Telefon arqyly tabys tabý: Kásipkerler ulttyq ónimderin qalaı satyp júr
ASTANA. KAZINFORM – Oıý-órnekti kıim, termos pen qol sómke sııaqty buıymdardy qazir jıi kóremiz. Kásipkerler dástúrli elementterdi zamanaýı dızaınmen ushtastyryp, ónimderin áleýmettik jeli arqyly tanystyrýdyń jańa tásilderin qoldanyp júr.
Áleýmettik jeli jańa múmkindik ashty
Buryn qazaqy oıý-órnek kóbine merekelik kıimdermen baılanysty qabyldansa, qazir taýar shyǵarýshylar kúndelikti qoldanylatyn zattarǵa da engizip jatyr. Degenmen ónimge ulttyq órnek túsirý tutynýshynyń qyzyǵýshylyǵyn týdyrýǵa jetkiliksiz. Onyń ereksheligin, sapasyn jáne kúndelikti ómirde qalaı qoldanýǵa bolatynyn kórsetý de mańyzdy. Osy tusta áleýmettik jeliler kásipkerlerge óz ónimderin jan-jaqty tanystyryp, satyp alýshylarmen tikeleı baılanys ornatýǵa múmkindik berip otyr. Ári buǵan qolda qarapaıym smartfon men ınternet bolýy jetkilikti.
Qazirgi tańda otandyq kásipkerlerdiń áleýmettik jelidegi belsendiligi artyp kele jatqanyn zertteý nátıjeleri de kórsetedi. TikTok kompanııasy men «Atameken» ulttyq kásipkerler palatasy birlesip, platformanyń Qazaqstandaǵy shaǵyn jáne orta bızneske yqpalyn zerttegen. TikTok kompanııasynyń Ortalyq Azııa jáne Shyǵys Eýropadaǵy bıznesti damytý departamentiniń basshysy ıÝlııa Kýshnırdiń aıtýynsha, kásipkerler bul jelini jańa tutynýshylar tabý jáne ónimderin keńinen tanystyrý úshin burynǵydan jıirek paıdalana bastaǵan.
– Árbir bıznestiń artynda óz tarıhy bar. Búginde TikTok qazaqstandyq kásipkerlerge jańa klıentter tabýǵa, jańa naryqtarǵa shyǵýǵa jáne óz ıdeıalaryn tabysty kásipke aınaldyrýǵa kómektesedi. Zertteý nátıjeleri platformany turaqty paıdalaný men kásiporyn túsimi arasynda baılanys bar ekenin kórsetti, – deıdi ol.
Máselen, 2026 jylǵy qyrkúıek-qazan aılarynda Qazaqstannyń 20 óńirindegi 206 mıkro, shaǵyn jáne orta kásipkerlik sýbektisi arasynda júrgizilgen saýalnamaǵa qatysqandardyń 73,3%-y TikTok óz ónimderin básekelesterden erekshelendirip kórsetýge kómektesetinin aıtqan. Al 83,5%-y platformanyń tutynýshylarmen jaqsy baılanys ornatýǵa múmkindik bergenin atap ótken.
«Jelidegi kontenttiń úsh negizgi baǵyty bar»
Shymkenttik kásipker Nurbaqyt Baıtan da osy jeliniń múmkindikterin paıdalanyp júr. Onyń otbasy qazaqtyń dástúrli kıim úlgilerin qazirgi talǵamǵa beıimdep, ulttyq naqyshty kúndelikti sánmen ushtastyrýdy qolǵa alǵan. Kásipkerdiń sózinshe, basty maqsat – daıyn kıimdi kórsetip qana qoımaı, onyń ereksheligin túsindirý jáne ulttyq úlgidegi kıimderdi tek merekede emes, kúndelikti ómirde de kııýge bolatynyn kórsetý. Osy maqsatta ol áleýmettik jelilerde ónimderin tanystyra bastaǵan. Keıin aýdıtorııasyn keńeıtip, kópshilikpen jaqynyraq baılanys ornatý úshin TikTok-ty da paıdalana bastaıdy.
– Munda qyzyqty kontent arqyly kópshilikke tanylýǵa múmkindik bar ekenin baıqadym. Onyń aýdıtorııasy basqa platformalarǵa qaraǵanda bizge jaqynyraq boldy. Alǵashqy vıdeolarymyz jaqsy qaralym jınap, kórermen tarapynan jaqsy pikirler ala bastadyq. Sol kezde jelini bıznesti damytýǵa tıimdi qural ekenin túsindim, – deıdi kásipker.
Onyń aıtýynsha, jelide kórermenniń qyzyǵýshylyǵyn týdyratyn kontenttiń úsh negizgi baǵyty bar. Birinshisi – ulttyq kıimniń tarıhyn tanystyrý. Kásipker beınejazbalarynda qazaqtyń dástúrli kıim úlgileri, oıý-órnekterdiń shyǵý tarıhy men maǵynasy týraly áńgimeleıdi.
– Biz kıimdi jaı ǵana kórsetýmen shektelmeımiz. Onyń tarıhyn, qazaq halqy oılap tapqan kıim úlgileriniń ereksheligin, oıý-órnekterdiń qandaı maǵyna beretinin túsindirýge tyrysamyz. Bizdiń maqsatymyz – ádemi kıimdi tanystyrý ǵana emes, zamanaýı sánniń qazaq mádenıetimen úılese alatynyn kórsetý, - deıdi.
Ekinshi baǵyt – ártúrli jaǵdaıǵa arnalǵan daıyn kıim úlgilerin usyný. Kásipkerdiń sózinshe, olar toıǵa, úılený toıyna, ýnıversıtetke, jumysqa jáne kúndelikti ómirge arnalǵan kıim úlgilerin kórsetedi. Osylaısha kórermenge ulttyq naqyshtaǵy kıimderdi qalaı úılestirýge bolatynyn túsindirip, daıyn sheshim usynady.
– Mundaı kontent adamnyń ýaqytyn únemdeıdi. Ol qandaı kıimdi nemen úılestirý keregin ózi oılastyryp otyrmaıdy, biz oǵan daıyn úlgilerdi usynamyz, - dep túsindirdi kásipker.
Al úshinshi baǵyt – tikeleı efırler. Sońǵy ýaqytta osy formatty belsendi paıdalana bastaǵan. Efır kezinde kórermen kıimge qatysty suraqtaryn qoıyp, qajetti málimetti sol boıda ala alady.
– Kıimdi egjeı-tegjeıli kórsetip, saýaldaryna jaýap beremiz. Ol úshin adamnyń mindetti túrde dúkenge kelýi qajet emes. Álemniń kez kelgen jerinen baılanysyp, ózine kerekti aqparatty bile alady, - deıdi Nurbaqyt Baıtan.
Kásipkerdiń áleýmettik jelidegi jumysy naqty nátıjesin de bergen. ıÝlııa Kýshnırdiń málimetinshe, Nurbaqyt Baıtannyń kásibine tıesili paraqshaǵa bir jyl ishinde 15 myń jańa jazylýshy qosylǵan. Osy kezeńde satylym shamamen 20%-ǵa ósken. Al bir saǵattyq tikeleı efır kezinde orta eseppen 15–20 ótinish túsip, arasynan 3-6 tutynýshy tapsyrys beredi.
«Jastar arasynda tanymaldyǵymyz artqanyn anyq baıqadyq»
Ulttyq naqyshtaǵy kúndelikti buıymdar usynatyn taǵy bir kásipker 2021 jyly shaǵyn ǵana keńsede jumysyn bastaǵan. Alǵashynda telefon qaptaryn satýmen aınalysqan kompanııa búginde termos, sómke jáne ózge de buıymdar shyǵarady. Bes jyl ishinde saýda oryndarynyń sany onǵa jetip, Almaty, Astana, Shymkent, Atyraý jáne Aqtaý qalalarynda dúkenderi ashylǵan. Ónimderin shetelge de jetkizedi.
Kásiporynnyń marketologi Daıana Seıdalhannyń aıtýynsha, 2023 jyly kompanııa áleýmettik jelidegi jumysyn kúsheıtip, arnaıy komanda qurǵan. Buǵan deıin satyp alýshylarynyń basym bóligi 25–30 jas aralyǵyndaǵy azamattar bolsa, endigi maqsat – jastardy kóbirek tartý.
– Alǵashynda TikTok úshin arnaıy komanda jumys istedi. Beınejazbalarymyz jaqsy qaralym jınap, jastar arasynda tanyla bastadyq. Qazir ártúrli jelige daıyndaǵan kontentimizdi osy platformada da jarııalaımyz. Budan bólek, menedjerlerimiz kún saıyn tikeleı efırge shyǵyp, taýarlardy kórsetedi, erekshelikterin túsindirip, baǵasyn aıtady. Osy tásil arqyly satylymdy arttyrýǵa tyrysyp jatyrmyz, - deıdi ol.
Marketologtiń sózinshe, keıbir beınejazbalar kópshilikke keńinen tarap, brendtiń tanylýyna yqpal etken. Onlaın satylym da ósken. Degenmen kompanııa ár áleýmettik jeliden túsken tapsyrysty jeke eseptemeıdi, sondyqtan da ósimniń qanshasy naqty bir platformanyń úlesine tıesili ekenin aıtý qıyn.
– Biz onlaın satylymnyń jalpy kórsetkishterin esepteımiz. Biraq jastar arasynda tanymaldyǵymyz artqanyn anyq baıqadyq, - deıdi ol.
Kópshilikke tanylǵan saıyn ónim baǵasyna qatysty syn da aıtyla bastaǵan. Daıana Seıdalhannyń sózinshe, keıbir qoldanýshylar jergilikti taýardy qoldaǵysy kelgenimen, qymbat ekenin alǵa tartady. Kompanııa bul pikirlerdi eskerip, baǵany ázirge ósirmeýge tyrysyp otyr.
– Biz satyp alýshylardyń pikirin túsinemiz. Biraq ónim shyǵarý arzan emes. Onyń ústine sapadan únemdegimiz kelmeıdi. Buıymdarymyzǵa tabıǵı bylǵary, keramıka sııaqty materıaldar qoldanamyz. Baǵany ózimiz de tómendetkimiz keledi, biraq oǵan áser etetin birneshe jaǵdaı bar, – deıdi marketolog.
Daıana Seıdalhan áleýmettik jelidegi jumys tásilderin únemi jetildirip otyrý mańyzdy ekenin aıtady. Sondyqtan kompanııa ókilderi TikTok uıymdastyrǵan kezdesýge qatysyp, kórermenge qyzyqty jańa formattarmen tanysýdy kózdegen.
– Qazir qandaı kontent ótimdi ekenin, qandaı jańa quraldardy paıdalanýǵa bolatynyn bilgimiz keledi. Óz jumysymyzǵa da syrt kózben qarap, durys baǵytta kele jatqanymyzdy baǵalaý mańyzdy. Árıne, bul – ónimderimizdi jańa aýdıtorııaǵa tanystyrýdyń taǵy bir múmkindigi, - deıdi.
Tsıfrlyq tehnologııalardy kásipte kádege jaratý qajettigin Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaev ta únemi aıtady. Prezıdent keshegi Joldaýynda da ınternet qoǵamdyq sanada tutyný men kóńil kóterýdiń ǵana emes, jasampazdyq pen eńbektiń vırtýaldy aýmaǵyna aınalýy kerektigin atap ótti.
– Smartfondar azamattarymyz úshin ýaqytty zaıa ótkizetin qymbat oıynshyq emes, tıimdi jumys isteýge múmkindik beretin quralǵa aınalýǵa tıis. Úkimet jyl sońyna deıin tsıfrlyq formatta jumyspen qamtýdyń jeńildetilgen quqyqtyq rejımin qalyptastyrady. Halyqtyq tsıfrlyq ekonomıka qurý úshin adamdardyń múmkindikteri turǵylyqty jerine táýeldi bolmaýy óte mańyzdy. Azamattarymyz aýylda nemese qalada tursa da, smartfon arqyly zańdy tabys tabýdy úırenýge tıis, – dedi.
Bul pikir kásipkerlerdiń tájirıbesimen de úndesedi. Shaǵyn bıznestiń qos ókili keltirgen mysaldardan-aq smartfonnyń tabys kólemin ulǵaıtý baǵytyndaǵy paıdasy baıqalady.
