Toqaev: Kaspııdi saqtap qalý – jaýapkershilik ári arymyzǵa syn
ASTANA. KAZINFORM — Qazaqstan Prezıdentiniń aıtýynsha, Kaspııdiń múshkil halin aımaqtaǵy aýqymdy klımattyq ózgeristen bólip qaraýǵa bolmaıdy.
Qasym-Jomart Toqaev osy ǵasyrdyń sońyna qaraı óńirdiń keı jerlerinde temperatýra 5 gradýsqa deıin kóterilýi múmkin dep boljanǵanyn jetkizdi.
– Bul muzdyqtardyń erýin tezdetip, sý tapshylyǵyna, qýańshylyqqa jáne jerdiń tozýyna ákep soǵady. Dúnıejúzilik banktiń baǵalaýynsha, 2050 jylǵa qaraı óńirdegi shamamen 2,5 mıllıon adam klımat faktorlarynyń áserinen qonys aýdarýǵa májbúr bolýy múmkin. Kaspıı teńiziniń tartylýy keme qatynasyna jáne port ınfraqurylymyna, sondaı-aq balyq sharýashylyǵy, energetıka, ónerkásip sııaqty salalar men jaǵadaǵy eldi mekenderdiń ornyqty damýyna qater tóndiredi. Áńgime saldary aýyr, tipti aýqymdy ekologııalyq apatqa uryndyratyn kúrdeli syn-qaterler týraly bolyp otyr. Qazaqstan mundaı olqylyqtyń orny tolmaıtynyn jaqsy túsinedi. Aral qasireti tabıǵatty jaýapsyz paıdalanýdyń sońy qaıda aparyp soǵatynyn udaıy eske salady. Ondaı jaǵdaıdyń qaıtalanýyna eshqashan jol bermeý kerek. Bir kezderi «Uly teńiz», «Qart Kaspıı» dep ardaqtaǵan aıdyndy saqtap qalý – zamandas memleket qaıratkerleri úshin jaýapkershilik qana emes, arymyzǵa syn. Keler urpaqqa ne qaldyramyz degen oı mazalaıdy. Balalarymyz ben nemerelerimizdiń Kaspııdi qandaı kúıde kóretini búgingi qabyldaıtyn sheshimderimizge tikeleı baılanysty, – dedi Memleket basshysy.
Qasym-Jomart Toqaev Qazaqstannyń ekologııalyq túıtkilderge halyqaralyq jáne ulttyq deńgeıde erekshe nazar aýdaryp otyrǵanyna toqtaldy.
– Biz tabıǵatty aıalaý qundylyqtaryn nasıhattaý qajet dep oılaımyz. Bul qaǵıdattardyń jańa Konstıtýtsııamyzda kórinis tabýy beker emes. Negizgi zań azamattardy tabıǵat pen onyń baılyǵyna janashyrlyqpen qaraýǵa mindetteıdi, sondaı-aq adamdardyń turmysy men densaýlyǵyna qolaıly qorshaǵan ortany qorǵaý isinde memleketke jaýapkershilik júkteıdi. «Taza Qazaqstan» jalpyulttyq qozǵalysy mıllıonǵa jýyq volonterdi biriktirip, jańa ekologııalyq mádenıet qalyptastyrýdyń naqty quralyna aınaldy. Biz qarapaıym ári irgeli qaǵıdattardy basshylyqqa alamyz. Ekonomıkalyq damý men tabıǵatty qorǵaý ózara qaıshy emes, kerisinshe bir-birin tolyqtyratyn maqsattar sanalady, – dedi Prezıdent.
Aıta ketelik Kaspıı ıtbalyqtarynyń sany mıllıonnan 270 myńǵa deıin azaıǵan.
