«Tóbe bı tórt tarabyna túgel alańdaıdy» - respýblıkalyq basylymdarǵa sholý
ASTANA. Mamyrdyń 15-i. /QazAqparat/ Qazaq aqparat agenttigi respýblıkalyq basylymdarda mamyrdyń 15-inde, senbi kúni shyqqan ózekti materıaldarǵa sholýdy usynady.
***
«Egemen Qazaqstan» gazetiniń senbilik sanynda QR Prezıdenti N.Nazarbaevtyń Almatyda bastalǵan «EQYU-nyń eýrazııalyq ólshemi» atty Transazııalyq parlamenttik forýmǵa qatysýshylarǵa arnalǵan quttyqtaýy jaryq kórdi. Memleket basshysynyń quttyqtaýynda «Qazaqstandyqtar 20 jylǵa jeter-jetpes ýaqytta jahandyq daǵdarys synaǵynan tabysty ótken, saıası júıesi turaqty jáne tıimdi naryqtyq ekonomıkaǵa kóshken memleket ornatty. Bizdiń ultaralyq jáne dinaralyq kelisim modelimiz - EQYU qyzmetiniń gýmanıtarlyq ólshemderin qamtamasyz etýge Qazaqstannyń qosqan naqty úlesi. Sabaqtastyq qaǵıdattaryna negizdelgen qazaqstandyq tóraǵalyq tujyrymdamasy bizdiń EQYU tıimdiligin arttyrýǵa, onyń Jer sharynyń úsh qurlyǵyndaǵy 56 memleketti biriktirip otyrǵan biregeı únqatysý alańy retindegi áleýetin damytýǵa úles qosýǵa degen nyq uıǵarymymyzdy pash etedi», delingen.
«Keshe Almatydaǵy «Interkontınental» qonaq úıinde «EQYU-nyń eýrazııalyq ólshemi» atty Transazııalyq parlamenttik forým óz jumysyn bastady. Aldyn ala aıta ketsek, mundaǵy talqylanǵan hám talqylanyp jatqan máseleler óziniń búgingi tańdaǵy asa kókeıkestiligimen daralanady. Forým baǵdarlamasynda 3 sessııanyń jumys isteıtini josparlanǵan bolatyn. Keshe salǵan betten talqyǵa túsken sonyń birinshisi - «Aımaqtyq qaýipsizdik. Aýǵanstan, lańkestik jáne esirtki zattarymen kúres, qarýsyzdaný» taqyrybyn qaýzady. Al «Eýrazııa: damýshy naryqtar jáne óris alǵan óktem qaterler. Ekonomıkalyq damý, saýda, resýrstardy basqarý, eńbek kóshi-qony, ekologııalyq máseleler» jáne «Adamzattyq ólshem. Dinı tózimdilik, saıası damý, adam saýdasymen kúres, genderlik teńdik» atty álemdik qoǵamdastyqty sansyratyp turǵan san taraý máseleler búgin ótetin ekinshi jáne úshinshi sessııalardaǵy ótkir pikirtalas pen parasatty da paıymdy áńgimeniń ózegine aınalmaq», dep jazady «Egemen Qazaqstan» gazeti. Maqalanyń tolyq nusqasyn oqyǵyńyz kelse basylymnyń senbilik nómirinde jarııalanǵan «Tóbe bı tórt tarabyna túgel alańdaıdy» degen taqyryppen berilgen maqalaǵa nazar aýdaryńyz.
Keshe «Rixos President Astana» qonaqúıinde Premer-Mınıstr Kárim Másimovtiń qatysýymen Ekonomıkalyq damý jáne saýda mınıstrliginiń, barlyq oblys ákimdikteriniń, «Damý» kásipkerlikti damytý qory» AQ-nyń, Qazaqstan qarjygerleri qaýymdastyǵy jáne ekinshi deńgeıli bankterdiń arasyndaǵy jeke kásipkerlik sýbektileriniń nesıeleri boıynsha syıaqy mólsherin sýbsıdııalaý jónindegi yntymaqtastyq týraly kelisimge jáne «Bıznestiń jol kartasy-2020» baǵdarlamasyn iske asyrý sheńberinde kepildik berý jónindegi kelisimderge resmı qol qoıý rásimi bolyp ótti. Osy jaıt arqaý bolǵan maqala «Egemen Qazaqstan» gazetinde «Sýdsıdııaǵa senim. Bankter bıznesti nesıeleýdi qaıtadan qolǵa aldy» degen taqyryppen berildi. «Baǵdarlamaǵa respýblıkalyq bıýdjetten 30 mlrd. teńge qarastyrylǵan. Bul qarjy úsh baǵyt boıynsha bólinip otyr. Jańa bıznes-bastamalardy qoldaýǵa 12 mlrd. teńge bólinetin bolady, al kásipkerlik sektordy saýyqtyrýǵa 16 mlrd. teńge bólý josparlansa, 2010 jyly eksportqa baǵdarlanǵan óndiristi qoldaýǵa 2 mlrd. teńge bólinbek», dep jazady basylym.
***
«Aıqyn» gazetiniń dástúrli «Aq sóıle!» aıdarynyń senbilik qonaǵy - Qazaqstan Prezıdentiniń keńesshisi Ermuhamet Ertisbaev. Taıaýda ǵana qos shatyrly Parlament qabyrǵasynda Memleket basshysyna ult lıderi mártebesin bekitetin zań jobasy qabyldanǵanyn arqaý etken ekeýara áńgime «Nazarbaev - Qazaqstannyń halpy ulttyq lıderi. Oǵan eshkimniń kúmáni bolmas» degen taqyryppen berilgen. Bul zań jobasynyń qabyldanýy Elbasynyń aldaǵy týǵan kúnine syılyq pa álde qyrǵyz oqıǵasyna baılanysty ma degen saýaldarǵa nyq jaýap bergen ol «Qyrǵyzstandaǵy jaǵdaıdyń Qazaqstandaǵy Ult lıderi týraly zańǵa eshqandaı qatysy joq», depti.
«Qaraǵandy oblysynyń Temirtaý qalasyndaǵy balabaqshalardyń basshylary «Balapan» baǵdarlamasyn tezirek júzege asyrýdyń «tıimdi» tásilin oılap tapqan kórinedi. Kóktem shyqqaly olar ata-analarǵa 5 jastan asyp, 6-ǵa tolǵan baldyrǵandardy balabaqshadan shyǵaryp, mektepke berý jóninde talap qoıa bastaǵan. Olarǵa mundaı pármen joǵary jaqtan, ıaǵnı bilim bóliminen jetken», dep jazady «Aıqyn» gazeti. Maqalanyń egjeı-tegjeıin basylymnyń búgingi nómirinde basylǵan «Balapandy» tez «ushyrǵysy» kelgenderdiń joly bolmady» degen maqaladan oqı alasyzdar.
«Tájikterdi tálkekke salǵan dert Qazaqstanǵa qaýip ákelmeıdi». «Aıqyn» gazetinde osy taqyryppen jarııalanǵan maqalada atalǵan elde polıomelıttiń kóbeıip otyrǵandyǵy, dúnıejúzilik DSU mamandary indettiń aldyn alýǵa aralasyp jatqandyǵy jazylǵan. Sondaı-aq basylym elimizdiń Densaýlyq saqtaý mınıstrliginiń indettiń aldyn alý jáne boldyrmaý maqsatynda is-sharalardy qolǵa alyp otyrǵandyǵyn atap ótken. «Osy jerde Dúnıejúzilik densaýlyq saqtaý uıymy «2002 jyldan bastap Qazaqstanda polıomelıt aýrýy taralmaǵan» dep jarııalaǵanyn aıta ketkenimiz oryndy. Elimizde polıomelıt boıynsha epıdemıologııalyq jaǵdaı turaqty, balalardy egý byltyr 98,6 paıyzdy quraǵan. Jalpy alǵanda tájikterdi tálkekke salǵan dertten Qazaqstanǵa keler qaýip joq eken», dep jazady basylym.
***
«Ótken naýryz aıynda sý tasqynynan zardap shekken Almaty oblysyna qarasty Qyzylaǵash aýylynyń mektep bitirýshileri Biryńǵaı ulttyq testileýdi keshiktirip tapsyrý týraly Bilim jáne ǵylym mınıstrligi bergen jeńildikten bas tartty», dep jazady «Alash aınasy» gazeti. Basylymnyń habarlaýynsha, keshe atalǵan eldi mekenniń mektep túlekterimen kezdesken Janseıit Túımebaev mınıstrlik sheshimimen UBT bir jarym aıǵa shegerilgenin jetkizgen. Alaıda túlekter shildeniń 19-26-syna qaldyrylǵan emtıhannan bas tartypty.
Osy basylymnyń «Dat!» aıdarynda QR Bilim jáne ǵylym vıtse-mınıstri Mahmetqalı Sarybekovpen aradaǵy suhbat «Eski júıe boıynsha emtıhan qabyldaýǵa qaıta oralýdyń qajettiligi joq» degen taqyryppen jaryq kórdi. Basylym tilshisiniń bilim berý salasyna qatysty barlyq saýaldaryna jan-jaqty jaýap bergen M.Sarybekov «UBT-nyń eski júıeden ereksheligi - bilim sapasyn baǵalaýdaǵy obektıvtiligi. UBT-da eski júıedegideı ár pánnen bir-eki suraqtan ǵana emes, bes pánnen 25 suraqtan beriledi. Bul oqýshylardyń bilimin jan-jaqty tekserýge múmkindik týǵyzady. Sondaı-aq UBT talapkerlerdi joǵary oqý oryndarynda qabyldaýdaǵy sybaılas jemqorlyqty joıýǵa septigin tıgizedi», degen oıyn ortaǵa salǵan.
«UBT orta bilimniń biregeı ádil tarazysy bolyp otyr ma?». «Alash aınasy» gazetiniń «Oı-kókpar» aıdaryndaǵy osy saýalǵa jaýap bergen fılologııa ǵylymynyń doktory, professor Shamshádın Kerim «Óz basym UBT júıesin joǵary baǵalaımyn. Osy testileý júıesi qoldanysqa engizilmeı turyp, 1990 jyldary testileýdiń artyqshylyqtaryn kórsetip talaı ret maqala jazǵan edim», dese oǵan túbegeıli qarsy shyqqan fılosofııa ǵylymynyń doktory, professor Serik Nurmuratov «UBT biregeı ádil tarazy bola alyp otyrǵan joq. batysqa ońdy-soldy elikteýdiń arqasynda ózimizdiń tájirıbemizge asyǵys engzidik te jiberdik. Onyń zardabyn tartyp ta jatyrmyz», dep túbegeıli qarsy shyǵady.
***
«Búgin elordanyń Nurjol jelekjolynan birden 130 aıýdy kóre alasyz. «Tiri eken» dep qalmańyz. Ol - álemniń 18 elinde kórmege qoıylǵan bıiktigi eki metrlik Baddı aıýynyń músinderi», dep jazady «Astana aqshamy» gazeti. Basylymnyń atap ótýinshe, «Aıýlar dostastyǵy» dep atalatyn ashyq aspan astyndaǵy kórme Qazaqstandaǵy Germanııa jyly aıasynda uıymdastyrylyp otyr.
Sondaı-aq osy basylym turaqty aıdary «Áleýmet saýaly - ákim jaýaby» aıdarynda qala basshysy Imanǵalı Tasmaǵambetov elorda jurtshylyǵynyń ózderin mazalaǵan saýaldaryna tuşymdy jaýap bergen.
***
Úndistannyń jetekshi bankteriniń biri Punjab National Bank taıaý arada qazaqstanda kommertsııalyq operatsııalaryn bastamaq. Bul týrasynda «Kazahstanskaıa pravda» gazetine suhbat bergen Úndistannyń syrtqy ister mınıstri Somanahallı Mallaıaha Krıshna málim etken.
Basylymnyń jazýynsha, SІM basshysy sondaı-aq Qazaqstan men Úndistannyń basqa da ortaq birlesken jobalary bar ekendigin atap ótken. Atalǵan jobalar jaıynda basylymnyń senbilik nómirinen egjeı-tegjeıli oqı alasyzdar.
«Azııanyń absolıýtti chempıony, Azııa oıyndarynyń chempıony Álııa Júsipova Shymkentte kórkem gımnastıka mektebin ashty», dep jazady «Lıter» gazeti. «Osy jyldan bastap men Qazaqstan quramasynyń aǵa jattyqtyrýshysymyn. Qazaqstandyq gımnasshylardyń álemdik arenada joǵary nátıjelerge qol jetkizýine kómektesetin bolamyn. Oǵan meniń tájirıbem jetedi», depti ol.