The World Financial Review: Qazaqstan shıkizatqa negizdelgen ekonomıkadan arylyp keledi
ASTANA. KAZINFORM — Jahandyq ekonomıka, qarjy jáne ınvestıtsııa máselelerine mamandanǵan brıtandyq iskerlik basylym The World Financial Review Qazaqstannyń shıkizattyq sektordan tys ınvestıtsııalyq múmkindikterin keńeıtip jatqany týraly maqala jarııalady. Onda Qazaqstan táýelsizdik alǵaly beri postkeńestik ekonomıkadan Ortalyq Azııadaǵy eń iri ekonomıkaǵa deıingi joldan ótkeni atap kórsetiledi.
Bul rette eldiń tabıǵı resýrstarǵa baı bolýy onyń damýynda mańyzdy ról atqardy: munaı-gaz sektory sheteldik kapıtal tartýǵa, eksporttyq kirister kólemin arttyrýǵa jáne aýqymdy ınfraqurylymdyq jobalardy qarjylandyrýǵa múmkindik berdi. Degenmen, shıkizatqa negizdelgen modeldiń kemshin tusy da boldy, ondaǵan jyl boıy el ekonomıkasynyń kórsetkishteri álemdik shıkizat baǵasyna tyǵyz baılanysty bolyp, al munaıdan túsetin tabysqa táýeldilik ekonomıkany ártaraptandyrý múmkindigin shektedi.
Avtorlar Qasym-Jomart Toqaev ekonomıkany ártaraptandyrýdy memlekettik saıasattyń basym baǵyttarynyń biri retinde aıqyndaǵanyn atap ótedi. Óńdeý ónerkásibin damytý, ınfraqurylymdy jańǵyrtý jáne jeke kásipkerlikti keńeıtý ekonomıkanyń jańa ósý kózderin qalyptastyryp, eldiń shıkizat naryqtaryna táýeldiligin birtindep tómendetýge baǵyttalǵan.
Bul ózgeristerdiń nátıjesi ekonomıkalyq kórsetkishterden de kórinedi. 2025 jyldyń qorytyndysy boıynsha jan basyna shaqqandaǵy jalpy ishki ónim 15 myń dollardan asyp, jeti jylda 52,9%-ǵa ósti. 2021–2025 jyldary Qazaqstanǵa tartylǵan tikeleı sheteldik ınvestıtsııalardyń jalpy aǵyny 114,2 mlrd dollardy qurady. Al 2019–2025 jyldar aralyǵynda bul kórsetkish 155,8 mlrd dollarǵa jetti.
Qazaqstan halyqaralyq bızneske arnalǵan ınvestıtsııalyq usynystaryn birtindep keńeıtip keledi. Eldiń dástúrli artyqshylyqtary — qýatty resýrs bazasy men Eýrazııanyń eń iri naryqtarynyń arasyndaǵy tıimdi ornalasýy — qazirgi tańda ósip kele jatqan ishki naryq, jańa óndiristik qýattardyń iske qosylýy, sondaı-aq logıstıkalyq jáne tsıfrlyq ınfraqurylymnyń damýymen tolyqtyrylyp otyr.
