Temekini shekteý: Sybaılas jemqorlyq ýshyǵyp ketpeı me
ASTANA. QazAqparat - Kásipkerler temeki saýdasyna qatysty shekteýlerdiń oıdaǵydaı iske asatynyna kúmándanady, dep habarlaıdy QazAqparat tilshisi.
Qaraǵandy kásipkerleri qaýymdastyǵynyń vıtse-prezıdenti Gúlnár Qurbanbaevanyń aıtýynsha, búginde temeki saýdasyn shekteýge qatysty normalar zań jobasyna engizilse de, onyń bárin retteý jaǵy áli de sheshilmegen. Ondaıda jasyryn saýda da, sybaılas jemqorlyq ta kóbeıip jatady. «Ashyǵyn aıtý kerek, Densaýlyq saqtaý mınıstrligi temekige shekteýdi qalaı retteıtinin taldaǵan joq. Olar belgili bir tájirıbeni ala saldy da, bir-eki mysalmen zań jobasyna engizip qoıdy. Iá, qaýipsizdik úshin, halyq densaýlyǵy úshin talapty kúsheıtýge bolady. Biz qarsy emespiz. Biraq másele mynada, shekteý qoıǵanda qarapaıym bir nárseni eskerý kerek. Shekteý bar jerde kóleńkeli ekonomıka keńeıedi, kontrabanda kóbeıedi. Máselen, temeki ónimderin satýǵa tyıym salsaq, kontrafaktilik temekiniń sany ósedi», - dedi G.Qurbanbaeva QazAqparat tilshisine bergen suhbatynda.
Onyń sózine qaraǵanda, shekteýler kezinde tekseristerdiń sany da artady. Al onyń arǵy jaǵynda para berý sııaqty jemqorlyq áreketter barshylyq. «Adal kásipkerler jaýapkershilikten qashyp otyrǵan joq. Olar talaptardy oryndaýǵa daıyn. Biraq atalǵan shekteýlerdiń oıdaǵydaı iske asatynyna kúmándanyp otyr. Jasyryn saýda men jemqorlyq kóbeıse, óz jumysyna adal emes saýdagerler kóbeıedi. Bıznes baqylaýdan qoryqpaıdy. Bıznes túsiniksiz talaptardan qorqady. Negizi, búginde zań jobasy daıyn. Biraq oǵan qatysty suraqtar kóp. Densaýlyq saqtaý mınıstrliginiń jumys toby bar. Biz mınıstrliktiń qoǵamdyq keńesinde taǵy kezdesip, temekige qatysty shekteýlerdi talqylaýdy kózdeımiz», - dep atap kórsetti G.Qurbanbaeva.
Aıta keteıik, jaqynda «Atameken» UKP «Halyq densaýlyǵy jáne densaýlyq saqtaý júıesi týraly» jańa kodekstiń jobasyn qoǵam talqysyna shyǵarǵan bolatyn. Atap aıtqanda, kodekste bilim mekemelerinen 100 metr qashyqtyqta temeki ónimderin satýǵa tyıym salynǵan. Budan bólek, temeki ónimderin sórege qoıýǵa bolmaıdy. Al shaǵyn saýda oryndary (aýdany 10 sharshy metrge deıingi) temekini múldem sata almaıdy.
«Atameken» UKP taratqan aqparatqa sáıkes, 10 sharshy metrge jetpeıtin shaǵyn dúkenderge temeki ónimderin satýǵa tyıym salsa, myńdaǵan saýda oryndary bankrotqa ushyraıdy. Sebebi, olarǵa tıesili tabystyń 30-40 protsenti temekiden túsedi. Al «100 metrlik shekteý» respýblıka boıynsha saýda oryndarynyń 80 protsentin, naqty aıtqanda, 49 myń shaǵyn jáne orta bıznes ókilin shyǵynǵa batyrady. Budan bólek, kodeks jobasyna qoǵamdyq jerlerde temeki shegýge qatysty birqatar shekteýler engizildi.
QR Ulttyq ekonomıka mınıstrligi de temekini satýǵa jáne shegýge shekteý qoıý máselesine qatysty óz ustanymyn jetkizdi.
