Temekiniń densaýlyqqa paıdaly bolǵan jaǵdaıy anyqtaldy
ASTANA. QazAqparat - Ǵalymdar temekiniń er kisiniń qan azdyq (anemııa) syrqatyna em bolǵandyǵyn anyqtady. Mamandar atalmysh aýrýǵa arnaıy antıoksıdant paıdalanýǵa keńes beretin.
Journal of Biological Chemistry jýrnalynda erekshe oqıǵa jarııalandy. Ǵalymdar tuqym qýalaıtyn aýrýmen naýqastanǵan Germanııa turǵynyna nazar aýdarǵan.
«Bul kisi eshqashan sportshy bola almas edi, sebebi onyń qany otteginiń kóp mólsherin tasymaldaı almaıdy. Alaıda, ol temeki shegip, anemııanyń órship ketýiniń aldyn alýda», - dedi Hıýstondaǵy Raısovskıı ýnıversıtetiniń ókili Djon Olson (John Olson).
Alǵashqyda GFR azamatynyń qyzy ǵalymdardyń nazaryna ilikti. 23 jasar qyzdan α1 polıpeptıdtik tizbegi - gemoglobınniń aqýyz quraýshysyn kodtap, genin mýtatsııalaıtyn temir tapshylyǵy anemııasyn anyqtaǵan. Sonyń saldarynan qandaǵy erıtrotsıtter jasýshalarǵa qajetti ottegi mólsherin bere almaǵan.
Ǵalymdar osyndaı mýtatsııaǵa ushyraǵan qyzdyń ákesiniń qanynan joǵary kontsentratty kómirtegi totyǵyn anyqtady. Belgili bolǵandaı, germandyq shylymqor bolǵan. Al, kómirtegi totyǵy onyń aǵzasyndaǵy gemoglobındi turaqtandyrýǵa múmkindik bergen. Osylaısha, jaman ádet - onyń «tunshyqqan» denesine shıpa bergen.
DDSU sarapshylarynyń málimetine súıensek, temegi shegý saldarynan (ıaǵnı, osydan týatyn aýrýlardan) orta eseppen árbir segiz sekýnd saıyn Ǵalamsharymyzdyń bir turǵyny kóz jumýda. Jyl saıyn temekiniń kesirinen álem boıynsha bes mıllıon adam kúni buryn qaza tabýda.
