TMD boıynsha Qazaqstan APV ekpesin tuńǵysh engizgen memleket
ASTANA. QazAqparat - TMD elderi arasynda Qazaqstan - jańa ekpeni engizgen birinshi el. 2013 jyly APV juqpasyna qarsy 11-12 jastaǵy qyzdarǵa tegin ekpe jasaý baǵdarlamasy Astana, Almaty qalalarynda, Pavlodar jáne Atyraý oblystarynda bastalǵan bolatyn dep habarlaıdy QazMÚBBÝ Memlekettik tildi damytý jáne BAQ-pen jumys bólimi.
Sondaı-aq, jatyr moıny obyrynyń aldyn alý úshin ekpe týraly senimdi aqparatty qoǵamǵa jetkizý maqsatynda erteń saǵat 12:00-de «Jatyr moıny obyryna ákeletin adam papılloma vırýsyna (APV) qarsy ımmýnıztsııa baǵdarlamasyn uıymdastyrý jáne júzege asyrý tájirıbesi» atty baspasóz máslıhatyn ótkizýge at salysýǵa shaqyrap otyr.
Baspasóz máslıhatyna jatyr moıny obyryna ákeletin adam papılloma vırýsyna (APV) qarsy ekpe jasaý boıynsha baǵdarlamany júrgizýge qatysatyn mamandar shaqyrylǵan. Olar qoǵamdy tolǵandyryp otyrǵan barlyq suraqtarǵa dáleldi medıtsına kózqarasy turǵysynan senimdi, salmaqty jaýap bermek.
Adam papılomy vırýsyna qarsy egý jasaý - árkimniń óz erki. Bul egý adamnyń papıloma vırýsynan ómir boıy qorǵaıdy. Áıelderde jıi taraǵan qaterli isikter arasynda jatyr moınynyń qaterli isigi álemde ekinshi oryn alyp otyr. Osy onkologııalyq aýrýdyń paıda bolýyna sebep adamnyń papıloma vırýsy bolyp tabylady. APV adam aǵzasyna jynystyq jolmen kiredi, 16-20 jastaǵy kezde kóp taraıtyn kezi, sondyqtan Qazaqstanda qyzdardy jynystyq jetilýge deıin egý sheshildi. APV juqpasy spontandy emdeledi, biraq sozylmaly túrde bolǵan jaǵdaıda ol jatyr moınynyń qaterli isigi jaǵdaıyna ákelýi múmkin. Vırýs jatyr moınynyń silemeı jasýshalaryna kirip, onda zııan keltirmeı, birneshe jyldar bolýy múmkin. Sodan keıin vırýs jasýshalardy buzýyn bastaıdy.
Jatyr moınynyń obyry (JMO) týraly aqparat alýdy joǵarylatý aptasy - bul jatyr moıny obyryna qarsy Eýropalyq assotsıatsııasynyń (ESSA) bastaýy boıynsha álemniń kóptegen memleketterinde 8 (segizinshi) jyl ótip jatqan halyqaralyq aktsııa. Turǵyndardy jatyr moıny obyrynyń sebepteri men aldyn alý is-sharalary týraly ýaqytyly aqparattandyrý, áıelderdiń skrınıngtik baqylaýlarǵa qatysýy jáne adam papıllomasy vırýsyna qarsy vaktsınatsııalaý álemdegi mıllıondaǵan áıelderdi osy aýrýdan qutqarýǵa múmkindik beredi.
Bizdiń memleketimizde áıelder arasynda osy patologııamen aýyrý, sút bezi obyrynan keıin 2-oryndy alady. Jatyr moıny obyrynyń qaterli isiginen kún saıyn eki qazaqstandyq áıel kóz jumýda. Jatyr moıny obyrynan bolatyn ólim-jitimniń negizgi sebebi - bul aýrýdyń kesh dıgnostıkasy bolyp tabylady. Aýrýdyń erte satyda anyqtalýy 100%-dyq emdelý múmkindigine ákeledi. Mine, sondyqtan da óz betimen nemese memlekettik skrınıng sheńberinde profılaktıkalyq baqylaýlar óte mańyzdy bolyp sanalady.
