Tergeýshi Álııa Taıjanova: Pogonymdy abyroımen taqqym keledi
NUR-SULTAN. QazAqparat – Olar kún demeı, tún demeı qylmys bolǵan jerge barady jáne qylmystyq iske kúdiktilerdi tergeıdi. Qarsy aldyńda otyrǵan adamnyń shyn-ótirigin aıyrý – ońaı emes. Soǵan qaramastan tergeýshi bolýdy qalaıtyn názik jandar barshylyq. Solardyń biri – tergeýshi, aǵa leıtenant Álııa Taıjanova 8 naýryz – Halyqaralyq áıelder kúnine oraı suhbat berdi.
Álııa Almatydaǵy N.S.Nárikbaev atyndaǵy QazMZÝ-dy «Quqyqtaný» mamandyǵy boıynsha bitirgen. Joǵary oqý ornyn bitirgennen keıin ol ártúrli kompanııalarda jumys istep, ýaqyt óte kele bala kezindegi armanyn iske asyrý týraly oıǵa keledi. Qazirgi ýaqytta ol Nur-Sultan qalasy, Esil aýdanyndaǵy Polıtsııa basqarmasynyń Tergeý bólimi tergeýshisi qyzmetin atqarady.
«Bul bólimde biz tergeýshilerdiń jumysyn baǵalap, sotqa jiberiletin qylmystyq isterdi tekseremiz. Prokýratýra jáne basqa da mekemelerden keletin isterdi tirkep, esepke alamyz. Tergeýshi bolý – meniń bala kezdegi armanym. Aǵam da pogon taǵatyn. Men de ol sııaqty pogon taǵyp, eńbek etýdi armandaıtynmyn. Bastapqyda jańa ortaǵa beıimdelý qıyn boldy. Qyzyǵýshylyǵym bolǵanmen, jumys tájirıbem bolmady. Meniń tálimgerlerim jumysyma qajetti dúnıelerdiń bárin úıretti. Qazirgi ýaqytta quqyq qorǵaý organdarynda jumys istep júrgenime besinshi jylǵa aıaq basty. Jumysyma saı kıimdi abyroımen kıip, pogonymdy abyroımen taqqym keledi», - deıdi Álııa Taıjanova.
Tergeýshi jumysy asa jaýapkershilikti qajet etedi. Olarǵa laıyqtalǵan jumys kestesinde jumys isteý de ońaı emes.
«Moraldyq turǵyda sharshaıtyn kezderimiz bolady, sebebi qaıǵy-qasiret, adam ólimin jıi kórý ońaı emes. Qylmystyq istiń ashylýyna ártúrli kedergiler keltirilýi múmkin, sol sebepti erik-jigeriń myqty bolýy kerek. Qylmystyq óndiristen materıaldardy alǵan soń tergeýshi qylmystyq is qozǵaý keregin nemese kerek emes ekenin sheshedi. Tergeý kezinde aıyptalýshy men kýágerlerge qosymsha suraqtar qoıyp, qosymsha dálelder jınaıdy. Eń bastysy – jumys tájirıbeń. Jumys tájirıbeńe súıenip qylmystyq quqyq degen ne ekenin, qylmystyq zańnama normalaryn qalaı qoldaný kerek ekenin bilý kereksiń», - deıdi ol.
Ol keıde jumys barysynda áıel retinde júregi eljirep ketetinin, soǵan qaramastan ózin ustaýǵa tıis ekenin aıtty.
«Jumysqa endi kirip, tájirıbe jınap júrgen kezim bolatyn. Áriptesim alaıaqtyqqa qatysty qylmystyq isti tergep júrgen edi. Ol maǵan tintý jumystaryn júrgizýim kerektigin aıtty. Zań boıynsha kúdiktini jeke tintý jumystaryn áıel tergeýshi júrgizýi kerek. Іs aıaqtalǵanǵa deıin kúdiktini ýaqytsha ustaý ızolıatoryna qamaǵan edi. Men onyń qasyna baryp, tintý jumystaryn bastadym. Oǵan «Sómkeńizde ne bar, shyǵara berińiz» dep edim, ol maǵan aıanyshty júzben qarap «Meni úıde balam kútip otyr. Meni bosata salyńyzshy» dep jalyndy. Ózi jylap jibere jazdady. Sol kezde men «Múmkin ol kináli emes shyǵar. Ony ne sebepti tergep jatyrmyz? Ol kináli bolmaýy da múmkin ǵoı» dep oılap kettim. Mundaı jaǵdaımen birinshi ret kezdeskendikten, ony aıap kettim», - deıdi ol.
Álııa tergeý organy jumysynyń arqasynda ustalǵan kúdiktiler adal jaza alatynyn, sońǵy ýaqytta qylmys deńgeıi tómendep kele jatqanyn aıtty.
«Biz qala turǵyndarynyń qaýipsizdigin qamtamasyz etemiz. Tergeýshi emotsıonaldy túrde ornyqty, barlyq jaǵdaıǵa moraldi turǵyda daıyn bolýy kerek. Olar kúdiktiniń agressııasyna berilmeýi jáne onyń shyndyqqa janaspaıtyn boljamyna ermeýi kerek. Logıkalyq oılaý júıesi men aqyl-esine saraptama jasaı bilý qabileti – tergeýshiniń eń adal dosy deýge bolady. Qylmystyq is ashylǵannan keıin hattama, saraptama qorytyndysy sııaqty barlyq qujat sotqa jiberiledi», - deıdi Álııa Taıjanova.
Onyń aıtýynsha, tergeýshige qajetti eń jaqsy qasıet – ózińe senimdi bolý.
«Tergeýshi bolatyn adam bárine daıyn bolýy kerek. Ózgeler demalyp jatqan kezde bizde jumys qyzyp jatady, sol sebepti mamandyǵyńa degen súıispenshilik kerek. Kóbi mundaı jumysqa shydamaı, shyǵyp ketedi. Eń bastysy – shydam, kásibı qabilet kerek. Buryn men bul joldy tańdaǵan adamdardyń jeke ómiri bolmaıdy dep oılaıtynmyn. Biraq meniń aınalamda turmysqa shyqqan, balaly-shaǵaly áriptesterim bar. Óz jumysyn jaqsy kóretin adam bárine de ýaqyt tabady», - deıdi ol.
Álııanyń aıtýynsha, 8 naýryz – olardyń ujymy úshin erekshe mereke. Bul merekede olar jumys kıimin kımeıdi jáne ujymdastary aq tilekterin jaýdyrady.
«Bizdiń bólimde 8 qyz-kelinshek jumys isteıdi. Olardyń biri – názik, biri – batyl, endi biri – erjúrek. Osy suhbatty paıdalana otyryp ujymymdaǵy qyz-kelinshekterdi 8 naýryz – halyqaralyq áıelder kúnimen quttyqtaımyn. Sizderdiń qýanyshqa toly júzderińiz bul merekeni odan saıyn kórkeıtsin. Eń bastysy – zor densaýlyq, áıel baqytyn tileımin», - deıdi Álııa Taıjanova.
