Tımýr Súleımenov tsıfrlyq aktıvter naryǵyndaǵy jahandyq úsh negizgi úrdisti atady

- Sońǵy birneshe jylda tsıfrlyq aktıvter álemdik qarjy júıesiniń turaqty bir bóligine aınaldy. Búginde naryqtyń jahandyq aýdıtorııasy shamamen 750 mln adamdy quraıdy. Naryqtyń kapıtaldanýy 2,3 trln AQSh dollaryna jetti. Ótken jyly steıblkoınder aınalymy 50 trln AQSh dollaryn qurady. Sońǵy úsh jylda tokendelgen aktıvter naryǵy 12 ese ósti. Búginde jahandyq deńgeıde úsh negizgi úrdis qalyptasty. Birinshisi — tyıym salýdan resmı lıtsenzııalaýǵa, qadaǵalaýǵa jáne ortaq halyqaralyq standarttarǵa kóshý.

Ekinshisi — tsıfrlyq aktıvterdi banktermen, tólem ınfraqurylymymen jáne kapıtal naryǵymen ıntegratsııalaý. Úshinshisi — praktıkalyq qoldanýǵa kóshý: tsıfrlyq aktıvter transshekaralyq tólemderde, kastodıandyq servısterde, naqty jáne qarjylyq aktıvterdi tokendeýde qoldanylady. Qazaqstannyń mindeti — básekege qabiletti, retteletin naryq qurý. Operatsııalar, ótimdilik jáne kapıtal el ishinde shoǵyrlanýy tıis, - dedi bank basshysy.

Onyń málimetinshe, Qazaqstan retteletin naryqty 2022 jyly qalyptastyra bastady. Astana halyqaralyq qarjy ortalyǵynda krıptobırjalardyń banktermen ózara is-qımyl mehanızmi iske qosyldy. Alǵashqy retteletin krıpto-fıat arna paıda boldy. 2023 jyly tsıfrlyq aktıvter týraly zań qabyldandy. 2025 jyldyń qorytyndysy boıynsha AHQO provaıderleriniń operatsııalary kólemi 10,6 mlrd AQSh dollaryna jetti. Klıentter sany shamamen 2015 adamdy qurady.

- Alaıda bul rejım tek AHQO aıasynda jumys istedi jáne búkil ishki naryqty qamtymady. Ótken jylǵy shildede Ulttyq bank tsıfrlyq aktıvter salasyndaǵy jańa ónimder men bıznes-modelderdi engizý úshin retteýshilik alań qurdy. Qazirgi ýaqytta alańda 14 baǵyt boıynsha 34 joba iske asyrylýda. Olardyń ishinde steıblkoınder, tokendeý, krıptobırjalar, kastodıandyq jáne krıpto-fıattyq servıster bar. Osy jyly bankter týraly jańa zańnama aıasynda tsıfrlyq aktıvter salasyndaǵy aýqymdy reforma júrgizildi.

Zańnamaǵa alǵash ret tsıfrlyq qarjy aktıvteri, onyń ishinde steıblkoınder, tokendelgen naqty aktıvter jáne qarjy quraldary engizildi. Olardy shyǵarý, saqtaý, ıeleriniń quqyqtaryn esepke alý talaptary, sondaı-aq qamtamasyz etilmegen tsıfrlyq aktıvterdiń zańdy aınalym perımetri aıqyndaldy, - dedi ol.

UB tóraǵasy tsıfrlyq aktıvter qyzmetterin kórsetetin provaıderler ınstıtýty engizilgenin atap ótti.

- Olarǵa aktıvterdi tokendeý platformalarynyń operatorlary, krıptobırjalar jáne qamtamasyz etilmegen tsıfrlyq aktıvterdi aıyrbastaý operatorlary kiredi. Nátıjesinde osy jyldyń 1 mamyrynan bastap Orta Azııadaǵy alǵashqy keshendi jalpyulttyq tsıfrlyq aktıvter naryǵyn retteý modeli kúshine endi, - dedi Tımýr Súleımenov.

Aıta keteıik, Úkimet otyrysynda tsıfrlyq aktıvter salasyn damytý máselelerin talqylanyp jatyr.