Toqaev pen Pýtın qol qoıǵan Deklaratsııanyń tolyq mátini jarııalandy
ASTANA. KAZINFORM – Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaevtyń Máskeýge memlekettik sapary aıasynda qol qoıylǵan Qazaqstan men Reseı arasyndaǵy qarym-qatynastardy jan-jaqty strategııalyq áriptestik pen odaqtastyq deńgeıine kóshirý týraly Deklaratsııanyń mátini jarııalandy.
Qazaqstan Respýblıkasy men Reseı Federatsııasynyń memleketaralyq qatynastaryn jan-jaqty strategııalyq áriptestik pen odaqtastyq deńgeıine shyǵarý týraly Deklaratsııa
Qazaqstan Respýblıkasy men Reseı Federatsııasy Qazaqstan Respýblıkasynyń Prezıdenti Q.K. Toqaevtyń 2025 jylǵy 12 qarashada Reseı Federatsııasyna jasaǵan alǵashqy memlekettik saparynyń qorytyndylary boıynsha,
- 1992 jylǵy 25 mamyrdaǵy Qazaqstan Respýblıkasy men Reseı Federatsııasy arasyndaǵy dostyq, yntymaqtastyq jáne ózara kómek týraly sharttyń, 1998 jylǵy 6 shildedegi Qazaqstan Respýblıkasy men Reseı Federatsııasy arasyndaǵy HHІ ǵasyrǵa baǵdarlanǵan máńgilik dostyq pen odaqtastyq týraly Deklaratsııanyń, sondaı-aq 2013 jylǵy 11 qarashadaǵy Qazaqstan Respýblıkasy men Reseı Federatsııasy arasyndaǵy HHІ ǵasyrdaǵy tatý kórshilik jáne odaqtastyq týraly sharttyń erejelerine qatań sáıkestikte áreket etip,
- Qazaqstan Respýblıkasynyń Prezıdenti men Reseı Federatsııasy Prezıdentiniń HHІ ǵasyrdaǵy tatý kórshilik pen odaqtastyq týraly shartqa qol qoıylǵanyna 10 jyl tolýyna oraı 2023 jylǵy 9 qarashadaǵy birlesken málimdemesiniń jáne Qazaqstan Respýblıkasy Prezıdenti men Reseı Federatsııasy Prezıdentiniń Jańa jahandyq tártip jaǵdaıynda strategııalyq áriptestikti tereńdetý týraly 2024 jylǵy 27 qarashadaǵy birlesken málimdemesiniń uzaq merzimdi baǵdarlaryna súıenip,
- Qazaqstan-Reseı dıalogyna tán ózara túsinistik, teń quqyqtylyq pen senimniń aıryqsha ahýalyn erekshe atap kórsetip,
- ózara qoldaýǵa jáne ortaq tarıhty, egemendik pen aýmaqtyq tutastyqty, derbes ishki jáne syrtqy saıasatty, mádenı biregeılikti qurmetteýge negizdelgen ǵasyrlar boıǵy dostyq pen odaqtastyqtyń myzǵymastyǵyn rastap,
- jahandyq syn-qaterler men qaýipter jaǵdaıynda, sondaı-aq ishki saıası turaqsyzdyqty týdyrýǵa baǵyttalǵan kez kelgen áreketterge qarsy turýda birin-biri qoldaýǵa degen sheshimderin málimdep,
- saıası, ekonomıkalyq jáne gýmanıtarlyq salalarda, qorǵanys pen qaýipsizdik baǵyttarynda is júzindegi ózara is-qımyldyń turaqty joǵary serpinin quptap,
- kóp josparly ekijaqty qatynastar men kópjaqty formattaǵy yntymaqtastyqtyń barlyq keshenin odan ári damytý, olardy eki memlekettiń órkendeýi men beıbit bolashaǵy úshin neǵurlym joǵary deńgeıge shyǵarý, ortaq óńirde jáne tutas Eýrazııada qaýipsizdik pen turaqtylyqty nyǵaıtý múddesinde,
mynadaı mazmundy qamtıtyn odaqtastyq qatynastar sheńberinde ózara jan-jaqty strategııalyq áriptestikti ornatqanyn JARIıALAIDY:
I. Saıasat pen qaýipsizdik salasynda
1. Taraptar Qazaqstan Respýblıkasy men Reseı Federatsııasy arasyndaǵy artyqshylyq berilgen qatynastardyń myzǵymastyǵynyń kepili retinde barlyq deńgeıdegi saıası baılanystardy, memleketter kóshbasshylarynyń, úkimetter basshylarynyń, ortalyq jáne óńirlik bılik organdary basshylarynyń senimdi dıalogin, qarqyndy parlamentaralyq jáne qoǵamdyq baılanystardyń joǵary serpinin qoldaıdy.
2. Taraptar Birikken Ulttar Uıymy (BUU) Jarǵysynda bekitilgen barlyq maqsattar men qaǵıdattardy qosa alǵanda, halyqaralyq quqyq normalaryn saqtaýǵa negizdelgen neǵurlym ókildikti jáne ádil kóppolıarly álemdik tártip ornatý maqsatyna beıildiligin saqtaıdy.
3. Taraptar memleketter men olardyń birlestikteriniń óz qaýipsizdigin qamtamasyz etýi basqalardyń qaýipsizdigine nuqsan keltirmeýge tıis ekendigine súıene otyryp, ornyqty halyqaralyq qaýipsizdik múddesinde tyǵyz yntymaqtasady. Eýrazııa qurlyǵynda teń jáne birtutas qaýipsizdiktiń senimdi arhıtektýrasyn qalyptastyrý Taraptardyń irgeli múddelerine saı keledi. Onyń júıe quraýshy elementterine Ujymdyq qaýipsizdik týraly shart uıymy (UQShU), Táýelsiz Memleketter Dostastyǵy (TMD), Shanhaı yntymaqtastyq uıymy jáne Azııadaǵy ózara is-qımyl jáne senim sharalary jónindegi keńes jatady.
4. Taraptar UQShU-nyń óńirlik turaqtylyqty qamtamasyz etýdegi negizgi rólin rastaıdy jáne osy Uıymnyń, onyń ishinde oǵan aldaǵy 2026 jyly Reseı Federatsııasynyń tóraǵalyq etýi sheńberinde onyń áleýetin odan ári arttyrýǵa umtylysyn erekshe atap kórsetedi. Taraptar UQShU-nyń daǵdarysqa den qoıý tetikterin jetildirýge, ujymdyq qaýipsizdik júıesiniń kúshteri men quraldarynyń jaýyngerlik qabiletin arttyrýǵa, zamanaýı syn-qaterler men qaýipterge qarsy ózara is-qımyldy tereńdetýge yqpal etetin bolady.
5. Taraptar 1968 jylǵy 1 shildedegi ıAdrolyq qarýdy taratpaý týraly sharttyń (ıAQTSh) rejımin nyǵaıtýdyń balamasyzdyǵyn rastaıdy jáne Sharttyń tutastyǵy men ornyqtylyǵyn qamtamasyz etý, ony konıýktýralyq múddeler úshin paıdalanýǵa jol bermeý boıynsha úılestirilgen kúsh-jiger jumsaıtyn bolady. Taraptar halyqaralyq deńgeıde tanylǵan, ıadrolyq qarýdan azat aımaqtar retinde halyqaralyq jáne óńirlik beıbitshilik pen qaýipsizdikti nyǵaıtatynyn, osy Kelisimniń rejımin kúsheıtetinin senimdi rastaıdy. Osy turǵyda Taraptar 2006 jylǵy 8 qyrkúıektegi Ortalyq Azııadaǵy ıadrolyq qarýdan azat aımaq týraly sharttyń (Semeı shartynyń) – Soltústik jarty shardaǵy jalǵyz osyndaı aımaqtyń mańyzdy rólin atap ótti.
6. Taraptar bıologııalyq qaýipsizdik salasyndaǵy, onyń ishinde UQShU-ǵa múshe memleketterdiń ýákiletti organdarynyń Bıologııalyq qaýipsizdik máseleleri jónindegi úılestirý keńesi sheńberinde yntymaqtastyqty damytýǵa jáne Bakterıologııalyq (bıologııalyq) jáne ýytty qarýlar jasaýǵa, óndirýge jáne onyń qorlaryn jınaqtaýǵa tyıym salý jáne olardy joıý týraly konventsııanyń rejımin nyǵaıtý jónindegi bastamalardy ózara qoldaýǵa nıetti.
7. Taraptar halyqaralyq aqparattyq qaýipsizdikti qamtamasyz etý salasyndaǵy yntymaqtastyqty tereńdetýge nıetti; BUU-nyń halyqaralyq aqparattyq qaýipsizdik máselelerin talqylaýdaǵy basty rólin erekshe atap ótedi; 2026 jyly BUU-da halyqaralyq qaýipsizdik turǵysynda aqparattyq-kommýnıkatsııalyq tehnologııalar salasyndaǵy jetistikter jónindegi dúnıejúzilik tetikti qurý jáne aqparattyq-kommýnıkatsııalyq tehnologııalardy paıdalaný salasynda memleketterdiń jaýapty bolý tártibin ilgeriletý týraly ýaǵdalastyqty quptaıdy; osy tetik sheńberinde halyqaralyq aqparattyq qaýipsizdik salasynda ámbebap quqyqtyq turǵydan mindetteıtin normalardy ázirleýdiń qajettiligin aıryqsha atap ótedi; 2024 jylǵy 24 jeltoqsandaǵy BUU-nyń kıberqylmysqa qarsy konventsııasynyń kúshine enýin jedeldetý, sondaı-aq atalǵan Konventsııaǵa qosymsha hattama ázirleý arqyly aqparattyq qylmysqa qarsy kúres tetikterin jetildirý úshin kúsh-jiger jumsaýǵa shaqyrady. Memleketterdiń ishki isterine aralasý, sondaı-aq dıversııalyq-lańkestik maqsatta aqparattyq-kommýnıkatsııalyq tehnologııalardy paıdalaný áreketterine jol berilmeýi tıis dep sanaıdy; jasandy ıntellekt tehnologııalaryn ázirleýshilerdiń egemendik pen ulttyq zańnamany qatań saqtaýyn qamtamasyz etý qajettiligine erekshe nazar aýdara otyryp, BUU-nyń osy taqyrypty talqylaýdaǵy ortalyq rólin qoldaıdy.
8. Taraptar úshin Kaspıı teńizinde Taraptarǵa tıesili emes qarýly kúshterdiń bolmaýyn, bir-biriniń qaýipsizdigine nuqsan keltirmeýdi, Kaspıı mańy memleketteriniń óz aýmaqtaryn basqa memleketterge Taraptardyń kez kelgenine qarsy basqynshylyq jáne basqa da áskerı is-qımyldar jasaý úshin bermeýin, Kaspıı teńizin beıbit maqsattarda paıdalanýdy, Kaspıı teńizine baılanysty barlyq máselelerdi beıbit quraldarmen sheshýdi qosa alǵanda, 2018 jylǵy 12 tamyzdaǵy Kaspıı teńiziniń quqyqtyq mártebesi týraly konventsııada baıandalǵan Kaspıı mańy memleketteri yntymaqtastyǵy qaǵıdattarynyń qundylyǵy buljymaıtyn kúıde qalady.
9. Kaspıı teńizi deńgeıiniń ózgerýin nazarǵa ala otyryp, Taraptar barlyq Kaspıı mańy memleketteriniń qatysýymen onyń sý resýrstaryn saqtaý jónindegi yntymaqtastyqqa múddeli ekenin rastaıdy. Taraptar Kaspıı mańy memleketteriniń tıisti memleketaralyq baǵdarlamasyn ázirleý jónindegi Qazaqstan Respýblıkasynyń bastamasyna erekshe mán beredi.
10. Qazaqstan Respýblıkasynda Ortalyq Azııa men Aýǵanstanǵa arnalǵan ornyqty damý maqsattary boıynsha BUU Óńirlik ortalyǵyn qurylǵanyn ózara tıimdi, uzaq merzimdi jáne jalpy óńirlik ornyqty damý jobalaryn ilgeriletý úshin perspektıvalyq alań retinde quptady.
11. Taraptar qarýdy ǵaryshta ornalastyrýdyń jáne ǵarysh obektilerine qatysty kúsh qoldanýdyń nemese kúshpen qater tóndirýdiń aldyn alý, sondaı-aq qarýdy ǵaryshta birinshi bolyp ornalastyrmaý jónindegi saıası mindettemeni qabyldaý bastamasyn ilgeriletý úshin birlesip kúsh-jiger jumsaýdy jalǵastyrady.
II. Ekonomıkalyq yntymaqtastyq jáne ıntegratsııa salasynda
12. Taraptar qatysýshy memleketter arasyndaǵy saýda qatynastaryn yryqtandyrýdy, kólik-logıstıkalyq ınfraqurylymdy birlesip damytýdy jáne ekonomıkalyq ózara is-qımyldyń ózge de máselelerin qosa alǵanda, onyń ishinde Úlken Eýrazııalyq áriptestik ıdeıasy sheńberinde eýrazııalyq keńistiktegi ıntegratsııalyq protsesterdi ushtastyrý máseleleri boıynsha birlesip jumys isteýge daıyn.
Taraptar Eýrazııalyq ekonomıkalyq odaqtyń ósip kele jatqan halyqaralyq bedelin atap ótip, 2014 jylǵy 29 mamyrdaǵy Eýrazııalyq ekonomıkalyq odaq týraly shartqa sáıkes ortaq naryqtardy damytýdy jáne ulttyq ekonomıkalardyń básekege qabilettiligin arttyrý mindetterin, onyń ishinde 2026 jyly Qazaqstan Respýblıkasynyń Odaqta tóraǵalyq etýi sheńberinde birlesip sheshýdi jalǵastyrady.
Taraptar TMD-ny keń aýqymdy kooperatsııa úshin mańyzdy ıntegratsııalyq alań retinde qarastyrady. Taraptar Dostastyq sheńberinde ózara is-qımyldy damytý men tereńdetýdi qoldaıdy jáne jahandyq ári óńirlik yntymaqtastyq protsesterine eleýli úles qosatyn bedeldi halyqaralyq uıym retinde aldaǵy ýaqytta onyń áleýetin nyǵaıtý boıynsha birlesken jumysqa daıyn ekendikterin bildiredi.
13. Taraptar saýda-ekonomıkalyq, ónerkásiptik, energetıkalyq, qarjylyq jáne ınfraqurylymdyq yntymaqtastyqtyń, aýyl sharýashylyǵy men azyq-túlik kooperatsııasynyń áleýetin tolyǵyraq ashady. Saýda qurylymyn ártaraptandyrýdy, ony qazirgi geosaıası jaǵdaılarǵa beıimdeýdi, ózara saýda jáne tranzıt kezinde taýarlar men kórsetiletin qyzmetterdiń qozǵalysyna shamadan tys kedergilerdi boldyrmaýdy, «irkilissiz» kólik-logıstıkalyq keńistik qurýdy, ekonomıkalardy tsıfrlandyrýdy, tehnıkalyq retteýdi jetildirýdi, ózara is-qımyl úshin jańa salalar izdeýdi jalǵastyrady.
14. Taraptar ózara saýdany damytý men halyqaralyq beıbitshilik pen qaýipsizdikti qoldaýǵa baǵyttalǵan sharalar arasyndaǵy ońtaıly teńgerimge qol jetkizý jónindegi mindetterdi basshylyqqa ala otyryp, eksporttyq baqylaý salasyndaǵy ózara is-qımyldy dáıekti túrde arttyratyn bolady.
15. Qazaqstan Respýblıkasy men Reseı Federatsııasy arasyndaǵy álemdegi eń uzyn qurlyqtaǵy shekarany nazarǵa ala otyryp, Taraptar óńiraralyq jáne shekara mańy yntymaqtastyǵyn memleketaralyq qatynastardy nyǵaıtý úshin biregeı qural retinde paıdalanatyn bolady.
16. Bıylǵy jyly 2005 jylǵy 18 qańtardaǵy Qazaqstan-Reseı memlekettik shekarasy týraly Qazaqstan Respýblıkasy men Reseı Federatsııasy arasyndaǵysharttyń 20 jyldyǵyn atap ótý aıasynda Taraptar eki memlekettiń egemendigi pen aýmaqtyq tutastyǵyna degen ózara senim men qurmet turǵysynan atalǵan qujattyń irgeli jáne tereń sımvoldyq mánin aıryqsha atap ótedi.
17. Taraptar qarjy salasyndaǵy yntymaqtastyqty, onyń ishinde ózara esep aıyrysýda ulttyq valıýtalardy paıdalanýdy keńeıtýge jáne tólem ınfraqurylymdaryn damytýǵa baǵyttalǵan yntymaqtastyqty odan ári nyǵaıtatyn bolady.
18. Taraptar memleketterdiń ımmýnıtetterine jáne olardyń menshigine, onyń ishinde egemendi rezervterge qatysty halyqaralyq mindettemeler buljytpaı saqtalýy tıis ekenin rastaıdy.
19. Taraptar turaqty, saıası konıýktýraǵa ushyramaıtyn halyqaralyq kólik dálizderin qalyptastyrýdyń, ekonomıkalyq egemendikti qamtamasyz etetin logıstıkalyq ınfraqurylymdy jańǵyrtý men keńeıtýdiń mańyzdylyǵyn moıyndaıdy.
Taraptar yntymaqtastyqtyń negizgi baǵyttarynyń biri retinde óńirlik ózara baılanysty nyǵaıtýǵa jáne neǵurlym tıimdi, senimdi jáne qaýipsiz jetkizý tizbekteri esebinen júkter aǵynyn ártaraptandyrýǵa múmkindik beretin birtutas eýrazııalyq kólik-logıstıkalyq qurylym qurý ekenin rastaıdy. «Soltústik – Ońtústik» halyqaralyq kólik dáliziniń ótkizý qabiletin arttyrý jáne ony óńirdegi basqa da kólik kúre joldarymen ushtastyrý boıynsha kúsh-jiger erekshe mańyzǵa ıe bolady.
Qazaqstan Respýblıkasy men Reseı Federatsııasy arasyndaǵy kóliktik baılanysty nyǵaıtý maqsatynda Taraptar jańa halyqaralyq kólik dálizderin qalyptastyrý jáne qoldanystaǵy halyqaralyq kólik dálizderin, atap aıtqanda «Batys Eýropa – Batys Qytaı» baǵytyn jańartý boıynsha yntymaqtastyqty jalǵastyrady. Sondaı-aq transshekaralyq logıstıkalyq ınfraqurylymdy jaqsartýǵa, onyń ishinde zamanaýı tsıfrlyq sheshimderdi qoldana otyryp, Qazaqstan-Reseı Memlekettik shekarasyndaǵy ótkizý pýnktterin rekonstrýktsııalaýǵa jáne jetildirýge erekshe nazar aýdarylatyn bolady. Taraptar Eýrazııalyq «Altaı» óńiriniń áleýetin damytýǵa baǵyttalǵan «Transaltaı dıalogi» bastamasy sheńberinde ózara is-qımyl jasaıtyn bolady.
20. Taraptar munaı men munaı ónimderin, tabıǵı gazdy, kómir men elektr energııasyn óndirýdi, tasymaldaýdy jáne jetkizýdi qamtıtyn energetıka salasyndaǵy áriptestikti nyǵaıtýdy jalǵastyrady. Qazaqstan Respýblıkasy men Reseı Federatsııasynyń ekonomıkalyq jáne energetıkalyq qaýipsizdigin qamtamasyz etý maqsatynda Taraptar energııa resýrstaryn kedergisiz tasymaldaýǵa, barlaý jáne jańa ken oryndaryn ıgerý salalaryndaǵy jobalardy qosa alǵanda, birlesken energetıkalyq jobalardy iske asyrýdy, ekonomıkalardyń energııalyq tıimdiligin arttyrý úshin jaǵdaılar jasaýdy jalǵastyrady.
21. Gaz salasyndaǵy yntymaqtastyqqa, onyń ishinde gazdy úshinshi elderge tasymaldaý máselelerine, sondaı-aq asa mańyzdy transshekaralyq energetıkalyq ınfraqurylymdy berik qorǵaýdy qamtatamsyz etýge erekshe nazar aýdarylady.
Taraptar ekijaqty ózara is-qımyldyń basym baǵyttarynyń biri retinde Qazaqstan Respýblıkasynyń soltústik jáne shyǵys óńirlerin gazben qamtamasyz etý jónindegi jobany ýaqtyly jáne sapaly iske asyrýdyń mańyzdylyǵyn atap ótti.
Taraptar óńirdegi energetıkalyq turaqtylyqty qamtamasyz etýde jáne ekonomıkalyq yntymaqtastyqty damytýda sheshýshi ról atqaratyn Kaspıı Qubyrjol konsortsıýmynyń úzdiksiz jáne ornyqty jumys isteýin qoldaıdy.
22. Taraptar densaýlyq saqtaý, medıtsına jáne farmatsevtıka qyzmetkerlerin kásibı daıarlaý men olardyń biliktiligin arttyrý, ǵylymı qyzmetti jandandyrý, onyń ishinde jasandy ıntellektini qoldaný, medıtsına jáne farmatsevtıka ónerkásibin damytý, sondaı-aq medıtsınalyq kómekti uıymdastyrýdy jetildirý salalaryndaǵy yntymaqtastyqty jalǵastyrýdyń mańyzdylyǵyn rastaıdy.
III. Ǵylymdy qajet etetin ozyq salalarda
23. Taraptar parnıktik gazdar shyǵaryndylarynyń tómen deńgeıimen áleýmettik-ekonomıkalyq damýǵa jáne ádil ári teńgerimdi energııalyq aýysýdy ilgeriletýge baǵdarlanady. Bul rette parnıktik gazdar shyǵaryndylaryn azaıtý protsesi árbir eldiń ereksheligi, onyń tabıǵı-klımattyq erekshelikteri men ulttyq múddeleri eskerile otyryp júzege asyrylýy tıis ekenine súıene otyryp, barlyq energııa kózderin (qazba otyndary, jańartylatyn energııa kózderi, gıdroenergetıka, atom jáne sýtegi energetıkasy) paıdalana otyryp, áleýmettik-ekonomıkalyq damý salasyn qosa alǵanda, ártaraptandyrylǵan energııa teńgerimine quqyq dáıekti túrde qorǵalady. Tehnologııalyq beıtaraptyq, halyqaralyq qarjylandyrý kózderine kemsitýsiz qol jetkizý jáne energetıkalyq tehnologııalardy ózara tıimdi sharttarmen kedergisiz berý qaǵıdattary asa mańyzdy bolyp qala beredi.
Osy turǵyda Reseı Federatsııasy Qazaqstan Respýblıkasynyń atom energetıkasynyń ulttyq salasyn qurýda senimdi áriptes bolady jáne Qazaqstan Respýblıkasynda alǵashqy atom elektr stantsııasyn salý jónindegi halyqaralyq konsortsıýmnyń kóshbasshysy retinde óz mindettemelerin tolyq kólemde oryndaıdy.
24. Taraptar ekijaqty ýaǵdalastyqtar men ózderi qatysýshysy bolyp tabylatyn halyqaralyq sharttarǵa tıisti nazar aýdara otyryp, qorshaǵan ortany qorǵaý jáne tabıǵatty utymdy paıdalaný salasyndaǵy yntymaqtastyqty nyǵaıtýǵa nıetti.
Qazaqstan Respýblıkasy men Reseı Federatsııasynyń shekara mańy aýmaqtaryndaǵy biregeı tabıǵı ekojúıelerin saqtaý maqsatynda transshekaralyq sý obektilerin ornyqty basqarý, transshekaralyq erekshe qorǵalatyn tabıǵı aýmaqtar júıesin damytý men bıologııalyq ártúrlilikti saqtaý, tabıǵı apattardyń aldyn alý jáne qaýip-qaterin azaıtý jónindegi birlesken qyzmet jalǵastyrylatyn bolady.
25. Taraptar halyqaralyq óndiristik-ótkizý tizbekterin qurýǵa súıene otyryp, energııalyq aýysý úshin qajetti asa mańyzdy shıkizat materıaldary salasyndaǵy is júzindegi ózara is-qımyldy jalǵastyrady.
26. Tsıfrlyq salany damytýdyń ulttyq strategııalary negizinde úılesimdi ózara is-qımyl sheńberinde Taraptar memlekettik basqarý, kedendik jáne salyqtyq ákimshilendirýdi tsıfrlandyrý salasyndaǵy ozyq praktıkalarmen almasatyn bolady.
27. Reseı tarapy Qazaqstan Respýblıkasynyń Azııa jáne Tynyq muhıt óńirine arnalǵan BUU Ekonomıkalyq jáne áleýmettik komıssııasy qamqorlyǵymen tsıfrlyq sheshimder ortalyǵyn qurý jónindegi bastamasyna oń kózqaras bildiredi jáne atalǵan ortalyqty qurýdyń ári onyń mandatynyń ózara tıimdi parametrlerin kelisý, sondaı-aq onyń keıingi qyzmeti boıynsha osy alańda Qazaqstan tarapymen birlesip jumys isteýge daıyn.
28. Adamzattyń ǵylymı-tehnıkalyq progresine qosqan úlesi baǵa jetpes Baıqońyr ǵarysh aılaǵynyń 70 jyldyǵyna oraı Taraptar ǵarysh keńistigin zertteý jáne beıbit maqsatta paıdalaný, Qazaqstan Respýblıkasynyń ulttyq ǵarysh baǵdarlamasyn jasaý maqsatynda osy obektide uzaq merzimdi yntymaqtastyqty damytýǵa nıetti.
ІV. Gýmanıtarlyq salada
29. Uly Otan soǵysyndaǵy Jeńistiń 80 jyldyǵyn merekeleý aıasynda Taraptar sol kezdegi oqıǵalar men KSRO halyqtarynyń álemdi natsızmnen qutqarýǵa qosqan erlik úlesi týraly tarıhı faktilerdi birlese zerdeleıtin bolady.
Taraptar keleshek urpaqtarda ortaq tarıhymyz týraly obektıvti kózqaras qalyptastyrýdaǵy bilim berý júıesiniń sheshýshi rólin atap ótedi. Jalpy tarıhqa aqylǵa qonymdy kózqaras qalyptastyrý jáne urpaqtardy soǵystardan qorǵaý – bizdiń halyqtarymyzdyń qasıetti paryzy.
30. Taraptar Qazaqstan men Reseı tarıhshylarynyń birlesken jumys toby, TMD-ǵa qatysýshy memleketterdiń tarıhshylary men arhıv qyzmetkerleriniń halyqaralyq qaýymdastyǵy (komıssııasy) sheńberinde jáne ózge de ekijaqty jáne kópjaqty alańdarda tarıhshylar, arhıv qyzmetkerleri, izdestirý jasaqtary, volonterler men jastar qozǵalystarynyń ózara is-qımylyn jalǵastyrady.
31. Taraptar eki el azamattarynyń bir-biriniń aýmaǵynda bolý sharttaryn odan ári jetildirýge baǵyttalǵan umtylysyn rastap, kóshi-qon salasyndaǵy syndarly ózara is-qımyldyń mańyzdylyǵyn atap ótti.
32. Taraptar Orys tili jónindegi halyqaralyq uıymnyń qurylýyn quptaı otyryp, onyń qyzmetine járdemdesetin bolady jáne osyǵan barlyq múddeli memleketterdi shaqyrady.
Taraptar TMD keńistiginde memleketaralyq qatynastar tili retinde orys tilin qoldaýǵa jáne ilgeriletýge járdemdesetin bolady.
33. Taraptar bilim berý jáne kadrlar daıarlaý salasynda tyǵyz yntymaqtastyqty jalǵastyrady, ǵylymı dıalogti dáıekti túrde damytatyn bolady.
34. Mádenı-gýmanıtarlyq baılanystar – odan ári qaraı kóbeıe beretin zamanaýı álemniń mádenı alýan túrliligine Taraptardyń qurmetine negizdelgen biregeı ıgilik. Bul irgetas negizinde eki baýyrlas halyqtyń ótkenin, dástúrleri men mádenıetin tereńirek túsinýge, jaqyn rýhanı-adamgershilik qundylyqtar negizinde olardyń ózara baıytylýyna, túrkiler men slavıandardyń órkenıettik birligine, «Uly Dala men ejelgi Rýs» baýyrlastyǵyna, dástúrli ıslam men pravoslavıe odaǵyna yqpal etýge múmkindik beretin dıalog jan-jaqty yntalandyrylady.
35. Taraptar eki memlekettiń jáne halyqtardyń dostyq pen odaqtastyqqa negizdelgen bolashaǵyna ortaq umtylysyn kórsetetin Astanadaǵy Qazaqstan men Reseıdiń Máńgilik dostyq alleıasy men Máskeýdegi Qazaqstan men Reseıdiń Dostyq skveriniń ashylýyn quptaıdy.
36. Mýzeıler, kitaphanalar, teatrlar, kórkem galereıalar jáne basqa da mádenıet mekemeleri, sondaı-aq shyǵarmashylyq kásip ókilderi, ádebı jáne kórkem birlestikter, kınematografıster arasynda almasýlar jalǵasatyn bolady. Tikeleı adamaralyq qarym-qatynasqa eleýli úles qosatyn halyqaralyq mádenı, bilim berý, ǵylymı, jastar forýmdary men festıvalderiniń, jalpy sporttyq is-sharalardyń jaǵymdy róli atap ótiledi.
37. Taraptar 1998 jylǵy 12 qazandaǵy Qazaqstan Respýblıkasynyń Úkimeti men Reseı Federatsııasynyń Úkimeti arasyndaǵy aqparattyq-mádenı ortalyqtardy qurý jáne olardyń qyzmet jaǵdaılary týraly kelisimdi iske asyrý sheńberinde júzege asyrylatyn ózara is-qımyldy quptaıdy.
38. Taraptar halyqaralyq gýmanıtarlyq yntymaqtastyqty saıasılandyrýǵa, mádenıet, ǵylym men sport qaıratkerlerin qandaı da bir negizde kemsitýge jol berilmeıdi dep esepteıdi. Taraptar kemsitýshilikti bolǵyzbaıtyn ashyq jáne qurmetke negizdelgen mádenıetaralyq dıalogti damytýdy birlesip jaqtaıtyn bolady.
39. Taraptar Qazaqstan Respýblıkasy men Reseı Federatsııasynyń óńirlerinde eki eldiń bilim berý standarttaryn eskerip, qazaqstandyq-reseılik jáne reseılik-qazaqstandyq jalpy bilim beretin uıymdar (mektepter) ashýǵa múddeli ekenin rastaıdy.
40. Taraptar Omby qalasynda ál-Farabı atyndaǵy Qazaq ulttyq ýnıversıtetiniń jáne Astana qalasynda Máskeý memlekettik halyqaralyq qatynastar ınstıtýty (Ýnıversıtet) fılıaldarynyń ashylýyn bilim berý baılanystaryn nyǵaıtýǵa baǵyttalǵan mańyzdy qadam retinde quptaıdy.
41. Taraptar Qazaqstan Respýblıkasynda sportty, tehnologııalardy jáne jastardyń ózara is-qımylyn biriktirý alańy retinde «Bolashaq oıyndary» halyqaralyq mýltısporttyq týrnırin ótkizýdi qoldaıdy.
42. Taraptar Máskeý q. Qazaqstannyń Reseıdegi Mádenıet kúnderin ótkizýin joǵary baǵalaıdy jáne mádenı ózara is-qımyldyń osy formatyn iske asyrýdy jalǵastyrý nıetin bildiredi.
Qazaqstan Respýblıkasynyń Prezıdenti Q.K. Toqaev pen Reseı Federatsııasynyń Prezıdenti V.V. Pýtın bolashaqqa baǵyttalǵan joǵaryda baıandalǵan maqsattar men mindetterdi iske asyrý Qazaqstan Respýblıkasy men Reseı Federatsııasy arasyndaǵy jan-jaqty strategııalyq áriptestik pen odaqtastyq qatynastardy odan ári nyǵaıtý múddesinde eki baýyrlas halyqtyń dostyǵy men yntymaqtastyǵynyń berik irgetasyna aınalatynyna kámil senedi.