TKSh: Úıge ortaq jylý esepteý quraldaryn ornatýdan 30-40% qarajat únemdeledi

N. Jıenbaevtyń aıtýynsha, «TKSh jańǵyrtý men damytýdyń qazaqstandyq ortalyǵy» AQ sońǵy jyl ishinde Qazaqstannyń kommýnaldyq kásiporyndaryna ınnovatsııalyq tehnologııalardy usynatyn kompanııalardy tartýmen jáne izdestirýmen belsendi túrde aınalysyp keledi.

Málim bolǵandaı, búginde Qazaqstanda ınjenerlik jelilerdiń tozýyna qatysty eleýli másele oryn alyp otyr - bul jylýdy joǵaltý, sáıkesinshe ol halyqtyń kommýnaldyq qyzmetterge tóleıtin tóleminiń qymbattaýyna áserin tıgizedi. Qarapaıym tilmeı aıtar bolsaq, tutynýshy óziniń naqty paıdalanǵan jylýyna ǵana emes, sondaı-aq, ony tasymaldaý kezindegi jylý shyǵynyna da aqy tóleıdi. Búginde qubyrlardyń paıdalaný merzimin uzartý boıynsha zamanaýı tehnologııalar qolǵa alynbaǵan deýge bolady, barlyq másele qymbatqa túsetin qubyrlardy jańartýmen sheshilip jatyr. Sondyqtan da, tabıǵı monopolııalar sýbektileriniń ınvestıtsııalyq baǵdarlamalary qoldanystaǵy tarıfterdiń qymbattaýyna ákeledi.

«TKSh qazaqstandyq ortalyǵy» AQ atalǵan máseleni sheshý úshin Qazaqstannyń birneshe pılottyq qalasynda aprobatsııadan ótip jatqan ońtaıly zamanaýı tehnologııalardy irikteý jumystaryn júrgizýde. Jańa tehnologııalar qubyrlardyń paıdalaný ýaqytyn uzartýǵa múmkindik beretin joǵary tehnologııaly jabdyqtar túrinde bolady.

Máselen, Qyzylordada 10 km jerge «Merýs» nemis kompanııasynyń qondyrǵysy ornatyldy. Ol temir mólsherin 86%-ǵa tómendetýge múmkindik berdi. N. Jıenbaevtyń aıtýynsha, bul - óte kóp kórsetkish. Shamalap aıtar bolsaq, eger jańa qubyrdyń paıdalanýǵa jaramdy ýaqyty 30 jyldy qurasa, agressıvti ortaǵa baılanysty 10 jyldyń ishinde jaramsyz bolyp qalyp jatyr. Osylaısha, sýdaǵy temir mólsherin tómendetetin jabdyqty paıdalana otyryp, qubyrlardyń paıdalaný merzimin 30 jylǵa, tipten 50 jylǵa uzartýǵa bolady.

Sonymen birge tabıǵı monopolııalar sýbektileriniń ınjenerlik jelilerdi jańǵyrtý men rekonstrýktsııalaý jobalaryn iske asyrýǵa ınvestıtsııalyq qajettilikterin tómendetý turǵysynan úlken únem bolady. Osyǵan oraı, atalǵan sýbektilerdiń qyzmetterine tarıfterdiń yqtımal tómendetýi týraly aıtýǵa bolady.

Nursultan Jıenbaevtyń aıtýynsha, «TKSh qazaqstandyq ortalyǵynda» aprobatsııadan ótip jatqan sheteldik tehnologııalar jetkilikti. «Merýs» nemis kompanııasynyń tehnologııalarymen qatar, kanadalyq, japon jáne t.b. kompanııalardyń tehnologııalary bar. Olar pılottyq jobalar túrinde Astana, Almaty, Qyzylorda, Atyraý, Aqtóbe, Lısakovsk qalalarynda engizilýde. Keleshekte sátti shyqqan tájirıbe elimizdiń barlyq óńirinde taratylady, tipten QR aýmaǵynda joǵary tehnologııalyq jabdyq óndirisin jergiliktendirý múmkin.

Sonymen qatar, N. Jıenbaev úsh jyl ishinde elimizde qondyrǵylardy ornatý 100%-ǵa jetetinine sendirdi.

Aıta ketý kerek, qondyrǵylardy ornatýdyń birneshe kezeńi bar. Birinshisi - esepteý quraldary, ekinshisi - avtomatty jylytý pýnktileri. Úıge ortaq esepteý quraldaryn ornatý kezinde turǵyn óńirge baılanysty 30%-40% únemdeıdi.

«Chekte bul asa baıqalady. Eger 7500 tg tólep kelgen bolsańyz, aldaǵy ýaqytta 2700 teńgege azyraq tóleıtin bolasyz. Bul óte jaqsy kórsetkish. Keshendi túrde qaraıtyn bolsaq, avtomatty jylytý pýnktileri (esk. - dalada jáne úıdiń ishinde datchıkteri bar pýnkt. Daladaǵy aýa temperatýrasyna qaraı, ol úıde jylý berý temperatýrasyn rettep turady) qosylǵan jaǵdaıda gıgakalorııa tutynýda úlken únem bolady», - dedi N. Jıenbaev.

Taldaý kórsetkendeı, elimiz boıynsha orta eseppen avtomatty jylytý pýnkterin qospaǵanda úıge ortaq esepteý quraldaryn ornatý kezinde 60 m2 aýdany bar eki bólmeli páterdiń jylýyna tólenetin soma 36% deıin nemese ortasha alǵanda 2720 teńgege tómendeıdi. Jalpy elimizdiń aýmaǵynda bul únemdeý aqshalaı alǵanda jylyna 32,5 mlrd tg jetýi múmkin.

Ekinshi bir mysal, bul - Aqtóbe q. 29,8 m2 aýdany bar páter mysalynda úıge ortaq jylýdy esepteý quraldaryn jáne avtomatty jylytý pýnktin ornatýdan túsetin únem. Túbirtekte jazylǵandaı, 2017 jylǵy qazanda jylý somasy 3 547 tg qurady. Jylýdy esepteý quraldaryn jáne avtomatty jylytý pýnktin ornatqannan keıin 2018 jylǵy qazanda bul soma 466 tg qurady, ıaǵnı únemdeý somasy - 3081 tg (86,8 %).