Toqaev: Tarıftiń tómen bolýy – aýqatty azamattarǵa jasyryn túrde beriletin sýbsıdııa
ASTANA. KAZINFORM – Tarıftiń tómen bolýy bul – aýqatty azamattarǵa jasyryn túrde beriletin sýbsıdııa. Bul týraly «Turkistan» gazetine suhbat bergen Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaev aıtty.
- Shynymen de, Úkimet energetıkalyq jáne kommýnaldyq nysandardy jappaı jańǵyrtý jumystaryn qolǵa aldy. Uzyndyǵy júzdegen shaqyrym bolatyn ınjenerlik jeliler men elektr qýatyn taratatyn jeliler salýymyz kerek. Búgingi tańda osy aýqymdy jobanyń esep-qısaby ázirlenip jatyr. Qazirdiń ózinde qaýipti «qyzyl» aımaqta turǵan jylý elektr stantsııalarynyń sany 19-dan 10-ǵa deıin azaıdy. Qabyldanǵan sharalardyń nátıjesi kórine bastady. Nysandardyń apattyq jaǵdaıǵa tap bolý qaýpi seıilip keledi, - dedi Memleket basshysy.
Degenmen, Prezıdent ábden tozyp, áýpirimmen áreń turǵan ınfraqurylymdy qalpyna keltirý jetkiliksizdigin, jumys tásilin ózgertý kerektigin basa aıtty.
- Sondyqtan, jańǵyrtý sharalary eń basty mindetti sheshýge tıis, ıaǵnı, salaǵa ınvestıtsııa salý úshin qolaıly jaǵdaı jasap, naǵyz naryqtyq tetikter qalyptastyrýy qajet. Úkimettiń shuǵyl sharalary máseleniń túpki máninen týyndap otyr. Sebebi, energetıka jáne turǵyn-úı kommýnaldyq sharýashylyǵy kez kelgen memlekettiń ómir súrýine asa qajetti tuǵyr sanalady. Bul negiz shaıqalsa, basqasy túgel kúıreıdi, - dedi Qasym-Jomart Toqaev.
Memleket basshysynyń aıtýynsha, tamyry tereńge ketken ekonomıkalyq máselelerge ondaǵan jyldar boıy nazar aýdarylǵan joq. Qalalar men aýyldardaǵy ınfraqurylym tozdy, energetıka nysandary men kommýnaldyq jeliler ábden eskirdi. Qordalanǵan túıtkilder kúrmeýi qıyn kúrdeli máselege ulasty. Bul sala jyrtyq-tesigin jantalasa jamap-jasqap, bıýdjet qarjysyn úzdiksiz quıýǵa týra keletin «kommýnaldyq ajdahaǵa» aınaldy. Buǵan jurttyń eti úırenip, azamattar sharasyz kúıge tústi.
- Soǵan qaramastan, bizdiń úkimetterimiz «avgııdiń atqorasyn» tazalaýǵa asyqqan joq. Sebebi, mundaı kúrdeli jumys eshkimge jaqsy ataq ákelmes edi. Eń damyǵan otyz memlekettiń qataryna qosylý sııaqty «keremet» baǵdarlamalar ázirlep, onyń «tabysty» oryndalǵany týraly baıandaý áldeqaıda jeńil bolatyn. Shyndyqty jasyryp, bir sáttik aldamshy jetistikterge umtylý aqyrynda memleketimiz úshin tym qymbatqa tústi. Shynymdy aıtaıyn, jeke abyroıymdy oılasam, men de bul jumysty kelesi basshylyqqa ysyra salar edim. Biraq, halyqtyń kózi úırengen taptaýryn túsinikterge qaıshy kelse de, men úshin qaǵaz júzinde emes, is júzinde naqty nátıjege qol jetkizý bárinen de mańyzdy, - dedi Prezıdent.
Memleket basshysynyń aıtýynsha, elektr qýatynyń arzandyǵy tabysy shamaly kóp balaly otbasylarǵa emes, iri kásiporyndarǵa óte tıimdi boldy. Al arzan janar-jaǵarmaıdyń qyzyǵyn ádette qoǵamdyq kólikpen júretin stýdentter men zeınetkerler emes, bılikke jaqyn júretin, qazir jurt olıgarhtar nemese olıgopolııa dep ataıtyn kásipkerler kórdi. Kommýnaldyq qyzmetterdiń tarıfin tómen ustap turý ár túbirtektegi somany ýaqtyly tólep otyrǵan adal azamattarǵa emes, «kommýnaldyq bylyq-shylyqty» paıdalanyp, qaltasyn qalyńdatqan deldal-kásipkerlerge qolaıly boldy.
- Postkeńestik keńistiktegi eń tómen baǵalar men tarıfter Qazaqstanǵa tıesili. Sonyń saldarynan, biz amalsyzdan arzan janar-jaǵarmaıdy kórshi memleketterge astyrtyn tasymaldaıtyn, sol arqyly olardyń ekonomıkasyna demeý kórsetetin elge aınaldyq. Sol sebepti, tarıftiń tómen bolýy qarapaıym tirlik keship jatqan adamdarǵa paıdaly degen jalǵan senimnen arylatyn ýaqyt jetti. Іs júzinde bul – aýqatty azamattarǵa jasyryn túrde beriletin sýbsıdııa, - dedi Memleket basshysy.
Prezıdent áleýmettik ádildikti qalpyna keltirý úshin, eń aldymen, máseleni sheshý joldaryn ózgertý qajettigine basa nazar aýdardy.
- Memleket kómekke shyn muqtaj adamdarǵa ǵana tikeleı, ataýly ótemaqy tóleý arqyly qoldaý kórsetýge mindetti. Sondyqtan, tarıfterdi kóterý – aqylǵa qonymdy, ıaǵnı tıimdi jáne ádil ekonomıka qurý úshin asa qajet qadam. Kim qansha tutynsa, sonsha tóleıdi, qoldaýǵa shynymen zárý adamdarǵa ǵana kómek beriledi. Tarıfter ádiletti bolýy kerek, ıaǵnı «neǵurlym kóp tutynǵan, soǵurlym kóp tóleıdi» degen qaǵıdat berik ornyǵýǵa tıis. Men osyndaı naqty mindet qoıyp otyrmyn. Alǵashqy oń nátıjeler bar. Tólem júıesine saralanǵan tásil engizildi. Sýdy jáne elektr qýatyn barynsha únemdep paıdalanatyn turǵyndar «tutynýdyń áleýmettik normasyna» sáıkes tólemdi eń tómen tarıfpen tóleıtin boldy. Bul qadam burynǵy júıeden bas tartyp, áleýmettik ıgilikterdi ádil bóletin júıe qurýǵa múmkindik beredi. Eldiń resýrstaryn tańdaýly adamdar emes, barsha jurt birdeı paıdalanýǵa tıis. Sonda ǵana zamanǵa saı ınfraqurylym men tıimdi energetıka júıesin qalyptastyra alamyz. Osylaısha, ekonomıkanyń sapalyq turǵydan ósýine zor serpin beremiz, - dedi Qasym-Jomart Toqaev.
Aıta keteıik, búgin Turkistan» gazetinde Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaevtyń atalǵan basylymnyń bas redaktory, belgili aqyn, pýblıtsıst Baýyrjan Babajanulyna bergen keń kólemdi suhbaty jarııalandy.