Toqaev Beıjiń-Máskeý-Vashıngton úshtaǵanynda teń qatynas ornatqan kóshbasshy - saıasattanýshy

ASTANA. KAZINFORM – Saıasattanýshy Ǵazız Ábishev Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaevtyń Reseıge memlekettik saparyna oraı pikirin bildirdi.

- Qazaqstan Prezıdentiniń syrtqy saıası mundaı belsendiligi birinshiden, belgili bir nárseni aıǵaqtaıdy, ekinshiden, belgili bir baǵytqa jeteleıdi. Bul neni bildiredi? Bul – Qazaqstannyń sońǵy qatardaǵy memleket emestigin, shyn máninde halyqaralyq arenada derbes sýbekt ári naqty oıynshy retinde qabyldanatynyn kórsetedi. Bul orta derjavalar týraly áńgime haqynda. Kóshbasshylary mundaı belsendilik tanytpaıtyn shaǵyn elderdiń de bar ekendigi túsinikti. Degenmen, bizdiń qatarda Fınlıandııa prezıdenti Stýbty, Majarstandy jáne joǵary deńgeıde qabyldanatyn ózge de birneshe eldi atap ótýge bolady. Bul qalaı degende de bizdiń sýbektiligimizdi, táýelsizdigimiz ben syrtqy saıasattaǵy belsendi oıynshy retindegi qabiletimizdi dáleldeıdi. Biraq, qazirgi tańda Qazaqstan biregeı el ekenin, onyń kóshbasshysy Beıjiń-Máskeý-Vashıngton úshtaǵanynda teńdeı jaqsy qatynas ornatqan kóshbasysy bar ekenin moıyndaý qajet, - dedi ol.

Saıasattanýshynyń atap ótýinshe, Qazaqstan men Qytaı arasyndaǵy qatynastyń qanshalyqty tyǵyz ekenin kórip otyrmyz. XXI ǵasyrda, ásirese AQSh-tyń saýda qysymy jaǵdaıynda Qytaıdyń róli artyp kele jatqan shaqta, barlyǵy dál osy eldiń ekonomıkalyq saıasatyna táýeldi bolýda. Al Qazaqstannyń Qytaımen erekshe qarym-qatynasy, Qytaı basshysynyń Qazaqstanǵa qatysty jyly lebizderi, Qytaıdyń Qazaqstannyń qaýipsizdigi men táýelsizdigine kepil bolatyny – bári de joǵary baǵaǵa laıyq. Álemde Qytaıdyń peıili mundaı túsken elder qatary kóp emes.

- Prezıdent Toqaevtyń delegatsııa quramynda bolýy, tipti Ortalyq Azııa elderi basshylary delegatsııasynyń kóshbasshysy rólin atqarǵany kóp jaıtty ańǵartady. Bul pragmatıkalyq amerıkalyq saıasat úshin Qazaqstannyń mańyzdy ekenin, ony aımaqtyq mańyzdy oıynshy retinde tanıtynyn kórsetedi. Óıtkeni Qazaqstan aýmaǵy shyǵys pen batysty, soltústik pen ońtústikti baılanystyratyn kópir ispetti. Qazir dál osy aımaqta úlken geosaıası oıyn júrýi yqtımal, - dedi saıasattanýshy.

Osy oraıda ol keıbir halyqaralyq sarapshy Toqaevtyń «Pýtın álemniń kóptegen elinde bedelge ıe» degen sózin synmen qabyldaǵanyna nazar aýdartady. Biraq, Pýtınniń álemge tanymal tulǵa ekenin eshkim joqqa shyǵara almaıtynyn, Batys Eýropa men AQSh kózqarasy bir bólek, al Qytaıda, Taıaý Shyǵysta jáne damýshy elderde oǵan degen qatynas múlde basqa áńgime ekenin atap ótedi.

- Sondyqtan menińshe, Qazaqstan álemde oryn alyp jatqan jaıttarǵa qatysty baıypty, dál ári barynsha ońtaıly baǵa berip otyr. Bul óte durys. Óıtkeni, biz neǵurlym belsendi, aqyldy oıynshy bolsaq, soǵurlym dostarymyz kóp bolsa, halyqaralyq saıasattyń ajyramas bóligi retinde bizdi qabyldaıtyn adamdar mol bolsa, elimizdiń tarıhı taǵdyry úshin paıdaly bolmaq, - dedi saıasattanýshy.

Ǵazız Ábishev osydan 10 jyl buryn Qytaı Qazaqstanǵa 50 óndiris oshaǵyn kóshirýdi usynǵanda túsinbeýshilik bolǵanyn eske alady. 10 jyldyń ishinde Qytaıdyń qandaı jetistikterge jetkenin atap ótedi. Eger sol kezde bul bastamaǵa qoldaý kórsetkende qazir ekonomıkalyq turǵyda basqa deńgeıge kóterilýimiz múmkin ekenine nazar aýdartady.

- Degenmen, Qytaı óndirisimizge ınvestıtsııa salyp jatyr. Reseı myńdaǵan birlesken kásiporyn quryp, kásiporyndar ashýǵa kómektesip jatyr. Árıne, óz múddesine ekeni sózsiz. Biraq bul – ózara tıimdi múdde. Al AQSh-tan joǵary tehnologııalardy alamyz. Qazirgi qatynastyń jańa kezeńi aıasynda amerıkalyqtardy negizinen shıkizat qyzyqtyrǵanymen, Qazaqstan úkimetiniń mindeti – tehnologııa transferin qamtamasyz etý ekenine úmittenemin. Osy baǵytta alǵa jyljımyz dep senemin, - dedi Ǵazız Ábishev.