«Topyraqty qorǵaý týraly» zań jobasy birinshi oqylymda maquldandy

Zań jobasynda topyraqty regeneratsııalaý tetigine aýysý sharttary kózdeledi. Sonymen qatar, aýyl sharýashylyǵy maqsatyndaǵy jerlerdegi topyraqty qorǵaý erekshelikterin reglamentteý úshin mynadaı talaptar belgilenedi:

— topyraqty qorǵaýdyń eń úzdik qoljetimdi tehnologııalaryn paıdalaný, mindetti túrde aýyspaly egisterdi engizý;
— tyńaıtqyshtardy qoldanýdyń ǵylymı negizdelgen júıesine qatań túrde sáıkestikte organıkalyq jáne mıneraldy tyńaıtqyshtardy engizý, topyraqta hımııalyq elementterdiń qaýipti mólsherde jınalýyn bolǵyzbaý;
— topyraqtyń sarqylýyna ákeletin onyń jaı-kúıine baılanysty belgili bir aýyl sharýashylyǵy daqyldaryn ósirýdi shekteý.

Munan bólek, topyraqty sý basýdan, batpaqtanýdan jáne qaıta tuzdanýdan, sarqylýdan, qurǵaýdan, tyǵyzdalýdan qorǵaý, tozǵan topyraqty qalpyna keltirý talaptaryn belgileý usynylady.

Atap aıtqanda, jer paıdalanýshylardyń mindetterine:

— sý, tuz, qorektik jáne jylý rejımderin retteý, aǵyndy sýlardy, artyq sýdy burý, ylǵaldylyqtyń ońtaıly deńgeıin saqtap turý boıynsha is-sharalar júrgizý;
— qardy ustap qalý ádisterin, topyraqty óńdeý, qymtaý tásilderin qoldaný;
— topyraqqa áseri óte az aýyl sharýashylyǵy tehnıkasyn paıdalaný jáne basqalary.

Zań jobasynda topyraqty qorǵaý salasyndaǵy óńirlik is-sharalar josparlaryn ázirleý, topyraqtyń degradatsııasyn monıtorıngteý, olardy qalpyna keltirý úshin ǵylymı-ádistemelik tásilder, topyraqtyń boljamdy tozý modelderin jasaý, qashyqtan jerdi zondtaý derekteri men tehnologııalaryn, topyraqtyń tozýyn monıtorıngteý jáne kartaǵa túsirý kezinde jasandy ıntellektti paıdalaný jónindegi normalar da kózdeledi.

Agrarlyq máseleler komıtetiniń málimetinshe, zań jobasymen jumys barysynda depýtattar zań jobasynyń negizgi erejelerin naqtylaýǵa jáne tolyqtyrýǵa jáne ony ázirleý maqsattaryn kúsheıtýge baǵyttalǵan birqatar túzetý engizdi. Osylaısha, Aýyl sharýashylyǵy mınıstrligi topyraqty qorǵaý salasyndaǵy ýákiletti organ bolyp aıqyndalady, onyń negizgi ókilettikteri bekitiledi; topyraq, melıoratıvtik jáne agrohımııalyq zertteýlerdi, topyraqty qorǵaý jáne topyraq monıtorıngi jónindegi basqa da is-sharalardy júrgizý tetikteri reglamentteledi. Zertteýlerdiń nátıjeleri jáne olardy ári qaraı durys paıdalaný boıynsha praktıkalyq usynystar jalpyǵa qoljetimdi bolady. Topyraqtyń qorǵalýyna memlekettik baqylaýdy júzege asyrý jónindegi normalar naqtylanady; jer quqyq qatynastary sýbektileriniń naqty quqyqtary men mindetteri, sondaı-aq topyraqtyń qunarly qabatyn qorǵaýǵa qoıylatyn jekelegen talaptar belgilenedi.

Buǵan deıin el aýmaǵynyń 75 paıyzdan astam jeri ártúrli deńgeıde degradatsııaǵa ushyraǵanyn jazǵan edik.