Temirjol jasaý: Elde óndiris kólemi 8 jylda jeti esege artty
ASTANA. KAZINFORM — Mashına jasaý ónerkásibindegi temirjoldyń úlesi 13%-ǵa jetti, dep habarlaıdy Ónerkásip jáne qurylys mınıstrliginiń baspasóz qyzmeti.
El ekonomıkasynyń turaqty damýynda kólik-logıstıkalyq salanyń, onyń ishinde, temirjol mashınalaryn jasaý kesheniniń mańyzy erekshe. Keıingi jyldary bul baǵytta aýqymdy jumystar júrgizilip, otandyq kásiporyndardyń óndiristik áleýeti men básekege qabilettiligin aıtarlyqtaı arttyrýǵa múmkindik berdi.
Bul salada qazaqstandyq 60-tan astam kásiporyn jumys isteıdi, bular 8,5 myńnan astam adamdy jumyspen qamtyp otyr. Óndiriletin ónimdegi qazaqstandyq qamtý deńgeıi 30%-dan 90%-ǵa deıin jetedi.
Lokomotıvter, júk jáne jolaýshylar vagondaryn, moıyntirekterdi, tutas ılemdelgen dóńgelekterdi, osterdi, arba bólshekteri men toraptaryn jáne basqa da ónimderdi shyǵaratyn jetekshi zaýyttar Astana, Petropavl, Ekibastuz, Stepnogor, Pavlodar, Semeı, Óskemen, Atyraý qalalarynda ornalasqan. Indýstrııalandyrý baǵdarlamasyn iske asyrý aıasynda lokomotıv jáne vagon jasaý salasyndaǵy álemniń jetekshi kompanııalary — Wabtec Corporation, Alstom, Stadler jáne t. b. tartyldy.
— 8 jyl ishinde elimizde temirjol sektory ónimderin óndirý kólemi 7 eseden asty, ıaǵnı, 104,5 mlrd teńgeden 734 mlrd teńgege deıin ósti. Máselen, 2025 jyldyń qorytyndysy boıynsha temirjol sektory buıymdaryn óndirý kólemi ótken jylmen salystyrǵanda 22,5%-ǵa ósip, 734 mlrd teńgege jetti. Bul búkil mashına jasaý salasynyń jalpy kóleminiń 13%-yn quraıdy. Tek ótken jyldyń ózinde otandyq zaýyttar 114 lokomotıv (45 elektrovoz jáne 69 teplovoz) jáne 3 068 vagon, onyń ishinde jartylaı vagondar, platformalar men jolaýshylar vagondaryn shyǵardy, — delingen habarlamada.
Joǵary qarqyn osy jyldyń birinshi jartyjyldyǵynda da saqtaldy: óndiris kólemi ótken jyldyń sáıkes kezeńimen salystyrǵanda 16,6%-ǵa artyp, 345 mlrd teńgeni qurady. Dınamıka elektrovozdar óndirisiniń (24%-ǵa), jolaýshylar vagondarynyń (+11%), temirjol joldaryn jóndeýge jáne tehnıkalyq qyzmet kórsetýge arnalǵan kólik quraldarynyń (3,3 esege), sondaı-aq lokomotıv bólshekteri men qozǵalysty basqarýǵa arnalǵan mehanıkalyq jabdyqtar óndirisiniń (+36%) ósýi esebinen qamtamasyz etildi.
2026 jylǵa óndirýshiler temirjol tehnıkasyn shyǵarýdyń mynadaı josparlaryn qalyptastyrdy: 94 lokomotıv, 193 jolaýshylar vagony, 1 323 jartylaı vagon jáne 2 377 platforma. Bul rette jyljymaly quramnyń jekelegen túrleri boıynsha zaýyttardyń óndiris kólemin ulǵaıtýǵa múmkindigi bar.
Mınıstrliktiń málimetinshe, memlekettik qoldaýdyń arqasynda jáne bıznestiń belsendi atsalysýymen respýblıkada jańa zamanaýı zaýyttar ashylyp, qoldanystaǵy óndiris oryndary jańǵyrtylyp jatyr. Mysaly, ótken jyly elordada shveıtsarııalyq jetekshi seriktes StadlerBussnang AG-pen birlesip, jylyna 100 jolaýshylar vagonyn shyǵaratyn «ShtadlerQazaqstan» jańa zaýyty iske qosyldy. Kásiporyn jaıly kýpeli, platskartty, shtabtyq jáne tehnıkalyq vagondar shyǵarady.
Atyraý oblysynda «TeksolTrans» kompanııasy jyldyq jobalyq qýaty 6000 birlik bolatyn júk vagondary óndirisin iske qosty. Atyraý vagon jasaý zaýyty ótken jyly 305 jartylaı vagon shyǵardy. «TeksolTrans» JShS Atyraýda quıý zaýytynyń qurylysyn júrgizip jatyr. Jylyna 60 myń tonnaǵa deıin quıma bólshekter óndiretin kásiporyn 2027 jyly iske qosylady, shamamen 500 jumys ornyn qurý kózdelgen. Bul vagondarǵa arnalǵan quramdas bólshekter óndirisin 90%-ǵa deıin lokalızatsııalaýǵa múmkindik beredi.
Semeı mashına jasaý zaýyty 2025 jyldan bastap jylyna 600 jartylaı vagon shyǵaratyn óndiristi iske qosty. Ekibastuzda Railways Systems KZ holdınginiń temirjol klasteri jumys isteıdi. Ol temirjol dóńgelekterin óndiretin «Prommashkomplekt» JShS zaýytymen bir mezgilde iske qosyldy. Klasterdiń qurylýy logıstıkany jáne óndirýshiler arasyndaǵy ózara is-qımyldy ońtaılandyrýǵa, joǵary tehnologııalyq ónim óndirýge jaǵdaı jasaýǵa múmkindik berdi.
Sonymen qatar «Vostokmashzavod» jáne «Format Mach Company» kásiporyndary sapaly quıma óndirisin keńeıtý úshin avtomatty qalyptaý jelilerin engizý boıynsha ınvestıtsııalyq jobalardy iske asyrsa, al «Railcast Systems» kompanııasy soǵý-bandaj keshenin qurý jobasyn júzege asyryp jatyr.
Osy jáne basqa da aýqymdy bastamalardyń barlyǵy elishilik qundylyqty arttyryp, Qazaqstannyń joǵary tehnologııalyq ónimderdiń iri eksporttaýshysy retindegi pozıtsııasyn nyǵaıtýǵa yqpal etedi.
Buǵan deıin elimizde jańǵyrtylǵan 70 temirjol vokzaly paıdalanýǵa berilgenin jazǵanbyz.
