Terezeden tóngen qaýip: Jyl basynan beri 8 bala mert boldy

Jyl basynan beri elordada 5 jaǵdaı tirkelgen

Tótenshe jaǵdaılar mınıstrliginiń Kazinform agenttiginiń resmı saýalyna bergen jaýabynda keltirilgen derekke súıensek, bir ǵana Astana qalasynda jyl basynan beri 5 bala terezeden qulap, 3-eýi mert bolǵan. Al byltyr elordada osyndaı oqys oqıǵadan 14 búldirshin kóz jumǵan.  Al qaýip tobyna negizinen 2 men 5 jas aralyǵyndaǵy balalar kiredi. 

— Mundaı oqıǵalardyń negizgi sebepteri – eresekter tarapynan baqylaýdyń jetkiliksizdigi jáne terezelerde qorǵanysh qurylǵylarynyń bolmaýy. Balalardyń terezeden qulaýy boıynsha derekter «112» Biryńǵaı kezekshi-dıspetcherlik qyzmetiniń pýltine túsedi, - delingen habarlamada. 

Astana qalasynyń turǵyny Aslan Samatulynyń sózinshe, ózi turatyn páterde terezege qajetti torlar múlde ornatylmaǵan. Kún jylyna bastaǵan tusta ol bul máseleni baıqap, dereý mamandardy shaqyrǵan eken. Alaıda kóp adam kúndelikti kúıbiń tirliktiń qamymen júrip qaýipsizdik sharalaryn eskere bermeıdi. Osyǵan baılanysty ol eń aldymen jaýapkershilik ata-analardyń moınynda ekenin atap ótti.

— Men bul páterde turyp jatqanyma bes aıdan asty. Qys pen kóktem kezinde terezede arnaıy tor da, shekteýish te joq ekenin baıqamappyn. Qaryndastarym balkonda erkin oınap júre beretin. Kún túsip, úı ysyǵan kezde terezeni ashsam, ishke shybyn-shirkeı men shań kiretin boldy. Sol sátte terezede tordyń joqtyǵy esime tústi. Birden qamdanyp, terezege qajetti barlyq qorǵanysh quraldaryn ornattym. Men sııaqty aldyn ala eskeretinder bar, biraq eskermese, onyń saldary aýyr bolýy múmkin. Sondyqtan ata-analar men aǵa-ápkelerdi árqashan saq bolýǵa shaqyramyn, - deıdi ol.

Tereze túri emes, qorǵanys júıesi mańyzdy – TJM

Turǵyn úı qurylysy kezinde ornatylatyn terezeler negizinen úsh túrli materıaldan jasalady: plastık, aǵash jáne tolyq áınekten turatyn panoramalyq terezeler. Mınıstrlik málimetinshe, qandaı materıaldan jasalsa da, olardyń barlyǵy belgili bir deńgeıde qaýipti. Máselen, plastık terezeler ońaı ári tolyq ashylady. Al panoramalyq terezelerdiń tómen ornalasýy balalar úshin asa qaýipti. Aǵash terezelerge kelsek, eski bolǵan jaǵdaıda olardyń bekitkishteri álsirep, qaýipsizdik deńgeıi tómen bolady. Jalpy, terezeden tónetin qaýip onyń qandaı materıaldan jasalǵanynda emes, qorǵanys quraldarynyń bolmaýy men terezeniń ashyq kúıde qalýynan keledi. Dál osy faktorlar qaıǵyly jaǵdaılardyń negizgi sebebi.

— TJM moskıt torlary qaýipsizdik quraly emes ekenin únemi eskertedi. Olar tek jándikterden qorǵaıdy, balanyń salmaǵyn kótermeıdi. Balalar torǵa súıengen jaǵdaıda, tor op-ońaı jyrtylyp ketedi. Bul tusta arnaıy shekteýishter men blokıratorlar – tıimdi qaýipsizdik quraldarynyń biri. Olar terezeni tolyq ashýǵa jol bermeıdi, balanyń óz betinshe ashýyna kedergi jasaıdy, qulaý qaýpin aıtarlyqtaı tómendetedi, - dep jazylǵan vedomstvo habarlamasynda.

Quzyrly organdar da bul máseleni nazardan tys qaldyrmaıdy. Byltyr mundaı qaıǵyly jaǵdaılardyń aldyn alý maqsatynda el boıynsha 10 myńnan astam profılaktıkalyq jumys júrgizilgen. Áleýmettik turǵydan az qamtylǵan otbasylarǵa 10 myń tereze buǵattaǵyshy tegin ornatyldy.

Al 2026 jyly 433 túsindirý jumysy úshin qurylǵan top 12 myńnan astam adamdy terezeden keletin qaýip túrleri jaıly qulaǵdar etken. Mamandar «Qaýipsiz tereze» aktsııasy aıasynda kópqabatty turǵyn úılerdiń terezelerine 1,1 myńnan astam blokırator ornatty.

— Bul baǵytta áleýmettik jelilerde 850-ge jýyq maqala jarııalandy, 24 myńnan astam aqparattyq materıal taratyldy. Demalys kezinde balalardyń qaýipsizdigin qamtamasyz etý jáne terezeden qulaý jaǵdaılaryn boldyrmaý maqsatynda barlyq ata-analarǵa aqparattyq habarlamalar men jadynamalar (WhatsApp arqyly) jiberiledi, - delingen mınıstrliktiń resmı jaýabynda.

Elde «Tereze-SAFE» respýblıkalyq naýqany bastaldy

Bul másele tek bir ǵana mınıstrliktiń quzyrynda emes. Elde «Qazaqstan balalary» tujyrymdamasy aıasynda «Tereze-SAFE» keń aýqymdy aqparattyq naýqany júzege asyrylyp jatyr. Atalǵan bastama birneshe memlekettik organnyń, sonyń ishinde Oqý-aǵartý mınıstrliginiń birlesken jumysy negizinde iske asady. Negizgi maqsat – balalardyń qaýipsizdigin qamtamasyz etý jáne aldyn alý sharalaryn kúsheıtý.

— Naýqannyń negizgi elementi — ár otbasynyń kúndelikti ómirine «Qaýipsizdik mınýty» erejesin engizý. Erejege sáıkes ata-analar kún saıyn úı ishin tekserip shyǵýǵa daǵdylanýy kerek. Tekserý kezinde tereze buǵattaǵyshtarynyń beriktigine jáne tereze aldynda bala shyǵyp ketetin jıhazdyń turmaýyna basa nazar aýdarý qajet. Basty maqsat — árbir ata-ananyń boıynda turmystyq qaýipsizdik daǵdysyn qalyptastyrý, - dep málimdeıdi vedomstvo.

Naýqan aıasynda óńirlerde birqatar is-sharalar josparlanǵan. Bilim berý salasynda ár mektep pen balabaqshada «Qaýipsiz úı» taqyrybynda sabaqtar ótip, ata-analar jınalystary uıymdastyrylady. Turǵyn úı sektorynda turǵyndarmen birlesip, terezelerge arnaıy qorǵanys qulyptaryn ornatý jumystary júrgiziledi. Al densaýlyq saqtaý salasynda medıtsına qyzmetkerleri úılerde shaǵyn «qaýipsizdik aýdıtin» ótkizip, ata-analarǵa naqty usynystar men praktıkalyq keńester beredi eken.

Turǵyn úı qurylysy salasynda qaýipsizdik – basty talap

Aqparattyq-túsindirý jumystary kúsheıtilgenine qaramastan, terezeden tóngen qaýip toqtar emes. Sondyqtan memleket aldyn alý sharalaryn zańnamalyq deńgeıde naqtylap otyr. Atap aıtqanda, 2024 jyly sáýlet, qala qurylysy jáne qurylys salasyna qatysty birqatar zańdarǵa ózgerister engizildi. Jańa zańǵa saı turǵyn úı qurlysyna jaýapty ár kompanııa terezelerdegi qaýipsizdikti qamtamasyz etýi kerek.

— «Qazaqstan Respýblıkasyndaǵy sáýlet, qala qurylysy jáne qurylys qyzmeti týraly» Zańǵa sáıkes (27-2-baptyń 2-tarmaǵy jáne 27-2-baptyń 3-tarmaǵy) qurylys salýshylar jańa turǵyn úılerde tereze oıyqtaryn qulyptarmen jáne qaýipsizdik mehanızmderimen qamtamasyz etýge mindetti dep ózgertildi, - delingen QR Ónerkásip jáne qurylys mınıstrliginiń resmı jaýabynda.

Sondaı-aq «Turǵyn úı qatynastary týraly» Zańǵa sáıkes (51-1-baptyń 5-tarmaǵynyń 3 tarmaqshasy, 51-5-baptyń 2-tarmaǵynyń 3 tarmaqshasy jáne 51-6-baptyń 4-tarmaǵynyń 2 tarmaqshasy) páter ıeleriniń qaýipsiz turýyn qamtamasyz etý máseleleri múliktiń menshik ıeleri birlestigi, páterler menshik ıeleriniń kooperatıvi jáne basqarýdyń ózge de nysandarynyń quzyretine jatady.

Úsh aıda 8 myńnan astam ata-ana jaýapkershilikke tartyldy

Alaıda basty sebep – adamı faktor. Kóp jaǵdaıda ata-analar balalaryn kózden tasa qaldyryp jatady. Búldirshinderdiń qımyly shıraq, al az ǵana beıqamdyqtyń ózi qaıǵyly jaǵdaıǵa ákelýi múmkin. Sondyqtan quzyrly organdar ár ata-anany óz perzentiniń qaýipsizdigine erekshe jaýapkershilikpen qaraýǵa shaqyrady. Sebebi ata-ana balaǵa bas-kóz bola almasa, zańnamaǵa sáıkes 20 aılyq eseptik kórsetkish mólsherinde aıyppul salynady. Bul shamamen 70 myń teńge. Resmı derekke sáıkes, sońǵy úsh aıdyń ózinde osy bap boıynsha 8 myńnan astam ata-ana men zańdy ókil jaýapkershilikke tartylǵan.

— Kámeletke tolmaǵandardyń qaýipsizdigin qamtamasyz etý boıynsha sharalar qabyldamaǵany úshin ÁQBtK-niń 127-babyna sáıkes 20 AEK-ke deıin aıyppul nemese 10 táýlikke deıin ákimshilik qamaq túrinde jaýapkershilik kózdelgen, - deıdi QR Bas prokýratýrasy.

Buǵan deıin Bas prokýratýra balalardyń terezeden qulaýyna baılanysty turǵyndarǵa eskertý jasaǵan edi.