Teńizge ulasqan tamshy: Qaraǵandyda «Hronıkadan bolashaqqa» kınolektorııi ótti
ASTANA. KAZINFORM — Aýqymdy aǵartýshylyq joba qaraǵandylyq kórermendi derekti kınonyń taǵylymdy álemine jetelep, el ıgiligine únsiz de eleýli úles qosyp júrgen azamattardyń ómir joly men azamattyq ustanymyn tanystyrdy.
Bul — bir tamshydan teńiz túzeletinin, bir adamnyń taǵdyrynan tutas eldiń tynys-tirshiligi tanylatynyn, al urpaqtan urpaqqa jetken asyl murany keler kúnniń enshisine amanat etý ár býynnyń paryzy ekenin uǵyndyratyn syrly hıkaıalar.
Qaraǵandydaǵy kórermenniń kóńil tórinen oryn alǵan týyndylardyń biri — «Tamshy» derekti fılmi. Kartına óz bastamasymen Kaspıı teńizin jáne onyń aıdyndy mekeni bolǵan kaspıı ıtbalyǵyn qorǵaýǵa atsalysyp júrgen ekologııalyq volonterlerdiń eńbegin arqaý etedi.
Fılm ataýyndaǵy «tamshy» uǵymynyń da astarynda tereń mán bar. Jeke turǵan bir tamshy kózge eleýsiz kóringenimen, myń tamshy toǵysyp, telegeı teńizge aınalady. Adamnyń qoǵam men tabıǵat aldyndaǵy árbir isi de sondaı. Bir qaraǵanda shaǵyn kóringenimen, jaýapkershilik pen shynaıy janashyrlyqtan bastaý alǵan ıgi qadam ýaqyt óte kele úlken ózgeriske ulasýy múmkin.
— Derekti kıno arqyly tabıǵı resýrstardy saqtaý, ekologııalyq tepe-teńdikti qamtamasyz etý, elimizdiń turaqty damýy sekildi asa mańyzdy máseleler kóteriledi. Shyǵarmashylyq toptyń atqaryp otyrǵan bul jumysy aýqymdy ári aıryqsha mańyzdy dep oılaımyn, — dedi Qaraǵandy oblysy ákiminiń apparaty ishki saıasat basqarmasynyń basshysy Nurlan Bıkenov.
«Tamshy» fılmi Qazaqstan Prezıdenti Qasym-Jomart Toqaevtyń bastamasymen BUU jarııalaǵan Halyqaralyq volonterler jyly aıasynda túsirilgen. Týyndynyń negizgi ózegi azamattyq jaýapkershilik, tabıǵatqa janashyrlyqpen qaraý, qorshaǵan ortany qorǵaý jáne ekologııalyq máselelerdi sheshýge qoǵamnyń belsendi atsalysýy sekildi qundylyqtarmen sabaqtasyp jatyr.
— Bul apta — óńirimizdegi derekti kınoǵa qyzyǵýshylyq tanytatyn kórermen úshin mańyzdy oqıǵa. Búginde sý resýrstaryn saqtaý máselesi búkil álem úshin aıryqsha mánge ıe. Ásirese Ortalyq Azııada jerústi jáne tuşy sý qorlarynyń azaıý qaýpi joǵary. Qazaqstan Respýblıkasynyń Prezıdenti Qasym-Jomart Toqaev bul máselege birneshe ret nazar aýdardy. Memleket basshysy óz oı-tujyrymdaryn «Ádiletti qoǵamǵa — shynshyl sóz» kitabynda da, halyqaralyq forýmdar men sammıtterde de ortaǵa saldy. Fılm avtorlary volonterlerdiń taǵdyry men eńbegin arqaý ete otyryp, óńirlik sheńberden áldeqaıda aýqymdy, búkil adamzatqa ortaq ekologııalyq máseleni kóterip otyr, — dedi Qaraǵandy oblysynyń mádenıet, arhıvter jáne qujattama basqarmasynyń basshysy Ǵalymjan Ótelbaıuly.
Kaspıı jaǵalaýynan shalǵaıda jatqan Qaraǵandy úshin bul hıkaıanyń máni de aıryqsha. Óıtkeni tabıǵattyń taǵdyry óńir shekarasymen shektelmeıdi. Bir aımaqtaǵy ekologııalyq ahýaldyń ózgerisi tutas tabıǵı júıege áser etse, tabıǵı murany saqtaý jaýapkershiligi — eldiń ár azamatyna ortaq.
— Ózim Aqtaýda dúnıege kelgenmin. Sondyqtan Kaspıı teńiziniń máselesi men úshin etene jaqyn, teńizdiń qalaı ózgergenin kózimmen kórip óstim. Osyndaı derekti fılmder arqyly qordalanǵan máseleniń kópshilik nazaryna usynylýy óte mańyzdy. Al ony sheshýge baǵyttalǵan naqty sharalardyń memlekettik deńgeıde qolǵa alynýy úlken úmit beredi. Fılmde sóz bolatyn kaspıı ıtbalyǵynyń popýlıatsııasy jaqyn arada qaıta qalpyna kele bastaıdy dep senemin. Janýarlar men qustardyń da teńizge qaıta oralǵanyn kórgim keledi. Kaspııdiń tabıǵaty qaıta túlep, tirshiligi qaıta jandanatyn kúnge jetsek eken, — dedi kıno kórsetilimin tamashalaǵan Qaraǵandy turǵyny Aıajan Qoblan.
Kórermen nazaryna «ARAL» derekti fılm-portreti de usynyldy. Týyndy Aral teńizindegi balyq sharýashylyǵyna ǵumyryn arnaǵan Quntýǵan Turǵynbaevtyń ómir joly arqyly bir adamnyń taǵdyryn tutas óńirdiń ótkenimen jáne búgingi tynysymen sabaqtastyrady.
Kıno-lektorıı baǵdarlamasyndaǵy taǵy bir týyndy — «Qulaly aralynan shyqqan adam» fılmi. Kartına Kaspıı teńizindegi shalǵaı Qulaly aralynda ornalasqan gıdrometeorologııalyq stantsııada 30 jyldan astam ýaqyt eńbek etken Petr Ivanovıch Lýpenkovtiń taǵdyryna arnalǵan.
Bul — tabıǵaty qatal, órkenıetten jyraq, oqshaý ortada ǵumyrynyń eleýli bóligin eńbekke arnaǵan adamnyń ómir hıkaıasy. Fılm keıipkeriniń taǵdyry arqyly kásibı biliktilikpen qatar tózim men tabandylyqty, jaýapkershilik pen óz isine degen adaldyqty talap etetin mamandyq ıeleriniń bolmysy ashylady.
— Derekti fılmderimizdiń keıipkerlerin kúndelikti tirshiliktiń arasynan — saparlar men túsirilimder kezinde kezdestiremiz. Óz isine bar bolmysymen berilgen adamdy birden ańǵarýǵa bolady. Óıtkeni júregin kásibine arnaǵan jannyń janarynan erekshe bir jylylyq pen jiger seziledi. Memleket basshysy volonterlerdi shynaıy patrıottar, qoǵamnyń tiregi ári jasampaz ózgeristerdiń qozǵaýshy kúshi dep baǵalaıdy, — dedi Prezıdenttiń Teleradıokesheni Derekti kıno ortalyǵynyń aǵa redaktory Elmıra Ishmuhambetova.
Qaraǵandydaǵy kıno-lektorıı baǵdarlamasy Qazaqstannyń eń tanymal ulttyq nyshandarynyń biri — aport almasyna arnalǵan «Aport» fılmimen túıindeldi. Kartınada aporttyń tarıhy aýyl sharýashylyǵy sheńberinde ǵana qarastyrylmaıdy. Ol — ulttyń tarıhı jady, mádenıeti men tabıǵı baılyǵynyń bir bólshegi, urpaq sanasynda saqtalǵan ulttyq mura. Búginde osy asyl murany saqtap, qaıta jańǵyrtyp, kúndelikti ómirge qaıta ákelýge baǵyttalǵan jumystar júrgizilip jatyr.
Aıta keteıik, TRK-nyń 30 jyldyǵyna arnalǵan «Hronıkadan bolashaqqa» respýblıkalyq kınolektorııi Astanada bastalǵan bolatyn. Tanymdyq joba Qyzylorda, Túrkistan, Shymkent, Taraz, Aqtaý, Atyraý, Oral, Aqtóbe, Óskemen, Semeı, Petropavl, Pavlodar jáne Jezqazǵan qalalarynda jalǵasyn tapty.
Aldaǵy kúnderi derekti fılmderdiń kórsetilimi Kókshetaý men Qostanaıda ótedi. Odan keıin shyǵarmashylyq top Taldyqorǵan men Qonaev qalalaryna attanady.
Aýqymdy respýblıkalyq joba 25 qyrkúıekte Almaty qalasynda qorytyndylanady.
