Temeki indeti osylaı tarala berse, Qazaqstan taıaý 15 jylda 2 mıllıon azamatynan aıyrylýy múmkin - E. Doshaev
ASTANA. 10 qazan. QazAqparat - Temeki indeti osylaı tarala berse, Qazaqstan taıaý 15 jylda 2 mıllıon azamatynan aıyrylýy múmkin. Búgin QR Parlamenti Májilisiniń jalpy otyrysynda Úkimet basshysynyń atyna saýal joldaǵan depýtat Ergen Doshaev osylaı málim etti.
«Halqymyzda «Birinshi baılyq - densaýlyq» degen sóz bar. Alaıda, qazirgi tańda osy basty baılyǵymyzdy tunshyqtyryp otyrǵan bir dert bar, ol - temekige táýeldilik. Bul qazirgi ǵana emes, bolashaq urpaqtyń da densaýlyǵyna erekshe qaýip tóndiretin qater. Dúnıejúzilik densaýlyq saqtaý uıymynyń derekterine qaraǵanda, búgingi kúni jer betindegi halyqtyń 18 paıyzy nemese bir mıllıard adam temekige táýeldi. Jyl saıyn álemde bes jarym mıllıonǵa jýyq adam temekige baılanysty aýrýlardan kóz jumady. Mundaı qaıǵyly statıstıka Qazaqstanda da keńinen taralyp otyr. Halyqtyń 27 paıyzy nemese elimizdiń árbir tórtinshi turǵyny nıkotınge táýeldilikten zardap shegýde. Ásirese, jas balalardyń temeki tartatyny kóńildi alańdatady. Olardyń 12 paıyzy - 11 jasta, al 5 paıyzy 9 jasta temeki tartýdy bastaǵan. Jyl saıyn osy qaterli ádetten jıyrma bes myńǵa jýyq qazaqstandyq qaıtys bolady», - deıdi depýtat E. Doshaev.
Onyń málimetine qaraǵanda, Dúnıejúzilik densaýlyq saqtaý uıymynyń esepteýi boıynsha, temeki indeti osylaı tarala beretin bolsa, Qazaqstan taıaý 15 jylda 2 mıllıon azamatynan aıyrylady. Resmı statıstıkaǵa jasalǵan taldaý temekiden týyndaıtyn aýrýlardyń órship bara jatqanyn kórsetedi. Mysaly, 1997 - 2009 jyldary jasóspirim balalar arasynda tynys alý organdary patologııasy 2 ese ósken. Júrek-qan tamyr aýrýlary 2,2 ese kóbeıgen. Al ókpe qaterli isigi orta jastaǵy er adamdardyń qaıtys bolýyna basty sebepker bolyp otyr.
Osyǵan oraı, depýtat temeki taralymyna qarsy ekonomıkalyq yqpal etý sharasyn qoldanýdy surap, buǵan sáıkes buıymdaryna aktsız stavkasy mólsherin arttyrý kerektigin alǵa tartady.
«Eýropa elderinde bir sıgaret qoraby qunyndaǵy aktsızdiń úlesi 80 paıyzdy quraıdy. TMD-nyń keıbir elderinde, atap aıtqanda, Ýkraınada aktsız úlesi 30 paıyzǵa jýyq. Reseıde - 23 paıyzdan astam, al Belarýsta 20 paıyzǵa jýyqty quraıdy. Qazaqstanda, ókinishke oraı, aktsız úlesi bar-joǵy 13 paıyz. Basqasha aıtqanda, elimizde sıgaret sút pen jemisten de arzan», - deıdi ol.
