Toqaev Ortalyq Azııa elderin sý máselesinde birlesip áreket etýge shaqyrdy
ASTANA. KAZINFORM — Prezıdent sý problematıkasyn aımaq elderine ortaq ári halyqaralyq qoǵamdastyq nazar aýdaratyn ózekti másele retinde qarastyrýǵa shaqyrdy. Bul týraly Aqordanyń baspasóz qyzmeti habarlady.
– Bul ulttyq deńgeıdegi nemese taktıkalyq emes, álemdik mańyzy bar strategııalyq mindet. Sondyqtan naqty iske kóshý kerek. Qor jumysynyń uıymdastyrý mehanızmderin jańartý da ózekti. Sol arqyly Uıym qyzmetiniń qoldanbaly sıpaty kúsheıe túsedi. Bizdiń oıymyzsha, Qordyń óńirge ortaq platforma retindegi rólin nyǵaıta túsken jón. Osylaısha, sý, ekologııa jáne ornyqty damý máselelerin Ortalyq Azııa elderiniń múddesine saı tıimdi sheshýge bolady. Buǵan deıin qalyptasqan ózara yqpaldastyqty damytqan durys. Halyqaralyq sarapshylardyń baqylaýynsha, sońǵy jyldary sý máselesinde aımaq elderi óz múddelerin alǵa shyǵaryp otyr. Halyqaralyq aspektiler, ózara yntymaqtastyq, sonyń ishinde kórshiles memleketterdiń qajettiligi eskerilmeıdi. Olardyń pikirinshe, sý-energetıka salasynda tepe-teńdiktiń bolmaýy, transshekaralyq ózenderdi basqarý tártibiniń buzylýy, ekologııalyq zardaptyń saldaryn elemeý – negizgi sebep. Dál osyndaı qıyn jaǵdaıda ár eldiń sýǵa qatysty strategııasyn ushtastyrýǵa umtylyp kórý kerek. Bul sý únemdeý isindegi ozyq tájirıbelerdi keńinen taratýǵa múmkindik beredi. Ortalyq Azııa memleketteri basshylarynyń byltyrǵy Konsýltatıvtik kezdesýinde halyqaralyq standarttarǵa súıene otyryp, Sýdy paıdalaný jónindegi negizdemelik konventsııa qabyldaýdy usynǵan edim. Mundaı konventsııa qabyldaý kópjaqty yqpaldastyqtyń kelisilgen qaǵıdattaryn bekitýge jáne transshekaralyq sýdy paıdalanýdyń tıimdiligin arttyrýǵa jol ashady. Osy máselege zeıin qoıýlaryńyzdy suraımyz, – dedi Memleket basshysy.
Qasym-Jomart Toqaev sý salasyn tsıfrlandyrýdy, sonyń ishinde Syrdarııa men Ámýdarııa basseınderinde monıtorıngteýdiń biryńǵaı avtomattandyrylǵan júıesin engizýdi basty mindet retinde atady. Bul tetik derekterdiń ashyqtyǵy men naqtylyǵyn qamtamasyz etedi.
– Qazaqstan men Ózbekstan Syrdarııa basseınindegi on ýchaskeni avtomattandyrýǵa kiristi. Osy tájirıbeni Aral teńizindegi barlyq basseınge engizýge bolar edi. Qordy ınstıtýtsıonaldyq turǵydan odan ári damytý máselesi ózekti. Bul úderis birshama sozylyp ketti dep oılaımyn. Kezek kúttirmeıtin mindettiń biri – Memleketaralyq energetıka komıssııasyn qurýdy aıaqtaý. Elderimizdi turaqty ári senimdi túrde sýmen qamtý boıynsha energetıka salasyndaǵy is-qımyldy úılestirýdiń mańyzy zor ekenin ómirdiń ózi kórsetip otyr. Sondyqtan, bizdiń oıymyzsha, Qordyń sý sharýashylyǵy jáne energetıka komıssııalarynyń otyrystaryn ushtastyrǵan jón. Eń áýeli, memleketaralyq energetıka komıssııasynyń Syrdarııa ózeni basseınindegi jumysyn jolǵa qoıý oryndy dep sanaımyz. Odan keıin yqpaldastyq tetikterin jetildire otyryp, Aral teńiziniń tutas basseınin qamtý arqyly bul formattyń aıasyn keńeıtýge bolady. Birneshe kezeńnen turatyn mundaı tásil aımaqtaǵy barlyq eldiń múddesin saqtaýǵa múmkindik beredi, – dedi Qazaqstan Prezıdenti.
Aıta ketelik Prezıdent Halyqaralyq Araldy qutqarý qory quryltaıshy memleketter basshylary keńesiniń otyrysyn ótkizdi.
