaı qalasynyń veterınarııa bóliminiń qyzmetkerleri bardy. Óli balyqtardy jaǵaǵa shyǵarýǵa biz TJD avarııalyq-qutqarý qyzmetiniń jasaǵyn tarttyq. Barlyq móńke balyǵy Bekker shuńqyrynda órteý jolymen joıyldy, bul týraly akt bar. Shyǵynnyń jalpy salmaǵy 28 kelini qurady. Aıta keteıik, bul toǵan 2015 jyly qala ákimdiginiń balyq sharýashylyǵy sý aıdyndarynyń tiziminen alynyp tastalǵan», - dedi Tańat Smaılov.
Sondaı-aq, Sarykól aýdany Taǵyl aýylynyń mańyndaǵy sý aıdynynda balyqtardyń qyrylý jaǵdaıy tirkeldi. Bul aýmaqqa Tańat Smaılov ekologııa departamentiniń qyzmetkerlerimen birge barǵan. Onyń barysynda ekologtar sý synamasyn aldy. Nátıjeler áli belgisiz. Sý aıdynynan jınalǵan balyqtardyń salmaǵy - 18 keli. Budan bólek qazanshuńqyrlardan taǵy da 13 keli óli balyq shyǵaryldy.
Tańat Smaılovtyń sózinshe, Jangeldın aýdanyndaǵy balyqtardyń muz ústine shyǵyp ketý faktisi osy jyldyń aqpan aıynda tirkelgen. Qabyrǵa ózenine tabıǵatty qorǵaý polıtsııasy jumyldyrylǵan.
«Bastapqyda jappaı qyrylý faktileri anyqtalǵan joq. Tek ózen jaǵasynda qatyp qalǵan balyqtardy shyǵaryp, órtedik. Saraptama úshin sý synamasy alyndy, alynǵan nátıjeler zerthanalarǵa jiberildi. Alaıda, onyń jaýabynda zat kontsentratsııasy balyq úshin qaýipti emes ekendigi kórsetilgen. Al sáýir aıynda Qabyrǵa ózeninen 340 kelige jýyq óli balyq súzildi. Jalpy, óńirdegi balyqtardyń qyrylýy tehnogendik emes, tabıǵı sıpatqa ıe. Aqpan aıynda Qabyrǵa ózenine tekseris júrgizilgende, muz qalyńdyǵynyń 1 metr, onyń ústindegi qar jabyndysy 45-50 sm ekeni anyqtaldy. Demek, muzdyń osynsha qalyńdyǵy sý astyna kún sáýlesiniń túsýine kedergi. ıAǵnı, ósimdikter fotosıntez protsesinen ótpeıdi. Onyń saldary sýda otteginiń azaıýyna alyp keledi», - deıdi bólim basshysy.
Qazir qadaǵalaý jumystary udaıy júrgizilip otyrady. Aıyna 40-45 sý toǵany tekseriledi. Búginde Qostanaı oblysy ákimdiginiń qaýlysyna sáıkes, jergilikti mańyzy bar 802 balyq sharýashylyǵy sý toǵandary tirkelgen. Onyń ishinde 150 tabıǵat paıdalanýshyǵa balyq sharýashylyǵyn júrgizý úshin 228 sý qoımasy bekitilgen. 574 sý qoımasy rezervtik qorda.
Ótken 5 aı kóleminde bólim qyzmetkerleri 17 myńnan astam shara iske asyrǵan. Olardyń basym bóligi sýdaǵy ottegini baıytýǵa baǵyttalǵan. Taıaz toǵandarǵa qamystar ornatylyp, 185 myń tekshe sý qaıta quıý, almastyryp-aýystyrý protsesinen ótken. Turǵyndardan shaǵym túsken jaǵdaıda jospardan tys tekserý jumystary da júrgizilip otyrady.
