Tili shubar, dini munar urpaqtan saqta! - Respýblıkalyq basylymdarǵa sholý
ASTANA. Shildeniń 25-i. QazAqparat - QazAqparat agenttigi respýblıkalyq «Aıqyn», «Astana aqshamy» gazetteriniń búgingi jáne «Ana tili» aptalyǵynyń shildeniń 23-indegi sandarynda jarııalanǵan ózekti materıaldaryna sholýdy usynady.
Aıқyn gazeti «Ajarly astanaғa tұmaý keldi. Ony keshe jazғanbyz. Bүkil әlem talpaқtanaýdyң jұқpaly dertinen saқtanyp, aldyn alyp jatқanda bizdiң 12-15 jastaғy bүldirshinder ony jұқtyryp aldy. Londonnan, Eýropadan», dep jazғan. Osy taқyrypқa oraı basylym bұl dert қazaқstandyқtarғa қanshalyқty қaýipti, indet қalaı tarap, odan қalaı saқtanamyz degen saýaldaryna Respýblıkalyқ SES-tiң bas dәrigeri, medıtsına ғylymynyң doktory, akademık Keңes Ospanovtan jedel sұhbat alғan. «Birinshiden, shoshқa tұmaýy - bұryn kezdespegen, jaңadan paıda bolғan vırýs. Dүnıejүzilik densaýlyқ saқtaý ұıymynyң derekteri boıynsha, bұryn aýrý taraýy үshin 6 aı kerek bolsa, naýryz aıynda ғana paıda bolғan indet 1 jarym aıdyң ishinde bүkil dүnıejүzin sharlap shyқty. Қazirdiң өzinde 143 myң adam osy dertti jұқtyrsa, onyң 800 myңy қaıtys boldy», deıdi Respýblıkalyқ SES-tiң bas dәrigeri.
«Otyryp қalғan қyzdar nәziktiginen, tartymdylyғynan aıyrylady» degen taқyryppen berilgen sұhbat jazýshy Ұzaқbaı Dospanbetovpen arada өrbigen. Sұhbat latyn әlipbıine kөshý jaғdaıy, respýblıka boıynsha mektepterdi 12 jyldyқ oқý jүıesine kөshirý, halyқaralyқ termınderdi jappaı қazaқshalaý mәselelerine arnalғan.
Osy basylymnyң «Tұlғa» aıdarynda «Alýan қyrly asyl aғa» atty taқyryppen kөrnekti jazýshy Myңbaı Іlestiң azamattyқ, adaldyқ, қalamgerlik қasıetteri týraly esse-shtrıhtar berilgen. Avtory - Janat Elshibek.
«Қytaı kөkөnisi zııandy» atty maқalada «Өzge elder aspannyң үstinde өmir sүretindeı, өzderin «aspanasty elimiz» dep dәripteıtin kөrshimiz az ýaқytta mol өnim alý үshin hımııalyқ tyңaıtқyshtar men pestıtsıdterdi tym kөp mөlsherde қoldaný jөninen әlem elderiniң birde-birin aldyna salmaıdy eken», deıdi gazet tilshisi.
«Astana aқshamy» da elordalyқtardy dүrliktirgen A (N1N1) tұmaýyna baılanysty «Jұқpaly indet irgemizde jүr» degen taқyryppen maқala bergen. «Қoғamdyқ kөlikter halyқ kөp jınalatyn nysandar bolғandyқtan, jүrgizýshiler men kondýktorlar vırýsty tez jұқtyrýy mүmkin degen қaýip bar», deıdi basylym tilshisi.
Gazette fılologııa ғylymynyң doktory, professor Dıhan Қamzabekұlynyң «Mұstafa Shoқaıdyң әdebı paıymy» atty ғylymı maқalasy berilgen.
«Astana aқshamynyң» қos betine jas әnshi Erlan Rysқalımen aradaғy kөlemdi sұhbat «Domıngo... Menimen birge eltip, otyrғan jerinde қazaқtyң XIX ғasyryna ketti...» degen taқyryppen jarııalanғan.
«Ana tili» aptalyғynyң alғashқy betinde jaryқ kөrgen maқalaғa өtken aptada Elbasynyң Mәskeýdiң ortalyқ atshabarynyң 175 jyldyқ mereıtoıy sharasyna қatysýy jәne TMD elderiniң Memleket basshylarymen aradaғy beıresmı kezdesýleri arқaý bolғan. Sonymen қatar gazet Memleket basshylarynyң beıresmı kezdesýine ұıytқy bolғan at jarysyna da kөңil bөlgen.
«Shynyny shetten tasymaıtyn boldyқ». Basylymғa osy taқyryppen «ҚazҚұrylysShyny» kompanııasynyң bas dırektory Toқmadı Mұrathan sұhbat bergen. «ҚazҚұrylysShyny» kompanııasy қatardaғy kөp өndiristiң biri emes, ol - қaýipsiz shyny men jylý-energııa saқtaýshy shynypaketter өndirýge baғyttalғan қazaқstan aýmaғyndaғy nөmiri birinshi zaýyt», deıdi kompanııanyң bas dırektory.
Aptalyқ gazet «Tili shұbar, dini mұnar ұrpaқtan saқta!», «Ana tilimiz aýdarma tilge aınalyp bara ma?», «Nıet bolsa, қazaқ tilin үırený esh қıyn emes», «Tilge shorқaқ Shortandy» atty taқyryptarmen toptama maқala bergen.
«Әıteke bı» қoғamdyқ қorynyң prezıdenti Jұmabek Mұқanov «Әıteke bı jәne ұrpaқ paryzy» atty maқalasynda ұly bıdiң өmirderekterine қatysty olқylyқtardyң ornyn toltyrý, mәңgilik este қaldyrý sharalaryn ұıymdastyrý sııaқty irgeli mindetterdi atқaryp kele jatқandyқtaryn baıandaғan. «Қoғamdyқ қor negizinen әıtekebıtanýdyң aқparattyқ, nasıhattyқ jұmystarymen ғana shұғyldanyp keldi, keleshektegi қyzmetimiz de rýhanı, ғylymı-shyғarmashylyқ jұmystarғa arnalady», deıdi қor prezıdenti.